kammavācāhi thullaccayā paṭippassambhantīti evaṃ anussāvanāsuyeva

sutte āgatā. Idha pana dutiyapārājike aṭṭhakathācariyappamāṇena

gahetabbāti.

Ṭhānā cāveti āpatti pārājikassāti yo pana phandāpetvāpi lajjidhammaṃ anokkamitvāva taṃ kumbhiṭṭhānato antamaso kesaggamattampi cāveti pārājikameva āpajjatīti attho. Ṭhānā cāvanañcettha chahi ākārehi veditabbaṃ. Kathaṃ. Kumbhīmukhavaṭṭiyaṃ gahetvā attano abhimukhaṃ ākaḍḍhanto iminā antena phaṭṭhokāsaṃ Kesaggamattampi pārimantena atikkāmeti pārājikaṃ. Tatheva gahetvā purato pelento pārimantena phuṭṭhokāsaṃ kesaggamattampi iminā antena atikkāmeti pārājikaṃ. Vāmato vā dakkhiṇato vā apanāmento vāmantena phuṭṭhokāsaṃ kesaggamattampi dakkhiṇantena atikkāmeti pārājikaṃ dakkhiṇantena phuṭṭhokāsaṃ kesaggamattampi vāmantena atikkāmeti pārājikaṃ. Uddhaṃ ukkhipanto kesaggamattampi bhūmito moceti pārājikaṃ. Khanitvā heṭṭhato osīdanto bundhena phuṭṭhokāsaṃ kesaggamattampi mukhavaṭṭiyā atikkāmeti pārājikanti evaṃ ekaṭṭhāne ṭhitāya kumbhiyā. Yadi pana kumbhīmukhavaṭṭiyā pāsaṃ katvā lohakhāṇuṃ vā khadirasārādikhāṇuṃ vā paṭhaviyaṃ ākoṭṭetvā tattha saṅkhalikāya bandhitvā ṭhapenti. Ekissā disāya ekāya saṅkhalikāya baddhā dve ṭhānāni labhati. Dvīsu tīsu catūsu disāsu saṅkhalikāhi baddhā pañcaṭṭhānāni labhati. Tattha ekakhāṇuke baddhakumbhiyā paṭhamaṃ khāṇuṃ vā uddharati saṅkhalikaṃ vā chindati thullaccayaṃ. Tato kumbhiṃ yathāvuttena nayena kesaggamattampi ṭhānā cāveti pārājikaṃ. Atha paṭhamaṃ kumbhiṃ uddharati thullaccayaṃ. Tato khāṇukaṃ kesaggamattampi ṭhānā cāveti saṅkhalikaṃ vā chindati pārājikaṃ. Etena upāyena dvīsu tīsu catūsu khāṇukesu baddhakumbhiyāpi pacchime ṭhānā cāvane pārājikaṃ sesesu thullaccayaṃ veditabbaṃ. Sace khāṇu natthi saṅkhalikāya agge valayaṃ katvā tattha jātake mūle pavesitaṃ hoti. Paṭhamaṃ kumbhiṃ uddharitvā pacchā Mūlaṃ chetvā valayaṃ nīharati pārājikaṃ. Atha mūlaṃ acchetvā valayaṃ itocitoca sāreti rakkhati. Sace pana mūlato anīharitvāpi hatthena gahetvā ākāsagataṃ karoti pārājikaṃ. Ayamettha viseso. Sesaṃ vuttanayameva. Keci pana nimittatthāya kumbhīmatthake nigrodharukkhādīni ropenti. Mūlāni kumbhiṃ vinaddhitvā ṭhitāni honti. Mūlāni chinditvā kumbhiṃ gahessāmīti chindantassa payoge payoge dukkaṭaṃ. Chinditvā okāsaṃ katvā kumbhiṃ kesaggamattampi ṭhānā cāveti pārājikaṃ. Mūlāni chindatova luthitvā kumbhī ninnaṭṭhānaṃ gatā rakkhati tāva gataṭṭhānato uddharati pārājikaṃ. Sace chinnesu mūlesu ekamūlamattena kumbhī tiṭṭhati so ca taṃ imasmiṃ mūle chinne patissatīti chindati chinnamatte pārājikaṃ. Sace pana ekamūleneva pāse baddhasūkaro viya ṭhitā hoti aññaṃ kiñci lagganakaṃ natthi tasmiṃpi mūle chinnamatte pārājikaṃ. Sace kumbhīmatthake mahāpāsāṇo ṭhapito hoti taṃ daṇḍena ukkhipitvā apanetukāmo kumbhīmatthake jātarukkhaṃ chindati dukkaṭaṃ. Tassā samīpe jātakaṃ chetvā āharati na tattha jātakattā taṃ chindato pācittiyaṃ. Attano bhājanagatanti sace