Rukkhamūliko vā na gāhāpetabbo. Eko navako hoti bahussuto pana bahūnaṃ dhammaṃ vāceti paripucchaṃ deti pāliṃ vaṇṇeti dhammakathaṃ katheti saṅghassa bhāraṃ nittharati ayaṃ lābhaṃ paribhuñjantopi āvāse vasantopi vāraṃ na gāhetabbo purisaviseso nāma ñātabboti vadanti. Uposathāgārapaṭimāgharajaggakassa pana dveguṇaṃ yāgubhattaṃ devasikaṃ taṇḍulanāḷī saṃvacchare ticīvaraṃ dasavīsagghanakaṃ kappiyabhaṇḍañca dātabbaṃ. Sace pana taṃ labhamānasseva pamādena tattha kiñci nassati sabbaṃ gīvā. Bandhitvā balakkārena acchinnaṃ pana na gīvā tassa. Tattha cetiyassa vā saṅghassa vā santakena cetiyassa santakaṃ rakkhāpetuṃ vaṭṭati. Cetiyassa santakena saṅghassa santakaṃ rakkhāpetuṃ na vaṭṭati. Yaṃ pana cetiyassa santakena saddhiṃ saṅghassa santakaṃ ṭhapitaṃ hoti taṃ cetiyassa santake rakkhāpite rakkhitameva hotīti evaṃ vaṭṭati. Pakkhavārena uposathāgārādīni rakkhatopi pamādavasena naṭṭhaṃ gīvāyevāti.

Upanidhikathā niṭṭhitā.

{113} Suṅkaṃ tato hanantīti suṅkaghāṭaṃ. Suṅkaṭṭhānassetaṃ adhivacanaṃ. Taṃ hi yasmā tato suṅkārahaṃ bhaṇḍaṃ suṅkaṃ adatvā nīharantā rañño suṅkaṃ hananti vināsenti tasmā suṅkaghāṭanti vuttaṃ. Tatra pavisitvāti tatra pabbatakhaṇḍādīsu raññā paricchedaṃ katvā ṭhapite suṅkaṭṭhāne pavisitvā. Rājagghaṃ bhaṇḍanti rājārahaṃ

Bhaṇḍaṃ. Yato rañño pañcamāsakaṃ vā atirekapañcamāsakaṃ vā agghanakaṃ suṅkaṃ dātabbaṃ hoti taṃ bhaṇḍanti attho. Rājakantipi pāṭho. Ayamevattho. Theyyacitto ito rañño suṅkaṃ na dassāmīti theyyacittaṃ uppādetvā taṃ bhaṇḍaṃ āmasati dukkaṭaṃ. Ṭhapitaṭṭhānato gahetvā thavikāya vā pakkhipati paṭicchannaṭṭhāne vā ūrunā saddhiṃ bandhati thullaccayaṃ. Suṅkaṭṭhānena paricchinnattā ṭhānā cāvanaṃ na hoti. Suṅkaṭṭhānaparicchedaṃ dutiyaṃ pādaṃ atikkāmeti pārājikaṃ. Bahi suṅkaghāṭaṃ pātetīti rājapurisānaṃ aññāvihitabhāvaṃ passitvā anto ṭhitova bahi pātanatthāya khipati tañce avassaṃ patanakaṃ hatthato muttamatte pārājikaṃ. Tañca rukkhe vā khāṇumhi vā paṭihataṃ balavavātavegukkhittaṃ vā hutvā puna antoyeva patati rakkhati. Puna gaṇhitvā khipati pubbe vuttanayeneva pārājikaṃ. Bhūmiyaṃ patitvā vaṭṭantaṃ puna anto pavisati pārājikameva. Kurundīsaṅkhepaṭṭhakathāsu pana sace bahi patitaṃ ṭhatvā vaṭṭantaṃ pavisati pārājikaṃ sace atiṭṭhamānaṃyeva vaṭṭitvā pavisati rakkhatīti vuttaṃ. Anto ṭhatvā hatthena vā pādena vā yaṭṭhiyā vā vaṭṭeti aññena vā vaṭṭāpeti sace aṭṭhatvā vaṭṭamānaṃ gataṃ pārājikaṃ. Anto ṭhatvā bahi gacchantaṃ rakkhati. Vaṭṭitvā gamissatīti vā añño naṃ vaṭṭessatīti vā anto ṭhapitaṃ pacchā sayaṃ vā vaṭṭamānaṃ aññena vā vaṭṭitaṃ bahi gacchati rakkhatiyeva. Suddhacittena ṭhapite pana tathā gacchante vattabbameva Natthi. Dve puṭake ekābaddhe katvā suṅkaṭṭhānasīmantare ṭhapeti. Kiñcāpi bahipuṭake suṅkaṃ pādaṃ agghati tena saddhiṃ ekābaddhatāya anto puṭako rakkhati. Sace pana parivattetvā abbhantarimaṃ bahi ṭhapeti pārājikaṃ. Kājepi ekābaddhaṃ katvā ṭhapite eseva nayo. Sace pana abandhitvā kājakoṭiyaṃ ṭhapitamattameva hoti pārājikaṃ. Gacchante yāne vā assapiṭṭhiādīsu vā ṭhapeti bahi nīharīyissatīti nīhaṭepi avahāro natthi bhaṇḍadeyyampi na hoti. Kasmā. Atra paviṭṭhassa suṅkaṃ gaṇhantūti vuttattā idañca suṅkaṭṭhānassa bahi ṭhitaṃ na ca tena nītaṃ tasmā neva bhaṇḍadeyyaṃ na pārājikaṃ. Ṭhitayānādīsu ṭhapitepi tesu vinā tassa payogaṃ gatesu theyyacittepi sati nevatthi avahāro. Yadi pana ṭhapetvā yānādīni pājento atikkāmeti hatthisuttādīsu vā kataparicayattā purato ṭhatvā ehi reti pakkosati sīmātikkame pārājikaṃ. Eḷakalomasikkhāpade imasmiṃ ṭhāne aññaṃ harāpetīti anāpatti idha pārājikaṃ. Tatra aññassa yāne vā bhaṇḍe vā ajānantassa pakkhipitvā tiyojanaṃ atikkāmeti nissaggiyāni hontīti pācittiyaṃ idha anāpatti. Suṅkaṭṭhāne suṅkaṃ datvāva gantuṃ vaṭṭati. Eko ābhogaṃ katvā gacchati sace suṅkaṃ dehīti vakkhanti dassāmi no ce vakkhanti gamissāmīti. Taṃ disvā eko suṅkiko eso bhikkhu gacchati gaṇhātha naṃ suṅkanti vadati.