Yānaṭṭhakathā niṭṭhitā.
{101} Ito paraṃ bhāroyeva bhāraṭṭhaṃ. So sīsabhārādivasena catuddhā Dassito. Tattha sīsabhārādīsu asammohatthaṃ sīsādīnaṃ paricchedo veditabbo. Tattha sīsassa tāva purimagale galavāṭko piṭṭhigale kesañci kesante āvatto hoti galavāṭakasseva ubhosu passesu kesañci kesā oruyha jāyanti ye kaṇṇacūḷikāti vuccanti tesaṃ adhobhāgo cāti ayaṃ heṭṭhimaparicchedo. Tato upari sīsaṃ. Etthantare ṭhitabhāro sīsabhāro nāma. Ubhosu passesu kaṇṇacūḷikāhi paṭṭhāya heṭṭhā kupparehi paṭṭhāya upari piṭṭhigalāvattato ca galavāṭakato ca paṭṭhāya heṭṭhā piṭṭhivemajjhāvattato ca uraparicchedamajjhe hadayaāvāṭakato ca paṭṭhāya upari khandho. Etthantare ṭhitabhāro khandhabhāro nāma. Piṭṭhivemajjhāvattato pana hadayaāvāṭato ca heṭṭhā yāva pādanakhasikhā ayaṃ kaṭiparicchedo. Etthantare samantato sarīre ṭhitabhāro kaṭibhāro nāma. Kupparato paṭṭhāya pana heṭṭhā yāva hatthanakhasikhā ayaṃ olambakaparicchedo. Etthantare ṭhitabhāro olambako nāma. Idāni sīse bhārantiādīsu ayaṃ anupubbavinicchayo. Yo bhikkhu idaṃ gahetvā ettha yāhīti sāmikehi anāṇatto sayameva mayhaṃ idannāma detha ahaṃ vo bhaṇḍaṃ vahāmīti tesaṃ bhaṇḍaṃ sīsena ādāya gacchanto theyyacittena taṃ bhaṇḍaṃ āmasati dukkaṭaṃ. Yathāvuttasīsaparicchedaṃ anatikkāmentova itocītoca ghaṃsanto sāretipi paccāsāretipi thullaccayaṃ. Khandhaṃ oropitamatte kiñcāpi sāmikānaṃ vahatūti cittaṃ atthi tehi pana anāṇattattā pārājikaṃ. Khandhaṃ pana Anoropetvāpi sīsato kesaggamattaṃpi mocentassa pārājikaṃ. Yamakabhārassa pana eko bhāgo sīse patiṭṭhāti eko piṭṭhiyaṃ. Tattha dvinnaṃ ṭhānānaṃ vasena vinicchayo veditabbo. Ayaṃ pana suddhasīsabhārādīnaṃyeva vasena desanā āraddhā. Yo cāyaṃ sīsabhāre vutto khandhabhārādīsupi ayameva vinicchayo. Hatthe bhāranti ettha pana hatthena gahitattā olambako hatthabhāroti vutto. So paṭhamaṃyeva bhūmito vā gahito hotu suddhacittena sīsādīhi vā hatthabhārotveva saṅkhaṃ gacchati. Taṃ theyyacittena tādisaṃ gahanaṭṭhānaṃ disvā bhūmiyaṃ vā gacchādīsu vā nikkhipantassa hatthato muttamatte pārājikaṃ. Bhūmito gaṇhātīti ettha pana tesaṃ bhārānaṃ yaṅkiñci pātarāsādikāraṇā suddhacittena bhūmiyaṃ nikkhipitvā puna theyyacittena kesaggamattaṃpi uddharantassa pārājikanti.