Ayaṃ sabbākārato paṭhamacatukkavaṇṇanā.

Itaresu pana tīsu catukkesu yasmā visuṃ kammaṭṭhānabhāvanānayo nāma natthi tasmā anupadavaṇṇanānayeneva tesaṃ attho veditabbo.

Pītipaṭisaṃvedīti pītiṃ paṭisaṃviditaṃ karonto pākaṭaṃ karonto assasissāmi passasissāmīti sikkhati. Tattha dvīhākārehi pīti paṭisaṃviditā hoti ārammaṇato ca asammohato ca. Kathaṃ ārammaṇato pīti paṭisaṃviditā hoti. Sappītike dve jhāne samāpajjati tassa samāpattikkhaṇe jhānapaṭilābhena ārammaṇato pīti paṭisaṃveditā hoti ārammaṇassa paṭisaṃviditattā. Kathaṃ asammohato. Sappītike dve jhāne samāpajjitvā vuṭṭhāya jhānasampayuttakapītiṃ khayato vayato sammasati tassa vipassanākkhaṇe lakkhaṇapaṭivedhena asammohato pīti paṭisaṃviditā hoti. Vuttañcetaṃ paṭisambhidāyaṃ dīghaṃ assāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato sati upaṭṭhitā hoti tāya satiyā tena ñāṇena sā pīti paṭisaṃviditā hoti dīghaṃ passāsavasena rassaṃ assāsavasena rassaṃ passāsavasena sabbakāyapaṭisaṃvedī assāsappassāsavasena passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ assāsappassāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato sati upaṭṭhitā hoti tāya satiyā tena ñāṇena sā pīti paṭisaṃviditā hoti āvajjayato sā pīti paṭisaṃviditā hoti jānato passato paccavekkhato cittaṃ adhiṭṭhahato saddhāya adhimuccato viriyaṃ paggaṇhato satiṃ upaṭṭhāpayato cittaṃ samādahato paññāya pajānato abhiññeyyaṃ pariññeyyaṃ pahātabbaṃ bhāvetabbaṃ sacchikātabbaṃ sacchikaroto sā pīti paṭisaṃviditā hoti evaṃ sā pīti paṭisaṃviditā hotīti. Eteneva nayena avasesapadānipi atthato veditabbāni. Idaṃ panettha visesamattaṃ. Tiṇṇaṃ jhānānaṃ vasena sukhapaṭisaṃveditā catunnampi vasena cittasaṅkhārapaṭisaṃveditā veditabbā. Cittasaṅkhāroti vedanādayo dve khandhā. Sukhapaṭisaṃvedipade cettha vipassanābhūmidassanatthaṃ sukhanti dve sukhāni kāyikañca sukhaṃ cetasikañcāti paṭisamabhidāyaṃ vuttaṃ. Passambhayaṃ cittasaṅkhāranti oḷārikaṃ oḷārikaṃ cittasaṅkhāraṃ passambhento nirodhentoti attho. So vitthārato kāyasaṅkhāre vuttanayeneva veditabbo. Apicettha pītipade pītisīsena vedanā vuttā sukhapaṭisaṃvedipade sarūpeneva vedanā dvīsu cittasaṅkhārapadesu saññā ca vedanā ca cetasikā ete dhammā cittapaṭibaddhā cittasaṅkhārāti vacanato saññāsampayuttā vedanāti. Evaṃ vedanānupassanānayena idaṃ catukkaṃ bhāsitanti veditabbaṃ.

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๓๑๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “นิทานปฐมบัญญัติ เรื่องภิกษุหลายรูป”