Adhiṭṭhāyāti mātikāvasena āṇattikappayogakathā niṭṭhitā.

Idāni ye dūtenāti imassa mātikāpadassa niddesatthaṃ bhikkhu bhikkhuṃ āṇāpetītiādayo cattāro vārā vuttā tesu. So taṃ maññamānoti so āṇatto yo āṇāpakena itthannāmoti akkhāto taṃ maññamāno tameva jīvitā voropeti ubhinnaṃ pārājikaṃ. Taṃ maññamāno aññanti yaṃ jīvitā voropehīti vutto taṃ maññamāno aññaṃ tādisaṃ jīvitā voropeti mūlaṭṭhassa anāpatti. Aññaṃ maññamāno tanti yo āṇāpakena vutto tassa balavasahāyaṃ samīpe ṭhitaṃ disvā imassa balenāyaṃ tajjati imantāva jīvitā voropemīti paharanto itarameva parivattitvā tasmiṃ ṭhāne ṭhitaṃ sahāyoti maññamāno jīvitā voropeti ubhinnaṃ pārājikaṃ. Aññaṃ maññamāno aññanti purimanayeneva imaṃ tāvassa sahāyaṃ jīvitā voropemīti sahāyameva jīvitā voropeti tasseva pārājikaṃ. Dūtaparamparāpadassa niddesavāre itthannāmassa pāvadātiādīsu. Eko ācariyo tayo buddharakkhitadhammarakkhitasaṅgharakkhitanāmakā Antevāsikā daṭṭhabbā. Tattha bhikkhuṃ bhikkhuṃ āṇāpetīti ācariyo kañci puggalaṃ mārāpetukāmo etamatthaṃ ācikkhitvā buddharakkhitaṃ āṇāpeti. Itthannāmassa pāvadāti gaccha tvaṃ buddharakkhita etamatthaṃ dhammarakkhitassa pāvada. Itthannāmo itthannāmassa pāvadatūti dhammarakkhitopi saṅgharakkhitassa pāvadatu. Itthannāmo itthannāmaṃ jīvitā voropetūti evaṃ tayā āṇattena dhammarakkhitena āṇatto saṅgharakkhito itthannāmaṃ puggalaṃ jīvitā voropetu so hi amhesu vīrajātiko paṭibalo imasmiṃ kammeti. Āpatti dukkaṭassāti evaṃ āṇāpentassa ācariyassa tāva dukkaṭaṃ. So itarassa ārocetīti buddharakkhito dhammarakkhitassa dhammarakkhito saṅgharakkhitassa amhākaṃ ācariyo evaṃ vadati itthannāmaṃ kira jīvitā voropehi tvaṃ kira amhesu vīrapurisoti āroceti. Evaṃ tesaṃpi dukkaṭaṃ. Vadhako paṭiggaṇhātīti sādhu voropessāmīti saṅgharakkhito sampaṭicchati. Mūlaṭṭhassa āpatti thullaccayassāti saṅgharakkhitena paṭiggahitamatte ācariyassa thullaccayaṃ. Mahājano hi tena pāpe niyojitoti. So tanti so ce saṅgharakkhito taṃ puggalaṃ jīvitā voropeti sabbesaṃ catunnaṃpi janānaṃ pārājikaṃ. Na kevalañca catunnaṃ etena upāyena visaṅketaṃ akatvā paramparāya āṇāpentaṃ samaṇasataṃ vā samaṇasahassaṃ vā hotu sabbesaṃ pārājikameva. Visakkiyadūtapadaniddese. So aññaṃ āṇāpetīti so ācariyena Āṇatto buddharakkhito dhammarakkhitaṃ adisvā vā avattukāmo vā hutvā saṅgharakkhitameva upasaṅkamitvā amhākaṃ ācariyo evamāha itthannāmaṃ kira jīvitā voropehīti visaṅketaṃ karonto āṇāpeti. Visaṅketakaraṇeneva hi esa visakkiyadūtoti