Sattaṭṭhajavanavāramattaṃ sabhāgasantativasena pavattitvā nirujjhanakaṃ yāvatā uṇhato āgantvā ovarakaṃ pavisitvā nisinnassa andhakāraṃ hoti sītato vā āgantvā ovarake nisinnassa yāva visabhāgautupātubhāvena purimako utu na paṭipassambhati etthantare santatipaccuppannanti vuccati. Paṭisandhito pana yāva cuti etaṃ addhāpaccuppannaṃ nāma. Tadubhayampi voropetuṃ sakkā. Kathaṃ. Tasmiṃ hi upakkame kate laddhūpakkamaṃ jīvitadasakaṃ nirujjhamānaṃ dubbalassa parihīnavegassa santānassa paccayo hoti tato santatipaccuppannaṃ vā addhāpaccuppannaṃ vā yathā paricchinnaṃ kālaṃ appatvā antarāva nirujjhati evaṃ tadubhayampi voropetuṃ sakkā. Tasmā tadeva sandhāya santatiṃ vikopetīti idaṃ vuttanti veditabbaṃ.
Imassa panatthassa āvibhāvatthaṃ pāṇo veditabbo pāṇātipāto veditabbo pāṇātipātī veditabbo pāṇātipātassa payogo veditabbo. Tattha pāṇoti vohārato satto paramatthato jīvitindriyaṃ. Jīvitindriyaṃ hi atipātento pāṇamatipātetīti vuccati. Taṃ vuttappakārameva. Pāṇātipātoti yāya cetanāya jīvitindriyūpacchedakaṃ payogaṃ samuṭṭhāpeti sā vadhakacetanā pāṇātipātoti vuccati. Pāṇātipātīti vuttacetanāsamaṅgipuggalo daṭṭhabbo. Pāṇātipātassa payogoti pāṇātipātassa chappayogā sāhatthiko āṇattiko nissaggiyo thāvaro vijjāmayo iddhimayoti. Tattha sāhatthikoti sayaṃ mārentassa kāyena vā kāyapaṭibaddhena vā Paharaṇaṃ. Āṇattikoti aññaṃ āṇāpentassa evaṃ vijjhitvā vā paharitvā vā mārehīti āṇāpanaṃ. Nissaggiyoti dūre ṭhitaṃ māretukāmassa kāyena vā kāyapaṭibaddhena vā ususattiyantapāsāṇādīnaṃ nissajjanaṃ. Thāvaroti asaṃhārimena upakaraṇena māretukāmassa opātaapassenaupanikkhipanabhesajjasaṃvidhānaṃ. Te cattāropi parato pālivaṇṇanāyameva vitthārato āvibhavissanti. Vijjāmayaiddhimayā pana pāliyaṃ anāgatā. Te evaṃ veditabbā. Saṅkhepato hi māraṇatthaṃ vijjāparijappanaṃ vijjāmayo payogo. Aṭṭhakathāsu pana katamo vijjāmayo payogo āthabbanikā athabbanaṃ payojenti nagare vā ruddhe saṅgāme vā paccupaṭṭhite paṭisedhāya paccatthikesu paccāmittesu ītiṃ uppādenti upaddavaṃ uppādenti rogaṃ uppādenti pajjarakaṃ uppādenti sūcikaṃ karonti pakkhandiyaṃ karonti evaṃ āthabbanikā athabbanaṃ payojenti vijjādharā vijjaṃ parivattetvā nagare vā ruddhe .pe. Pakkhandiyaṃ karontīti evaṃ vijjāmayaṃ payogaṃ dassetvā āthabbanikehi ca vijjādharehi ca māritānaṃ bahūni vatthūni vuttāni. Kintehi. Idaṃ hettha lakkhaṇaṃ māraṇatthaṃ vijjāparijappanaṃ vijjāmayo payogoti. Kammavipākajāya iddhiyā payojanaṃ iddhimayo payogo. Kammavipākajiddhi ca nāmesā nāgānaṃ nāgiddhi supaṇṇānaṃ supaṇṇiddhi yakkhānaṃ yakkhiddhi devānaṃ deviddhi rājūnaṃ rājiddhīti bahuvidhā. Tattha diṭṭhadaṭṭhaphuṭṭhavisānaṃ nāgānaṃ disvā ḍaṃsitvā Phusitvā parūpaghātakaraṇe nāgiddhi veditabbā. Supaṇṇānaṃ mahāsamuddato dvattiṃsabyāmasatappamāṇanāguddharaṇe supaṇṇiddhi veditabbā. Yakkhā pana neva āgacchantā na paharantā dissanti tehi pahatasattā pana tasmiṃyeva ṭhāne maranti tatra tesaṃ yakkhiddhi veditabbā. Vessavaṇassa sotāpannakālato pubbe nayanāvudhena olokitakumbhaṇḍānaṃ maraṇe aññesañca devānaṃ yathāsakaṃ iddhānubhāve deviddhi veditabbā. Rañño cakkavattissa saparisassa ākāsagamanādīsu asokassa heṭṭhā upari ca yojane āṇappavattanādīsu piturañño ca sīhalanarindassa dāḍhākoṭṭanena cūḷasumanakuṭumbiyamāraṇe rājiddhi daṭṭhabbāti. Keci pana puna caparaṃ bhikkhave samaṇo vā brāhmaṇo vā iddhimā cetovasippatto aññissā kucchigataṃ gabbhaṃ pāpakena manasānupekkhitā hoti aho vatāyaṃ taṃ kucchigataṃ gabbhaṃ na sotthinā abhinikkhameyyāti evampi bhikkhave kulumbhassa upaghāto hotītiādikāni suttāni dassetvā bhāvanāmayiddhiyāpi parūpaghātakammaṃ vadanti saha parūpaghātakaraṇena ca ādittagharūparikkhittassa udakaghaṭassa bhedanamiva iddhivināsanañca icchanti. Taṃ tesaṃ icchāmattameva. Kasmā. Yasmā kusalavedanāvitakkaparittattikehi na sameti. Kathaṃ. Ayaṃ hi bhāvanāmayiddhi nāma kusalattike kusalā ceva abyākatā ca pāṇātipāto akusalo vedanāttike