ayaṃ tāva opātakathā.

Opātasseva pana anulomesu pāsādīsupi yo tāva pāsaṃ oḍeti ettha bajjhitvā sattā marissantīti avassaṃ bajjhanakasattānaṃ vasena hatthā muttamatte pārājikānantariya- thullaccayapācittiyāni veditabbāni. Uddissa kate yaṃ uddissa oḍito tato aññesaṃ bandhane anāpatti. Pāse mūlena vā mudhā vā dinnepi mūlaṭṭhasseva kammabandho. Sace yena laddho so uggalitaṃ vā pāsaṃ saṇṭhapeti passena vā gacchante disvā vatiṃ katvā sammukhe paveseti thaddhataraṃ vā pāsayaṭṭhiṃ ṭhapeti daḷhataraṃ vā pāsarajjuṃ bandhati thirataraṃ vā khāṇukaṃ ākoṭṭeti ubhopi na muccanti. Sace vipaṭisāre uppanne pāsaṃ uggalāpetvā gacchati taṃ disvā puna aññe saṇṭhapenti baddhā baddhā maranti mūlaṭṭho Na muccati. Sace pana tena pāsayaṭṭhi sayaṃ akatā hoti gahitaṭṭhāne ṭhapetvā muccati. Tattha jātakayaṭṭhiṃ chinditvā muccati. Sayaṃ katayaṭṭhiṃ pana gopentopi na muccati. Yadi hi taṃ añño gaṇhitvā pāsaṃ saṇṭhapeti tappaccayā marantesu mūlaṭṭho na muccati. Sace taṃ jhāpetvā alātaṃ katvā chaḍḍeti tena alātena pahāraṃ laddhā marantesupi na muccati. Sabbaso pana jhāpetvā vā nāsetvā vā muccati. Pāsarajjumpi aññehi vaṭṭitaṃ gahitaṭṭhāne ṭhapetvā muccati. Rajjuke labhitvā sayaṃ vaṭṭitaṃ ubbaṭṭetvā vāke labhitvā vaṭṭitaṃ hirāhiraṃ katvā muccati. Araññato pana sayaṃ vāke āharitvā vaṭṭitaṃ gopentopi na muccati. Sabbaso pana jhāpetvā vā nāsetvā vā muccati. Adūhalaṃ sajjento catūsu pādesu adūhalamañcaṃ ṭhapetvā pāsāṇe āropeti payoge payoge dukkaṭaṃ. Sabbasajjaṃ katvā hatthato muttamatte avassaṃ ajjhottharitabbakasattānaṃ vasena uddissānuddissakānurūpena pārājikādīni veditabbāni. Adūhale mūlena vā mudhā vā dinnepi mūlaṭṭhasseva kammabandho. Sace yena laddhaṃ so patitaṃ vā ukkhipati aññepi pāsāṇe āropetvā garukataraṃ vā karoti passena vā gacchante disvā vatiṃ katvā adūhale paveseti ubhopi na muccanti. Sace vipaṭisāre uppanne adūhalaṃ pātetvā gacchati taṃ disvā añño saṇṭhapeti mūlaṭṭho Na muccati. Pāsāṇe pana gahitaṭṭhāne ṭhapetvā adūhalapāde ca pāsayaṭṭhiyaṃ vuttanayena gahitaṭṭhāne vā ṭhapetvā jhāpetvā vā muccati. Sūlaṃ ropentassāpi sabbasajjaṃ katvā hatthato muttamatte sūlamukhe patitvā avassaṃ maraṇakasattānaṃ vasena uddissānuddissānurūpato pārājikādīni veditabbāni. Sūle mūlena vā mudhā vā dinnepi mūlaṭṭhasseva kammabandho. Sace yena laddhaṃ so ekappahāreneva marissantīti tikhiṇataraṃ vā karoti dukkhaṃ marissantīti kuṇṭhataraṃ vā karoti uccanti sallakkhetvā nīcataraṃ vā nīcanti sallakkhetvā uccataraṃ vā puna ropeti vaṅkaṃ vā ujukaṃ atiujukaṃ vā īsakaṃ poṇaṃ karoti ubhopi na muccanti. Sace pana aṭṭhāne ṭhitanti aññasmiṃ ṭhāne ṭhapeti tañce māraṇatthāya ādito pabhūti pariyesitvā kataṃ hoti mūlaṭṭho na muccati. Apariyesitvā pana katameva labhitvā āropite mūlaṭṭho muccati. Vippaṭisāre uppanne pāsayaṭṭhiyaṃ vuttanayena gahitaṭṭhāne vā ṭhapetvā jhāpetvā vā muccati.

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๓๓๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “มาติกา, มาติกาวิภังค์”