Ko panāyaṃ nigrodho nāma. Bindusārarañño jeṭṭhaputtassa sumanarājakumārassa putto. Tatrāyaṃ anupubbīkathā. Bindusārarañño kira dubbalakāleyeva asokakumāro attanā laddhaṃ ujjenīrajjaṃ pahāya āgantvā sabbaṃ nagaraṃ attano hatthagataṃ katvā sumanaṃ rājakumāraṃ aggahesi. Taṃ divasameva sumanassa rājakumārassa sumanā nāma devī paripuṇṇagabbhā ahosi. Sā aññātakavesena nikkhamitvā avidūre aññataraṃ caṇḍālagāmaṃ sandhāya gacchantī jeṭṭhakacaṇḍālassa gehato avidūre aññatarasmiṃ nigrodharukkhe adhivatthāya devatāya ito ehi sumaneti vadantiyā saddaṃ sutvā tassā samīpaṃ gatā. Devatā attano ānubhāvena ekaṃ sālaṃ nimminitvā ettha vasāhīti adāsi. Sā taṃ sālaṃ pāvisi. Gatadivaseyeva puttaṃ vijāyi. Sā tassa nigrodhadevatāya pariggahitattā nigrodhotveva nāmaṃ akāsi. Jeṭṭhacaṇḍālo diṭṭhadivasato pabhūti taṃ attano sāmidhītaraṃ viya maññamāno nibaddhavattaṃ paṭṭhapesi. Rājadhītā tattha satta vassāni vasi. Nigrodhakumāropi sattavassiko jāto. Tadā mahāvaruṇatthero nāma eko arahā dārakassa hetusampadaṃ disvā vicāramāno Sattavassikodāni dārako kālo naṃ pabbājetunti cintetvā rājadhītāya ārocāpetvā nigrodhakumāraṃ pabbājesi. Kumāro khuraggeyeva arahattaṃ pāpuṇi. So ekadivasaṃ pātova sarīraṃ paṭijaggitvā ācariyūpajjhāyavattaṃ katvā pattacīvaramādāya mātu upāsikāya gehadvāraṃ gacchāmīti nikkhami. Mātu nivāsaṭṭhānañcassa dakkhiṇadvārena nagaraṃ pavisitvā nagaramajjhena gantvā pācīnadvārena nikkhamitvā gantabbaṃ hoti. Tena ca samayena asoko dhammarājā pācīnadisābhimukho sīhapañjare caṅkamati. Taṃkhaṇaṃyeva nigrodho rājaṅgaṇaṃ sampāpuṇi santindriyo santamānaso yuggamattaṃ pekkhamāno. Tena vuttaṃ ekadivasaṃ sīhapañjare ṭhito addasa nigrodhasāmaṇeraṃ rājaṅgaṇena gacchantaṃ dantaṃ guttaṃ santindriyaṃ iriyāpathasampannanti.

Disvānassa etadahosi ayaṃ jano sabbopi vikkhittacitto bhantamigapaṭibhāgo ayaṃ pana dārako avikkhittacitto ativiyassa ālokitaṃ vilokitaṃ sammiñjitaṃ pasāraṇañca sobhati addhā etassa abbhantare lokuttaradhammo bhavissatīti. Rañño saha dassaneneva sāmaṇere cittaṃ pasīdi pemaṃ saṇṭhahi. Kasmā. Pubbepi kira puññakaraṇakāle esa rañño jeṭṭhabhātā vāṇijako ahosi. Vuttampi hetaṃ

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๕๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “เรื่องเวรัญชพราหมณ์”