Evametaṃ abhedato rasavasena ekavidhaṃ bhedato dhammavinayādivasena duvidhādibhedaṃ buddhavacanaṃ saṅgāyantena mahākassapappamukhena vasigaṇena ayaṃ dhammo ayaṃ vinayo idaṃ paṭhamabuddhavacanaṃ idaṃ majjhimabuddhavacanaṃ idaṃ pacchimabuddhavacanaṃ idaṃ vinayapiṭakaṃ idaṃ suttantapiṭakaṃ idaṃ abhidhammapiṭakaṃ ayaṃ dīghanikāyo .pe. Ayaṃ khuddakanikāyo imāni suttādīni navaṅgāni imāni caturāsītidhammakkhandhasahassānīti imaṃ pabhedaṃ vavaṭṭhapetvāva saṅgītaṃ. Na kevalañca imameva aññampi udānasaṅgahavaggasaṅgahapeyyālasaṅgahaekanipātadukanipātādinipātasaṅgaha- saṃyuttasaṅgahapaṇṇāsakasaṅgahādimanekavidhaṃ tīsu piṭakesu sandissamānaṃ saṅgahappabhedaṃ vavaṭṭhapetvā evaṃ sattahi māsehi saṅgītaṃ. Saṅgītipariyosāne cassa idaṃ mahākassapattherena dasabalassa sāsanaṃ pañcavassasahassappamāṇakālaṃ pavattanasamatthaṃ katanti sañjātappamodā sādhukāraṃ viya dadamānā ayaṃ mahāpaṭhavī udakapariyantaṃ katvā anekappakāraṃ saṅkampi sampakampi sampavedhi. Anekāni ca acchariyāni pāturahesunti. Ayaṃ paṭhamamahāsaṅgīti nāma yā loke

satehi pañcahī katā tena pañcasatāti ca

thereheva katattā ca therikāti pavuccatīti.

Imissā paṭhamamahāsaṅgītiyā vattamānāya vinayaṃ pucchantena āyasmatā mahākassapena paṭhamaṃ āvuso upāli pārājikaṃ kattha paññattanti evamādivacanapariyosāne vatthumpi pucchi nidānampi pucchi puggalampi pucchīti ettha nidāne pucchite taṃ nidānaṃ ādito pabhūti Vitthāretvā yena ca paññattaṃ yasmā ca paññattaṃ sabbametaṃ kathetukāmena āyasmatā upālittherena vuttaṃ. Tena samayena buddho bhagavā verañjāyaṃ viharatīti sabbaṃ vattabbaṃ evamidaṃ āyasmatā upālittherena vuttaṃ. Tañca pana paṭhamamahāsaṅgītikāle vuttanti veditabbaṃ. Ettāvatā ca idaṃ vacanaṃ kena vuttaṃ kadā ca vuttanti etesaṃ padānaṃ attho pakāsito hoti. Idāni kasmā vuttanti ettha vuccate. Yasmā ayamāyasmā mahākassapattherena nidānaṃ puṭṭho tasmā tena taṃ nidānaṃ ādito pabhūti vitthāretuṃ vuttanti. Evamidaṃ āyasmatā upālittherena paṭhamamahāsaṅgītikāle vadantenāpi iminā kāraṇena vuttanti veditabbaṃ. Ettāvatā ca vuttaṃ yena yadā yasmāti imesaṃ mātikāpadānaṃ attho pakāsito hoti. Idāni dhāritaṃ yena cābhaṭaṃ yattha patiṭṭhitañcetametaṃ vatvā vidhinti etesaṃ atthappakāsanatthaṃ idaṃ vuccati. Taṃ panetaṃ tena samayena buddho bhagavā verañjāyaṃ viharatīti evamādivacanapaṭimaṇḍitanidānaṃ vinayapiṭakaṃ kena dhāritaṃ kenābhaṭaṃ kattha patiṭṭhitanti. Vuccate. Ādito tāva idaṃ bhagavato sammukhā āyasmatā upālittherena dhāritaṃ. Tassa sammukhato aparinibbuteva tathāgate chaḷabhiññādibhedehi anekehi bhikkhusahassehi parinibbute tathāgate mahākassapappamukhehi dhammasaṅgāhakattherehi. Kenābhaṭanti. Jambudīpe tāva upālittheramādiṃ katvā ācariyaparamparāya yāva tatiyasaṅgīti tāva ābhaṭaṃ. Tatrāyaṃ ācariyaparamparā.

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๔๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “เรื่องเวรัญชพราหมณ์”