Mātikāpadānaṃ parato bhikkhu ca dosaṃ patiṭṭhātīti iminā sambandho veditabbo. Idaṃ hi vuttaṃ hoti evaṃ hi samanuggāhiyamāno vā asamanuggāhiyamāno vā bhikkhu ca dosaṃ patiṭṭhāti paṭicca tiṭṭhati paṭijānāti saṅghādisesoti. Idañca amūlakabhāvassa pākaṭakāladassanatthameva vuttaṃ. Āpattiṃ pana anuddhaṃsitakkhaṇeyeva āpajjati. Idāni amūlakañceva taṃ adhikaraṇaṃ hotīti ettha yasmā amūlakalakkhaṇaṃ pubbe vuttaṃ tasmā taṃ avatvā apubbameva dassetuṃ adhikaraṇaṃ nāmāti ādamāha. Tattha yasmā adhikaraṇaṃ adhikaraṇaṭṭhena ekampi vatthuvasena nānā hoti tenassa taṃ nānattaṃ dassetuṃ cattāri adhikaraṇāni vivādādhikaraṇanti ādimāha. Ko pana so adhikaraṇaṭṭho yenetaṃ ekaṃ hotīti. Samathehi adhikaraṇīyatā. Tasmā yaṃ adhikiccaṃ ārabbha paṭicca sandhāya samathāva pavattanti taṃ adhikaraṇanti veditabbaṃ. Aṭṭhakathāsu pana vuttaṃ adhikaraṇanti keci gāhaṃ vadanti keci cetanaṃ keci akkhantiṃ keci vohāraṃ keci paṇṇattinti. Puna evaṃ vicāritaṃ yadi gāho adhikaraṇaṃ eko attādānaṃ gahetvā sabhāgena bhikkhunā saddhiṃ mantayamāno tattha ādīnavaṃ disvā puna cajati tassa taṃ adhikaraṇaṃ samathappattaṃ bhavissati. Yadi cetanā adhikaraṇaṃ idaṃ attādānaṃ gaṇhāmīti uppannā cetanā nirujjhati. Yadi akkhanti adhikaraṇaṃ akkhantiyā attādānaṃ gahetvāpi aparabhāge vinicchayaṃ alabhamāno vā khamāpito vā cajati. Yadi vohāro adhikaraṇaṃ kathento āhiṇḍitvā Aparabhāge tuṇhī hoti niravo evamassa taṃ adhikaraṇaṃ samathappattaṃ bhavissati. Tasmā paṇṇatti adhikaraṇanti. Taṃ panetaṃ methunadhammapārājikāpatti methunadhammapārājikāpattiyā tabbhāgiyā .pe. Evaṃ āpattādhikaraṇaṃ āpattādhikaraṇassa tabbhāgiyanti ca vivādādhikaraṇaṃ siyā kusalaṃ siyā akusalaṃ siyā abyākatanti ca evamādīhi virujjhati. Na hi te paṇṇattiyā kusalādibhāvaṃ icchanti. Na ca amūlakena pārājikena dhammenāti ettha āgato pārājikadhammo paṇṇatti nāma hoti. Kasmā. Accantaakusalattā. Vuttampi hetaṃ āpattādhikaraṇaṃ siyā akusalaṃ siyā abyākatanti. Yañcetaṃ amūlakena pārājikenāti ettha amūlakaṃ pārājikaṃ niddiṭṭhaṃ tassevāyaṃ amūlakañceva taṃ adhikaraṇaṃ hotīti paṭiniddeso na paṇṇattiyā. Na hi aññaṃ niddisitvā aññaṃ paṭiniddisati. Yasmā pana yāya paññattiyā yena abhilāpena codakena so puggalo pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannoti paññatto pārājikasaṅkhātassa adhikaraṇassa amūlakattā sāpi paññatti amūlikā hoti adhikaraṇe pavattattā ca adhikaraṇaṃ tasmā iminā pariyāyena paṇṇatti adhikaraṇanti yujjeyya. Yasmā ca yaṃ amūlakaṃ nāma adhikaraṇaṃ taṃ sabhāvato natthi paññattimattameva atthi tasmāpi paṇṇatti adhikaraṇanti yujjeyya. Tañcakho idheva na sabbattha. Na hi vivādādīnaṃ paṇṇatti adhikaraṇaṭṭho. Adhikaraṇaṭṭho pana tesaṃ pubbe vuttasamathehi adhikaraṇīyatā. Iti iminā adhikaraṇaṭṭhena idhekacco