{182-183} Ito parāni tīṇi silākammavatthūni tīṇi iṭṭhakavāsīgopānasīvatthūni ca uttānatthāneva. Na kevalañca silādīnaṃyeva vasena ayaṃ āpattānāpattibhedo hoti. Daṇḍamuggaranikhādanavemādīnampi vasena hotiyeva. Tasmā pāliyaṃ anāgatampi āgatanayeneva veditabbaṃ. Aṭṭakavatthūsu. Aṭṭakoti vehāsamañco vuccati yaṃ setakammamālākammalatākammādīnaṃ atthāya bandhanti. Tattha āvuso atra ṭhito bandhāhīti maraṇādhippāyo yatra ṭhito patitvā khāṇunā vā bhijjeyya sobbhapapātādīsu vā mareyya tādisaṃ ṭhānaṃ sandhāyāha. Ettha ca koci upariṭṭhānaṃ niyameti ito patitvā marissatīti koci heṭṭhāṭhānaṃ idha patitvā marissatīti koci ubhayampi ito idha patitvā marissatīti. Tatra yo upariniyamitaṭṭhānā apatitvā aññato patati heṭṭhāniyamitaṭṭhāne vā apatitvā aññattha patati ubhayaniyame vā yaṅkiñci ekaṃ virādhetvā patati tasmiṃ mate visaṅketattā anāpatti. Vihāracchādanavatthusmiṃpi eseva nayo.

Anabhiratavatthusmiṃ. So kira bhikkhu kāmavitakkādīnaṃ samudācāraṃ disvā nivāretuṃ asakkonto sāsane anabhirato gihibhāvābhimukho jāto tato cintesi yāva sīlabhedaṃ na pāpuṇāmi tāva marissāmīti. Atha naṃ pabbataṃ abhiruhitvā papāte patanto Aññataraṃ vilivakāraṃ ottharitvā māresi. Vilivakāranti veṇukāraṃ. Na ca bhikkhave attānaṃ pātetabbanti na attā pātetabbo. Vibhattibyattayena panetaṃ vuttaṃ. Ettha ca na kevalaṃ na pātetabbaṃ aññenapi yenakenaci upakkamena antamaso āhārūpacchedanenapi na māretabbaṃ. Yopi hi gilāno vijjamāne bhesajje upaṭṭhākesu ca maritukāmo āhāraṃ upacchindati dukkaṭameva. Yassa pana mahāābādho cirānubandho bhikkhū upaṭṭhahantā kilamanti jigucchanti kadā nukho gilānato muccissāmāti aṭṭiyanti. Sace so ayaṃ attabhāvo paṭijaggiyamānopi na tiṭṭhati bhikkhū ca kilamantīti āhāraṃ upacchindati bhesajjaṃ na sevati vaṭṭati. Yo pana ayaṃ rogo kharo āyusaṅkhārā na tiṭṭhanti ayañca me visesādhigamo hatthappatto viya dissatīti upacchindati vaṭṭatiyeva. Agilānassāpi uppannasaṃvegassa āhārapariyesanannāma papañco kammaṭṭhānameva anuyuñjissāmīti kammaṭṭhānasīsena upacchindantassa vaṭṭati. Visesādhigamaṃ byākaritvā āhāraṃ upacchindati na vaṭṭati. Sabhāgānaṃ hi lajjibhikkhūnaṃ kathetuṃ vaṭṭati.

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๓๓๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “อนาปัตติวาร”