pana kumbhiṃ uddharituṃ asakkonto kumbhīgatabhaṇḍaggahaṇatthaṃ attano bhājanaṃ pavesetvā antokumbhiyaṃ pañcamāsakaṃ vā atirekapañcamāsakaṃ vā agghanakaṃ theyyacitto āmasati āpatti dukkaṭassa. Paricchedo cettha pārājikaniyamatthaṃ vutto. Theyyacittena ūnapañcamāsakampi Āmasanto dukkaṭaṃ āpajjatiyeva. Phandāpetīti ettha yāva ekābaddhaṃ katvā attano bhājanaṃ paveseti tāva phandāpetīti vuccati. Apica itocitoca apabyūhantopi phandāpetiyeva. So thullaccayaṃ āpajjati. Yadā pana ekābaddhabhāvo chinno kumbhīgataṃ kumbhiyameva bhājanagatampi bhājaneyeva hoti tadā attano bhājanagatannāma hoti. Evaṃ katvā kumbhito anīhaṭepi bhājane pārājikaṃ āpajjati. Muṭṭhiṃ vā chindatīti ettha yathā aṅgulantarehi nikkhantakahāpaṇā kumbhigate kahāpaṇe na samphusanti evaṃ muṭṭhiṃ karonto muṭṭhiṃ chindati nāma. Sopi pārājikaṃ āpajjati. Suttāruḷhanti sutte āruḷhaṃ. Sutte āvutassapi suttamayassapi etaṃ adhivacanaṃ. Pāmaṅgādīni sovaṇṇamayānipi honti rūpiyamayānipi suttamayānipi muttāvalīādayopi ettheva saṅgahaṃ gatā. Veṭhananti sīsaveṭhanapaṭo vuccati. Etesu yaṅkiñci theyyacitto āmasati dukkaṭaṃ. Phandāpeti thullaccayaṃ. Pāmaṅgakoṭiyaṃ gahetvā ākāsaṭṭhaṃ akaronto uddhāreti thullaccayaṃ. Ghaṃsanto nīharatīti ettha pana paripuṇṇāya kumbhiyā upari samatittikaṃ kumbhiṃ katvā ṭhapitaṃ vā ekaṃ koṭiṃ bundhe ekaṃ koṭiṃ mukhavaṭṭiyaṃ katvā ṭhapitaṃ vā ghaṃsantassa nīharato thullaccayaṃ. Kumbhīmukhā mocentassa pārājikaṃ. Yaṃ pana upaḍḍhakumbhiyaṃ vā rittakumbhiyaṃ vā ṭhapitaṃ tassa attanā phuṭṭhokāsova ṭhānaṃ na sakalā kumbhī tasmā taṃ ghaṃsantassāpi nīharato patiṭṭhitokāsato kesaggamatte mutte pārājikameva. Kumbhiyā pana Paripuṇṇāya vā ūnāya vā ujukameva uddharantassa heṭṭhimakoṭiyā patiṭṭhitokāsā muttamatte pārājikaṃ. Antokumbhiyaṃ ṭhapitaṃ yaṅkiñci pārājikapahonakaṃ bhaṇḍaṃ sakalakumbhiyaṃ cālentassa pāmaṅgādīni ca ghaṃsitvā nīharantassa yāva mukhavaṭṭiṃ nātikkamati tāva thullaccayameva. Tassa hi sabbāpi kumbhī ṭhānanti saṅkhepamahāpaccariyādīsu vuttaṃ. Mahāaṭṭhakathāyampana ṭhapitaṭṭhānameva ṭhānaṃ no sakalā kumbhī tasmā yathāṭhitaṭṭhānato kesaggamattampi mocentassa pārājikamevāti vuttaṃ. Taṃ pamāṇaṃ. Itaraṃ pana ākāsagataṃ akarontassa cīvaravaṃse ṭhapitacīvaraveṭhakanayena vuttaṃ. Taṃ na gahetabbaṃ. Vinayavinicchaye hi āgate garuke ṭhātabbaṃ. Esā vinayadhammatā. Apica attano bhājanagataṃ vā karoti muṭṭhiṃ vā chindatīti vacanato cetaṃ veditabbaṃ yathā antokumbhiyaṃ ṭhitassa na sabbā kumbhī ṭhānanti. Sappiādīsu yaṅkiñci pivato ekappayogena pītamatte pārājikanti mahāaṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ. Mahāpaccariyādīsu pana ayaṃ vibhāgo dassito mukhaṃ anapanetvā ākaḍḍhantassa pivato sace pana galagataṃ pādaṃ na agghati mukhagatena saddhiṃ agghati rakkhati tāva kaṇṭhena pana paricchinnakāleyeva pārājikaṃ hoti. Sacepi oṭṭhehi paricchindanto oṭṭhe pidahati pārājikameva. Uppaladaṇḍaveḷunāḷīnaḷanāḷīādīhi pivantassāpi