Dukkaṭaṃ idāni dvīhi payogehi attano santakaṃ karissāmīti tesaṃ paṭhame thullaccayaṃ dutiye pārājikaṃ. Vatiṃ vāti parassa khettaṃ parikkhepavasena attano kātukāmo dārūni nikhanati payoge payoge dukkaṭaṃ ekasmiṃ anāgate thullaccayaṃ tasmiṃ āgate pārājikaṃ. Sace tattakena asakkonto sākhāparivāreneva attano kātuṃ sakkonti sākhāpātanepi eseva nayo. Evaṃ yena kenaci parikkhipitvā attano kātuṃ sakkoti tattha tattha paṭhamappayogehi dukkaṭaṃ avasāne dvinnaṃ ekena thullaccayaṃ itarena pārājikaṃ veditabbaṃ. Mariyādaṃ vāti parassa khettaṃ mama idanti ñāpetukāmo attano khettamariyādaṃ kedārapāli yathā parassa khettaṃ atikkamati evaṃ saṅkāmeti paṃsumattikādīhi vā vaḍḍhetvā vitthataṃ karoti akaṭaṃ vā pana patiṭṭhapeti purimappayogesu dukkaṭaṃ dvinnaṃ pacchimānaṃ ekena thullaccayaṃ itarena pārājikanti.

Khettaṭṭhakathā niṭṭhitā.

{105} Vatthuṭṭhepi. Vatthuṃ tāva dassento vatthu nāma ārāmavatthu vihāravatthūti āha. Tattha bījaṃ vā uparopake vā aparopetvāva kevalaṃ bhūmiṃ sodhetvā tiṇṇaṃ pākārānaṃ yena kenaci parikkhipitvā vā pupphārāmādīnaṃ atthāya ṭhapito bhūmibhāgo ārāmavatthu nāma. Eteneva nayena ekavihārapariveṇaāvāsānaṃ atthāya ṭhapito bhūmibhāgo vihāravatthu nāma. Yopi pubbe ārāmo ca vihāro ca hutvā pacchā vinassitvā bhūmibhāgamatto ṭhito ārāmavihārakiccaṃ na karoti Sopi ārāmavatthuvihāravatthusaṅgaheneva saṅgahito. Vinicchayo panettha khette vuttasadisoyevāti.

Vatthuṭṭhakathā niṭṭhitā.

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๒๕๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “บทภาชนีย์ มาติกา”