Kacavaraṃ disvā taṃ chaḍḍento ekaṃ ekanti vadati. Esa nayo dve dvetiādīsu. Evameva imināpi assāsappassāsesu yo upaṭṭhāti taṃ gahetvā ekaṃ ekantiādiṃ katvā yāva dasa dasāti pavattamānaṃ pavattamānaṃ upalakkhetvā gaṇetabbaṃ. Tassa evaṃ gaṇayato nikkhamantā ca pavisantā ca assāsappassāsā pākaṭā honti. Athānena taṃ dandhagaṇanaṃ dhaññamāpakagaṇanaṃ pahāya sīghagaṇanāya gopālagaṇanāya gaṇetabbaṃ. Cheko hi gopālako sakkharāyo ucchaṅgena gahetvā rajjudaṇḍahattho pātova vajaṃ gantvā gāvo piṭṭhiyaṃ paharitvā palighatthambhamatthake nisinno dvāraṃ pattaṃ pattaṃyeva gāviṃ ekā dveti sakkharaṃ khipitvā gaṇeti. Tiyāmarattiṃ sambādhe okāse dukkhaṃ vuṭṭhagogaṇo nikkhamanto aññamaññaṃ upanighaṃsento vegavegena puñjapuñjo hutvā nikkhamati. So vegavegena tīṇi cattāri pañca dasāti gaṇetiyeva. Evaṃ imassāpi purimanayena gaṇayato assāsappassāsā pākaṭā hutvā sīghaṃ sīghaṃ punappunaṃ sañcaranti. Tato tena sīghaṃ sīghaṃ punappunaṃ sañcarantīti ñatvā anto ca bahi ca aggahetvā dvārappattaṃ dvārappattaṃyeva gahetvā eko dve tīṇi cattāri pañca eko dve tīṇi cattāri pañca cha eko dve tīṇi cattāri pañca cha satta aṭṭha nava dasāti sīghaṃ sīghaṃ gaṇetabbameva. Gaṇanapaṭibaddhe hi kammaṭṭhāne gaṇanabaleneva cittaṃ ekaggaṃ hoti arittūpatthambhanavasena Caṇḍasote nāvāṭhapanamiva. Tassevaṃ sīghaṃ sīghaṃ gaṇayato kammaṭṭhānaṃ nirantarappavattaṃ viya hutvā upaṭṭhāti. Atha nirantaraṃ pavattatīti ñatvā anto ca bahi ca vātaṃ apariggahetvā purimanayeneva vegavegena gaṇetabbaṃ. Antopavisanavātehi saddhiṃ cittaṃ pavesayato abbhantaraṃ vātabbhāhataṃ medapūritaṃ viya hoti. Bahinikkhamanavātena saddhiṃ cittaṃ nīharato bahiddhā puthuttārammaṇe cittaṃ vikkhipati. Phuṭṭhokāse pana satiṃ ṭhapetvā bhāventasseva bhāvanā sampajjati. Tena vuttaṃ anto ca bahi ca vātaṃ apariggahetvā purimanayeneva vegavegena gaṇetabbanti. Kīvaciraṃ panetaṃ gaṇetabbanti. Yāva vinā gaṇanāya assāsappassāsārammaṇe sati santiṭṭhati. Bahivisaṭavitakkavicchedaṃ katvā assāsappassāsārammaṇe satisaṇṭhapanatthaṃyeva hi gaṇanāti. Evaṃ gaṇanāya manasikatvā anubandhanāya manasikātabbaṃ. Anubandhanā nāma gaṇanaṃ paṭisaṃharitvā satiyā nirantaraṃ assāsappassāsānaṃ anugamanaṃ. Tañca kho na ādimajjhapariyosānānugamanavasena. Bahinikkhamanavātassa hi nābhi ādi hadayaṃ majjhaṃ nāsikā pariyosānaṃ. Abbhantaraṃ pavisanavātassa nāsikaggaṃ ādi hadayaṃ majjhaṃ nābhi pariyosānaṃ. Tañcassa anugacchato vikkhepagataṃ cittaṃ sārambhāya ceva hoti iñjanāya ca. Yathāha. Assāsādimajjhapariyosānaṃ satiyā anugacchato ajjhattaṃ vikkhepagatena cittena kāyopi cittampi sāraddhā ca

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๓๑๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “นิทานปฐมบัญญัติ เรื่องภิกษุหลายรูป”