sace pana galagatameva pādaṃ agghati pārājikaṃ. Sace saha mukhagatena agghati uppaladaṇḍādigatena saddhiṃ ekābaddhabhāvaṃ kopetvā oṭṭhehi paricchinnamatte pārājikaṃ. Sace uppaladaṇḍādigatena Saddhiṃ agghati uppaladaṇḍādīnaṃ bundhe aṅguliyā pidahitamatte pārājikaṃ. Pādagghanake pana gale appaviṭṭhe uppaladaṇḍādīsu ca mukhe ca atirekapādampi ekābaddhaṃ hutvā tiṭṭhati rakkhatiyevāti. Taṃ sabbampi yasmā attano bhājanagataṃ vā karoti muṭṭhiṃ vā chindatīti imaṃ nayaṃ bhajati tasmā sudassitameva. Esa tāva ekābaddhe nayo. Sace pana hatthena vā pattena vā thālakādinā vā yena kenaci bhājanena gahetvā pivati yamhi payoge pādagghanakaṃ pūrati tamhi kate pārājikaṃ. Atha mahagghaṃ hoti sippikāyapi ekappayogeneva pādagghanakaṃ gahetuṃ sakkā hoti ekuddhāreyeva pārājikaṃ. Bhājanaṃ pana nimujjāpetvā gaṇhantassa yāva ekābaddhaṃ hoti tāva rakkhati. Mukhavaṭṭiparicchedena vā uddhārena vā pārājikaṃ. Yadā pana sappiṃ vā telaṃ vā acchaṃ telasadisameva madhuphāṇitaṃ vā kumbhiṃ āvaṭṭetvā attano bhājane paveseti tadā tesaṃ acchatāya ekābaddhatā natthīti pādagghanake mukhavaṭṭito galitamatte pārājikaṃ. Pacitvā ṭhapitaṃ pana madhuphāṇitaṃ sileso viya cikkanaṃ ākaḍḍhanavikaḍḍhanayoggaṃ hoti uppanne kukkucce ekābaddhameva hutvā paṭinīharituṃ sakkoti. Etaṃ mukhavaṭṭiyā nikkhamitvā bhājane paviṭṭhampi bāhirena saddhiṃ ekābaddhattā rakkhati. Mukhavaṭṭito chinnamatte pana pārājikaṃ. Yopi theyyacittena parassa kumbhiyā pādagghanakaṃ sappiṃ vā telaṃ vā avassaṃ pivanakaṃ yaṅkiñci dukulasāṭakaṃ vā cammakhaṇḍādīnaṃ vā aññataraṃ pakkhipati hatthato Muttamatte pārājikaṃ. Rittakumbhiyā idāni telaṃ ākīrissantīti ñatvā yaṅkiñci bhaṇḍaṃ theyyacitto pakkhipati tañce tattha tele ākiṇṇe pañcamāsakaagghanakaṃ pivati pivitamatte pārājikanti mahāaṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ. Taṃ pana tattheva sukkhataḷāke sukkhamātikāya ujukaraṇavinicchayena virujjhati avahāralakkhaṇaṃ cettha na paññāyati tasmā na gahetabbaṃ. Mahāpaccariyādīsu pana tassa uddhāre pārājikaṃ vuttaṃ. Taṃ yuttaṃ. Parassa rittakumbhiyā saṅgopanatthāya cammādibhaṇḍaṃ ṭhapetvā tattha tele ākiṇṇe sace ayaṃ jānissati maṃ palibuddhissatīti bhīto pādagghanakaṃ telapītaṃ bhaṇḍaṃ theyyacittena uddharati pārājikaṃ. Suddhacittena uddharati pare āharāpente bhaṇḍadeyyaṃ. Bhaṇḍadeyyannāma yaṃ parassa naṭṭhaṃ tassa mūlaṃ vā tadeva vā bhaṇḍaṃ dātabbanti attho. No ce deti sāmikassa dhuranikkhepe pārājikaṃ. Sace panassa kumbhiyaṃ añño sappiṃ vā telaṃ vā ākīrati tatrapāyaṃ theyyacittena telapivanakaṃ bhaṇḍaṃ pakkhipati vuttanayeneva pārājikaṃ. Attano rittakumbhiyā parassa sappiṃ vā telaṃ vā ākiṇṇabhāvaṃ ñatvā theyyacittena bhaṇḍaṃ pakkhipati pubbanayeneva uddhāre pārājikaṃ. Suddhacitto nikkhipitvā pacchā theyyacittena uddharati pārājikameva. Suddhacittova uddharati neva avahāro na gīvā. Mahāpaccariyaṃ pana anāpattimattameva vuttaṃ. Kissa mama kumbhiyaṃ telaṃ ākīrasīti