vuccati. Āpatti dukkaṭassāti āṇattiyā tāva buddharakkhitassa dukkaṭaṃ. Paṭiggaṇhāti āpatti dukkaṭassāti saṅgharakkhitena sampaṭicchite mūlaṭṭhasseva dukkaṭanti veditabbaṃ. Evaṃ sante paṭiggahaṇe āpattiyeva na siyā sañcarittapaṭiggahaṇamaraṇābhinandanesupi ca āpatti hoti maraṇapaṭiggahaṇe kathaṃ na siyā tasmā paṭiggaṇhantassevetaṃ dukkaṭaṃ. Tenevettha mūlaṭṭhassāti na vuttaṃ. Purimanayepi cetaṃ paṭiggaṇhantassa veditabbameva. Okāsābhāvena pana na vuttaṃ. Tasmā yo yo paṭiggaṇhāti tassa tassa tappaccayā āpattiyevāti ayamettha amhākaṃ khanti. Yathā cettha evaṃ adinnādānepīti. Sace pana so taṃ jīvitā voropeti āṇāpakassa buddharakkhitassa voropakassa ca saṅgharakkhitassāti ubhinnampi pārājikaṃ. Mūlaṭṭhassa pana ācariyassa visaṅketattā pārājikena anāpatti. Dhammarakkhitassa ajānanatāya sabbena sabbaṃ anāpatti. Buddharakkhito pana dvinnaṃ sotthibhāvaṃ katvā attanā naṭṭhoti. Gatapaccāgatadūtaniddese. So gantvā puna paccāgacchatīti tassa jīvitā voropetabbassa samīpaṃ gantvā susaṃvihitārakkhattā taṃ jīvitā voropetuṃ asakkonto Āgacchati. Yadā sakkosi tadā tanti kiṃ ajjeva mārito mārito hoti gaccha yadā sakkosi tadā naṃ jīvitā voropehīti. Āpatti dukkaṭassāti evaṃ puna āṇattiyā dukkaṭameva hoti. Sace pana so avassaṃ jīvitā voropetabbo hoti atthasādhakacetanā maggānantaraphalasadisā tasmā ayaṃ āṇattikkhaṇeyeva pārājiko. Sacepi vadhako saṭṭhivassātikkamena taṃ vadheti āṇāpako ca antarāva kālaṃ karoti hīnāya vā āvattati assamaṇova hutvā kālaṃ karissati hīnāya vā āvattissati. Sace āṇāpako gihikāle mātaraṃ vā pitaraṃ vā arahantaṃ vā sandhāya evaṃ āṇāpetvā pabbajati tasmiṃ pabbajite āṇatto taṃ māreti āṇāpako gihikāleyeva mātughātako pitughātako arahantaghātakova hoti tasmā nevassa pabbajjā na upasampadā ruhati. Sacepi māretabbapuggalo āṇattikkhaṇe puthujjano yadā pana naṃ āṇatto māreti tadā arahā hoti āṇattato vā pahāraṃ labhitvā dukkhamūlikaṃ saddhaṃ nissāya vipassanto arahattaṃ patvā tenevābādhena kālaṃ karoti āṇāpako āṇattikkhaṇeyeva arahantaghātako vadhako pana sabbattha upakkamakaraṇakkhaṇeyeva pārājikoti. Idāni ye ca sabbesupīmesu dūtavasena vuttamātikāpadesu saṅketavisaṅketadassanatthaṃ vuttā tayo vārā tesu paṭhamavāre tāva. Yasmā taṃ saṇikaṃ vā bhaṇanto tassa vā badhiratāya mā ghātehīti etaṃ vacanaṃ Na sāveti tasmā mūlaṭṭho na mutto. Dutiyavāre sāvitattā mutato. Tatiyavāre pana tena ca sāvitattā itarena ca sādhūti sampaṭicchitvā oramitattā ubhopi muttāti.