{385-386} Duṭṭho dosoti dūsito ceva dūsako ca. Uppanne hi Dose puggalo tena dosena dūsito hoti pakatibhāvaṃ jahāpito tasmā duṭṭhoti vuccati. Parañca dūseti vināseti tasmā dosoti vuccati. Iti duṭṭho dosoti ekassevetaṃ puggalassa ākāranānattena nidassanaṃ. Tena vuttaṃ duṭṭho dosoti dūsito ceva dūsako cāti. Tattha saddalakkhaṇaṃ pariyesitabbaṃ. Yasmā pana so duṭṭho dosoti saṅkhaṃ gato paṭighasamaṅgipuggalo kupitādibhāve ṭhitova hoti tenassa padabhājane kupitoti ādi vuttaṃ. Tattha kupitoti kuppabhāvaṃ pakatito cavanabhāvaṃ patto. Anattamanoti na sakamano attano vase aṭṭhitacitto. Apica pītisukhehi na attamano nipatacittoti anattamano. Anabhiraddhoti na sukhito na vā pasāditoti anabhiraddho. Paṭighena āhataṃ cittamassāti āhatacitto. Cittatthaddhabhāvacittakacavarasaṅkhātaṃ paṭighakhīlaṃ jātamassāti khīlajāto. Appatītoti nappatiito pītisukhādīhi vajjito na abhisaṭoti attho. Padabhājane pana yesaṃ dhammānaṃ vasena appatīto hoti te dassetuṃ tena ca kopenāti ādi vuttaṃ. Tattha tena ca kopenāti yena duṭṭhoti ca kupitoti ca vutto. Ubhayampi hetaṃ pakatibhāvaṃ jahāpanato ekākāraṃ hoti. Tena ca dosenāti yena dosoti vutto. Imehi dvīhi saṅkhārakkhandhameva dasseti. Tāya ca anattamanatāyāti yāya anattamanoti vutto. Tāya ca anabhiraddhiyāti yāya anabhiraddhoti vutto. Imehi dvīhi vedanākkhandhaṃ
Dasseti. Amūlakena pārājikenāti ettha nāssa mūlanti amūlakaṃ. Taṃ panassa amūlakattaṃ yasmā codakavasena adhippetaṃ na cuditakavasena tasmā tamatthaṃ dassetuṃ padabhājane amūlakannāma adiṭṭhaṃ assutaṃ aparisaṅkitanti āha. Tena imaṃ dīpeti yaṃ pārājikaṃ codakena cuditakamhi puggale neva diṭṭhaṃ na sutaṃ na parisaṅkitaṃ idaṃ etesaṃ dassanassavanaparisaṅkāsaṅkhātānaṃ mūlānaṃ abhāvato amūlakannāma. Taṃ pana so āpanno vā hotu anāpanno vā etaṃ idha appamāṇanti. Tattha adiṭṭhaṃ nāma attano pasādacakkhunā vā dibbacakkhunā vā adiṭṭhaṃ. Assutaṃ nāma tatheva kenaci vuccamānaṃ na sutaṃ. Aparisaṅkitaṃ nāma cittena aparisaṅkitaṃ. Diṭṭhaṃ nāma attanā vā parena vā pasādacakkhunā vā dibbacakkhunā vā diṭṭhaṃ. Sutannāma tatheva sutaṃ. Parisaṅkitaṃ nāma attanā vā parena vā parisaṅkitaṃ. Tattha attanā diṭṭhaṃ diṭṭhameva. Parehi diṭṭhaṃ attanā sutaṃ parehi sutaṃ parehi parisaṅkitanti idaṃ pana sabbampi attanā sutaṭṭhāneyeva tiṭṭhati. Parisaṅkitaṃ pana tividhaṃ diṭṭhaparisaṅkitaṃ sutaparisaṅkitaṃ mutaparisaṅkitanti. Tattha diṭṭhaparisaṅkitannāma eko bhikkhu uccārapassāvakammena gāmasamīpe ekaṃ gumbaṃ paviṭṭho aññatarāpi itthī kenacideva karaṇīyena taṃ gumbaṃ pavisitvā