Dutiyavatthusmiṃ. Paṇidhāyāti paṭṭhanaṃ katvā. Evaṃ maṃ jano sambhāvessatīti evaṃ araññe vasantaṃ maṃ jano arahatte

Vā sekkhabhūmiyaṃ vā sambhāvessati tato lokassa sakkato bhavissāmi garukato mānito pūjitoti. Āpatti dukkaṭassāti evaṃ paṇidhāya araññe vasissāmīti gacchantassa padavāre padavāre dukkaṭaṃ. Tathā araññe kuṭikaraṇacaṅkamananisīdananivāsanapārupanādīsu sabbakiccesu payoge payoge dukkaṭaṃ. Tasmā evaṃ araññe na vasitabbaṃ. Evaṃ vasanto hi sambhāvanaṃ labhatu vā mā vā dukkaṭaṃ āpajjati. Yo pana samādinnadhutaṅgo dhutaṅgaṃ rakkhissāmīti vā gāmante me vasato cittaṃ vikkhipati araññaṃ sappāyanti vā cintetvā addhā araññe tiṇṇaṃ vivekānaṃ aññataraṃ pāpuṇissāmīti vā araññaṃ pavisitvā arahattaṃ apāpuṇitvā na nikkhamissāmīti vā araññavāso nāma bhagavatā pasattho mayi ca araññe vasante bahū sabrahmacārino gāmantaṃ hitvā āraññikā bhavissantīti vā evaṃ anavajjavāsaṃ vasitukāmo hoti tena vasitabbaṃ. Tatiyavatthusmiṃ. Abhikkamādīni saṇṭhapetvā piṇḍāya carissāmīti nivāsanapārupanakiccato pabhūti yāva bhojanapariyosānaṃ tāva payoge payoge dukkaṭaṃ sambhāvanaṃ labhatu vā mā vā dukkaṭameva. Khandhakavattasekhiyavattaparipūraṇatthaṃ pana sabrahmacārīnaṃ diṭṭhānugatiāpajjanatthaṃ vā pāsādikehi abhikkamapaṭikkamādīhi piṇḍāya pavisanto anupavajjo viññūnanti. Catutthapañcamavatthūsu yo te vihāre vasīti ettha vuttanayeneva ahanti avuttattā pārājikaṃ natthi. Attūpanāyikameva hi samudācarantassa pārājikaṃ vuttaṃ. Paṇidhāya caṅkamītiādīni Heṭṭhā vuttanayāneva. Saṃyojanavatthusmiṃ. Saṃyojanā pahīnātipi dasa saṃyojanā pahīnātipi ekaṃ saṃyojanaṃ pahīnantipi vadato kilesappahānameva ārocitaṃ hoti tasmā pārājikaṃ. {224} Rahovatthūsu. Raho ullapatīti rahogato arahā ahanti vadati na manasā cintitimeva karoti tenettha dukkaṭaṃ vuttaṃ. Vihāravatthu upaṭṭhānavatthu ca vuttanayameva. {225} Na dukkaravatthusmiṃ. Tassa bhikkhuno ayaṃ laddhi ariyapuggalāva bhagavato sāvakāti. Tenāha ye kho te bhagavato sāvakā te evaṃ vadeyyunti. Yasmā cassa ayaṃ adhippāyo sīlavatā āraddhavipassakena na dukkaraṃ aññaṃ byākātuṃ paṭibalo so arahattaṃ pāpuṇitunti tasmā anullapanādhippāyo ahanti āha. Viriyavatthusmiṃ. Ārādhanīyoti sakkā ārādhetuṃ sampāpetuṃ nibbattetunti attho. Sesaṃ vuttanayameva. Maccuvatthusmiṃ. So bhikkhūti yassa vipaṭisāro uppajjati so bhāyeyya mayhaṃ pana avipaṭisāravatthukāni parisuddhāni sīlāni svāhaṃ kiṃ maraṇassa bhāyissāmīti etamatthavasaṃ paṭicca nāhaṃ āvuso maccuno bhāyāmīti āha. Tenassa anāpatti. Vipaṭisāravatthusmiṃpi eseva nayo. Tato parāni tīṇi vatthūni viriyavatthusadisāneva. Desanāvatthūsu paṭhamavatthusmiṃ tāva. So bhikkhu paṭisaṅkhānabalena adhivāsanakhantiyaṃ ṭhatvā nāvuso sakkā yena vā tena vā adhivāsetunti āha. Tenassa anāpatti. Dutiye pana attūpanāyikaṃ akatvā nāvuso sakkā puthujjanenāti pariyāyena vuttattā thullaccayaṃ.

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๓๖๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “อนาปัตติวาร”