dīgho rasso ca assāso passāsopi ca tādiso

cattāro vaṇṇā vattanti nāsikaggeva bhikkhunoti.

Sabbakāyapaṭisaṃvedī assasissāmīti .pe. Passasissāmīti sikkhatīti sakalassa assāsakāyassa ādimajjhapariyosānaṃ viditaṃ karonto pākaṭaṃ karonto assasissāmīti sikkhati sakalassa passāsakāyassa ādimajjhapariyosānaṃ viditaṃ karonto pākaṭaṃ karonto passasissāmīti sikkhati. Evaṃ viditaṃ karonto pākaṭaṃ karonto ñāṇasampayuttacittena assasati ceva passasati ca tasmā assasissāmi passasissāmīti sikkhatīti vuccati. Ekassa hi bhikkhuno cuṇṇavigate assāsakāye vā passāsakāye vā ādi pākaṭo hoti na majjhapariyosānaṃ so ādimeva pariggahetuṃ sakkoti majjhapariyosāne kilamati. Ekassa majjhaṃ pākaṭaṃ hoti na ādipariyosānaṃ so

Majjhameva pariggahetuṃ sakkoti ādipariyosāne kilamati. Ekassa pariyosānaṃ pākaṭaṃ hoti na ādimajjhaṃ so pariyosānameva pariggahetuṃ sakkoti ādimajjhe kilamati. Ekassa sabbampi pākaṭaṃ hoti so sabbampi pariggahetuṃ sakkoti na katthaci kilamati. Tādisena bhavitabbanti dassento āha sabbakāyapaṭisaṃvedī assasissāmīti .pe. Passasissāmīti sikkhatīti. Tattha sikkhatīti evaṃ ghaṭati vāyamati. Yo vā tathābhūtassa saṃvaro ayamettha adhisīlasikkhā yo tathābhūtassa samādhi ayaṃ adhicittasikkhā yā tathābhūtassa paññā ayaṃ adhipaññāsikkhāti imā tisso sikkhāyo tasmiṃ ārammaṇe tāya satiyā tena manasikārena sikkhati āsevati bhāveti bahulīkarotīti evamettha attho daṭṭhabbo. Tattha yasmā purimanayena kevalaṃ assasitabbaṃ passasitabbameva ca na aññaṃ kiñci kātabbaṃ ito paṭṭhāya pana ñāṇuppādanādīsu yogo karaṇīyo tasmā tattha assasāmīti pajānāti passasāmīti pajānātītveva vattamānakālavasena pāliṃ vatvā ito paṭṭhāya kattabbassa ñāṇuppādanādino ākārassa dassanatthaṃ sabbakāyapaṭisaṃvedī assasissāmīti sikkhatītiādinā nayena anāgatavacanavasena pāli āropitāti veditabbā.

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๓๐๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “นิทานปฐมบัญญัติ เรื่องภิกษุหลายรูป”