Tasmā idāni cepi koci bhikkhu uttarimanussadhammādhigamaṃ byākareyya na so ettāvatāva sakkātabbo. Imesu pana chasu ṭhānesu sodhanatthaṃ vattabbo kinte adhigataṃ kiṃ jhānaṃ udāhu vimokkhādīsu aññataranti. Yo hi yena adhigato dhammo so tassa pākaṭo hoti. Sace idannāma me adhigatanti vadati tato kinti te adhigatanti pucchitabbo aniccalakkhaṇādīsu kiṃ dhuraṃ katvā aṭṭhattiṃsāya vā ārammaṇesu rūpārūpaajjhattabahiddhādibhedesu vā dhammesu kena mukhena abhinivisitvāti. Yo hi yassābhiniveso so tassa pākaṭo hoti. Sace ayannāma me abhiniveso evaṃ mayā adhigatanti vadati tato kadā te adhigatanti pucchitabbo kiṃ pubbaṇhe udāhu majjhantikādīsu aññatarasmiṃ kāleti. Sabbesaṃ hi attanā adhigatakālo pākaṭo hoti. Sace amukasmiṃ nāma kāle adhigatanti vadati tato kattha te adhigatanti pucchitabbo kiṃ divāṭṭhāne udāhu rattiṭṭhānādīsu aññatarasmiṃ okāseti. Sabbesaṃ hi attanā adhigatokāso pākaṭo hoti. Sace amukasmiṃ nāma me okāse adhigatanti vadati tato katame te kilesā pahīnāti pucchitabbo kiṃ paṭhamamaggavajjhā udāhu dutiyādimaggavajjhāti. Sabbesaṃ hi attanā adhigatamaggena pahīnakkilesā pākaṭā honti. Sace ime nāma me kilesā pahīnāti vadati tato katamesaṃ Tvaṃ dhammānaṃ lābhīti pucchitabbo kiṃ sotāpattimaggassa udāhu sakadāgāmimaggādīsu aññatarassāti. Sabbesaṃ hi attanā adhigatadhammo pākaṭo hoti. Sace imesaṃ nāmāhaṃ dhammānaṃ lābhīti vadati ettāvatāpissa vacanaṃ na saddhātabbaṃ. Bahussutā hi uggahaparipucchākusalā bhikkhū imāni chaṭṭhānāni sodhetuṃ sakkonti. Imassa pana bhikkhuno āgamanapaṭipadā sodhetabbā. Yadi āgamanapaṭipadā na sujjhati imāya paṭipadāya lokuttaradhammo nāma na labbhatīti apanetabbo. Yadi panassa āgamanapaṭipadā sujjhati dīgharattaṃ tīsu sikkhāsu appamatto jāgariyamanuyutto catūsu paccayesu alaggo ākāse pāṇisamena cetasā viharatīti paññāyati tassa bhikkhuno byākaraṇaṃ paṭipadāya saddhiṃ saṃsandati seyyathāpi nāma gaṅgodakaṃ yamunodakena saddhiṃ saṃsandati sameti evameva suppaññattā tena bhagavatā sāvakānaṃ nibbānagāminī paṭipadā saṃsandati nibbānañca paṭipadā cāti vuttasadisaṃ hoti. Apica kho na ettakenāpi sakkāro kattabbo. Kasmā. Ekaccassa hi puthujjanassāpi sato khīṇāsavapaṭipattisadisā paṭipadā hoti. Tasmā so bhikkhu tehi tehi upāyehi uttāsetabbo. Khīṇāsavassa nāma asaniyāpi matthake patamānāya bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā lomahaṃso vā na hoti. Sacassa bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā lomahaṃso vā uppajjati na tvaṃ arahāti apanetabbo. Sace pana abhīru acchambhī anutrāsī hutvā sīho viya nisīdati ayaṃ bhikkhu sampannaveyyākaraṇo Samantā rājarājamahāmattādīhi pesitaṃ sakkāraṃ arahatīti.

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๓๕๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “สิกขาบทวิภังค์”