เรื่องพระเทวทัตต์

{409} Tena samayena buddho bhagavāti saṅghabhedasikkhāpadaṃ. Tattha athakho devadattotiādīsu yo ca devadatto yathā ca pabbajito yena ca kāraṇena kokālikādayo upasaṅkamitvā etha mayaṃ āvuso samaṇassa gotamassa saṅghabhedaṃ karissāma cakkabhedanti āha. Taṃ sabbaṃ saṅghabhedakkhandhake āgatameva. Pañcavatthuyācanā pana kiñcāpi tattheva āgamissati athakho idhāpi āgatattā yadettha vattabbaṃ taṃ vatvāva gamissāma. Sādhu bhanteti āyācanā sādhu. Bhikkhū yāvajīvaṃ āraññikā assūti āraññikadhutaṅgaṃ samādāya sabbe bhikkhū yāva jīvanti tāva āraññikā hontu araññeyeva vasantu. Yo gāmantaṃ osareyya vajjaṃ naṃ phuseyyāti yo ekabhikkhupi araññaṃ pahāya nivāsanatthāya gāmantaṃ osareyya vajjaṃ naṃ phuseyya naṃ bhikkhuṃ doso phusatu āpattiyā naṃ bhagavā kāretūti adhippāyena vadati. Esa nayo sesavatthūsupi. {410} Janaṃ saññāpessāmāti janaṃ amhākaṃ appicchatādibhāvaṃ jānāpessāma. Athavā paritoseyyāma pasādessāmāti vuttaṃ hoti. Imāni pana pañca vatthūni yācato devadattassa vacanaṃ sutvāva aññāsi bhagavā saṅghabhedatthiko hutvā ayaṃ yācatīti. Yasmā pana tāni anujāniyamānāni bahūnaṃ kulaputtānaṃ

Maggantarāyāya saṃvattanti tasmā bhagavā alaṃ devadattāti paṭikkhipitvā yo icchati āraññako hotūtiādimāha 2-.

Ettha pana bhagavato adhippāyaṃ viditvā kulaputtena attano paṭirūpaṃ veditabbaṃ. Ayaṃ hettha bhagavato adhippāyo eko bhikkhu mahajjhāsayo hoti mahussāho sakkoti gāmantasenāsanaṃ paṭikkhipitvā araññe viharanto dukkhassantaṃ kātuṃ. Eko dubbalo hoti appatthāmo araññe na sakkoti gāmanteyeva sakkoti. Eko mahabbalo samappavattadhātuko adhivāsanakkhantisampanno iṭṭhāniṭṭhesu samacitto araññepi gāmantepi sakkotiyeva. Eko neva gāmante na araññe sakkoti padaparamo hoti. Tatra yvāyaṃ mahajjhāsayo hoti mahussāho sakkoti gāmantasenāsanaṃ paṭikkhipitvā araññe viharanto dukkhassanataṃ kātuṃ so araññeyeva vasatu idamassa paṭirūpaṃ. Saddhivihārikādayopissa anusikkhamānā araññe vihātabbameva maññissanti. Yo pana dubbalo hoti appatthāmo gāmanteyeva sakkoti dukkhassantaṃ kātuṃ na araññe so gāmanteyeva vasatu. Yvāyaṃ mahabbalo samappavattadhātuko adhivāsanakkhantisampanno iṭṭhāniṭṭhesu samacitto araññepi gāmantepi sakkotiyeva ayampi gāmantasenāsanaṃ pahāya araññe viharatu idamassa paṭirūpaṃ. Saddhivihārikādayopissa anusikkhamānā araññe vihātabbaṃ maññissanti. Yo panāyaṃ neva gāmante na araññe sakkoti padaparamo hoti ayampi araññeyeva vasatu.

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๔๒๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “เรื่องพระเทวทัตต์”