เรื่องพระฉันนะ

{424} Tena samayena buddho bhagavāti dubbacasikkhāpadaṃ. Tattha anācāraṃ ācaratīti anekappakāraṃ kāyavacīdvāravītikkamaṃ karoti. Kiṃ nukho nāmāti vambhanavacanametaṃ. Ahaṃ kho nāmāti ukkaṃsavacanaṃ. Tumhe vadeyyanti idaṃ karotha idaṃ mā karothāti ahaṃ tumhe vattuṃ arahāmīti dasseti. Kasmā iti ce. Yasmā amhākaṃ buddho bhagavā kaṇṭhakaṃ āruyha mayā saddhiṃ nikkhamitvā pabbajitoti evamādimatthaṃ sandhāyāha. Amhākaṃ dhammoti vatvā puna attano santakabhāve yuttiṃ dassento amhākaṃ ayyaputtena ayaṃ dhammo abhisamitoti āha. Yasmā amhākaṃ ayyaputtena catusaccadhammo paṭividdho tasmā dhammopi amhākanti vuttaṃ hoti. Saṅghaṃ pana attano veripakkhe ṭhitaṃ maññamāno amhākaṃ saṅghoti na vadati. Upamaṃ pana vatvā saṅghaṃ apasādetukāmo seyyathāpi nāmāti ādimāha. Tiṇakaṭṭhapaṇṇasaṭanti tattha tattha patitapatitaṃ tiṇakaṭṭhapaṇṇaṃ. Athavā tiṇañca nissārakaṃ lahukaṃ kaṭṭhañcāti tiṇakaṭṭhaṃ. Paṇṇasaṭanti purāṇapaṇṇaṃ. Ussādeyyāti Rāsiṃ kareyya. Pabbateyyāti pabbatappabhavā. Sā hi sīghasotā hoti tasmā tameva gaṇhāti. Saṅkhasevālapaṇakanti ettha saṅkhoti dīghamūlako paṇṇasevālo vuccati. Sevāloti nīlasevālo. Avaseso udakapappaṭakatilabījakādi sabbopi paṇakoti saṅkhaṃ gacchati. Ekato ussāditāti ekaṭṭhāne kenāpi sampiṇḍitā rāsikatāti dasseti .

{425-426} Dubbacajātikoti dubbacabhāvo. Vattuṃ asakkuṇeyyoti attho. Padabhājanepissa dubbacoti dukkhena kicchena ovaditabbo. Na sakkā sukhena vattunti attho. Dovacassakaraṇehīti dubbacabhāvakaraṇīyehi. Ye ca dhammā dubbacaṃ puggalaṃ karonti tehi samannāgatoti attho. Te pana katame ca āvuso dovacassakaraṇā dhammā idha āvuso bhikkhu pāpiccho hotīti ādinā nayena paṭipāṭiyā anumānasutte āgatā pāpicchatā attukkaṃsakaparavambhakatā kodhanatā kodhahetu upanāhitā kodhahetu abhisaṅgitā kodhahetu kodhasāmantavācānicchāraṇatā codakaṃ paṭippharaṇatā codakaṃ apasādanatā codakassa paccāropanatā aññenaññaṃ paṭicaraṇatā apadānena nasampāyanatā makkhipalāsitā issukimaccharitā saṭhamāyāvitā thaddhātimānitā sandiṭṭhiparāmāsiādhānaggāhiduppaṭinissaggitāti ekūnavīsati dhammā veditabbā. Ovādaṃ na sahati nakkhamatīti akkhamo.

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๔๓๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “เรื่องพระฉันนะ”