nivattā nāpi bhikkhu itthiṃ addasa na ca itthī bhikkhuṃ adisvāva ubhopi yathāruciṃ pakkantā aññataro bhikkhu ubhinnaṃ tato nikkhamanaṃ sallakkhetvā addhā imesaṃ kataṃ vā karissanti vāti parisaṅkati idaṃ Diṭṭhaparisaṅkitaṃ. Sutaparisaṅkitannāma idhekacco andhakāre vā paṭicchanne vā okāse mātugāmena saddhiṃ bhikkhuno tādisaṃ paṭisanthāravacanaṃ suṇāti samīpe aññaṃ vijjamānampi atthi natthīti na jānāti so addhā imesaṃ kataṃ vā karissanti vāti parisaṅkati idaṃ sutaparisaṅkitaṃ. Mutaparisaṅkitannāma sambahulā dhuttā rattibhāge pupphagandhamaṃsasurādīni gahetvā itthīhi saddhiṃ ekaṃ paccantavihāraṃ gantvā maṇḍape vā bhojanasālādīsu vā yathāsukhaṃ kīḷitvā pupphādīni vikīritvā gatā punadivase bhikkhū taṃ vippakāraṃ disvā kassidaṃ kammanti vicinanti tatra ca kenaci bhikkhunā pageva vuṭṭhahitvā vattasīsena maṇḍapaṃ vā bhojanasālaṃ vā paṭijaggantena pupphādīni āmaṭṭhāni honti kenaci upaṭṭhākakulato āhaṭehi pupphādīhi pūjā katā hoti kenaci bhesajjatthaṃ ariṭṭhaṃ pītaṃ hoti atha te kassidaṃ kammanti vicinantā bhikkhū hatthagandhañca mukhagandhañca ghāyitvā te bhikkhū parisaṅkanti idaṃ mutaparisaṅkitaṃ. Tattha diṭṭhaṃ atthi samūlakaṃ atthi amūlakaṃ diṭṭhameva atthi saññāsamūlakaṃ atthi saññāamūlakaṃ. Esa nayo sutepi. Parisaṅkite pana diṭṭhaparisaṅkitaṃ atthi samūlakaṃ atthi amūlakaṃ diṭṭhaparisaṅkitameva atthi saññāsamūlakaṃ atthi saññāamūlakaṃ. Esa nayo sutamutaparisaṅkitesu. Tattha diṭaṭhaṃ samūlakannāma pārājikaṃ āpajjantaṃ disvāva diṭṭho mayāti vadati. Amūlakannāma paṭicchannokāsato nikkhamantaṃ disvā vītikkamaṃ adisvā diṭṭho mayāti vadati. Diṭṭhameva saññāsamūlakannāma disvāva Diṭṭhasaññī hutvā codeti. Saññāamūlakannāma pubbe pārājikavītikkamaṃ disvā pacchā adiṭṭhasaññī jāto so saññāya amūlakaṃ katvā diṭṭho mayāti codeti. Eteneva nayena sutamutaparisaṅkitānipi vitthārato veditabbāni. Ettha ca sabbappakārenāpi diṭṭhaṃ samūlakena vā saññāsamūlakena vā codentassa anāpatti. Amūlakena vā saññāamūlakena vā codentasseva āpatti. Anuddhaṃseyyāti viddhaṃseyya paddhaṃseyya abhibhaveyya ajjhotthareyya. Tampana anuddhaṃsanaṃ yasmā attanā codentopi parena codāpentopi karotiyeva tasmā padabhājane codeti vā codāpeti vāti vuttaṃ. Tattha codetīti pārājikaṃ dhammaṃ āpannosīti ādīhi vacanehi sayaṃ codeti tassa vācāya vācāya saṅghādiseso. Codāpetīti attanā samīpe ṭhatvā aññaṃ bhikkhuṃ āṇāpeti so tassa vacanena taṃ codeti codāpakasseva vācāya vācāya saṅghādiseso. Atha sopi mayā diṭṭhaṃ sutaṃ atthīti codeti dvinnampi janānaṃ vācāya vācāya saṅghādiseso.