Rañño pana aṭṭhavassābhisekakāleyeva kontaputtatissatthero byādhipaṭikammatthaṃ bhikkhācāravattena āhiṇḍitvā pasatamattaṃ sappī alabhitvā byādhibalena parikkhīṇāyusaṅkhāro bhikkhusaṅghaṃ appamādena ovaditvā ākāse pallaṅkena nisīditvā tejodhātuṃ samāpajjitvā

Parinibbāyi. Rājā taṃ pavuttiṃ sutvā therassa sakkāraṃ katvā mayi nāma rajjaṃ kārente evaṃ bhikkhūnaṃ paccayā dullabhāti nagarassa catūsu dvāresu pokkharaṇiyo kāretvā bhesajjassa pūrāpetvā dāpesi. Tena kira samayena pāṭaliputtassa catūsu dvāresu cattāri satasahassāni sabhāyaṃ satasahassanti divase divase pañca satasahassāni rañño uppajjanti. Tato rājā nigrodhattherassa devasikaṃ satasahassaṃ visajjesi. Buddhassa cetiye gandhamālādīhi pūjanatthāya satasahassaṃ dhammassa satasahassaṃ. Taṃ dhammadharānaṃ bahussutānaṃ catuppaccayatthāya upanīyati. Saṅghassa satasahassaṃ. Catūsu dvāresu bhesajjatthaṃ satasahassaṃ. Evaṃ sāsane uḷāro lābhasakkāro nibbatti. Titthiyā parihīnalābhasakkārā antamaso ghāsacchādanamattampi alabhantā lābhasakkāraṃ paṭṭhayamānā sāsane pabbajitvā sakāni sakāni diṭṭhigatāni ayaṃ dhammo ayaṃ vinayoti dīpenti. Pabbajjaṃ alabhamānāpi sayameva muṇḍetvā kāsāyāni acchādetvā vihāresu vicarantā uposathampi pavāraṇampi saṅghakammampi gaṇakammampi pavisanti. Bhikkhū tehi saddhiṃ uposathaṃ na karonti. Tadā moggalīputtatissatthero uppannaṃdāni adhikaraṇaṃ taṃ nacirasseva kakkhaḷaṃ bhavissati na kho panetaṃ sakkā imesaṃ majjhe vasantena vūpasametunti mahindattherassa gaṇaṃ niyyādetvā attanā phāsukavihārena viharitukāmo adhogaṅgaṃ pabbataṃ agamāsi. Tepi kho titthiyā bhikkhusaṅghena dhammena vinayena satthu sāsanena niggayhamānāpi dhammavinayānulomāya Paṭipattiyā asaṇṭhahantā anekarūpaṃ sāsanassa abbudañca malañca kaṇṭakañca samuṭṭhāpesuṃ. Keci aggiṃ paricaranti. Keci pañcātape tappanti. Keci ādiccaṃ anuparivattanti. Keci dhammañca vinayañca vo bhindissāmāti paggaṇhiṃsu. Tadā bhikkhusaṅgho na tehi saddhiṃ uposathaṃ vā pavāraṇaṃ vā akāsi. Asokārāme satta vassāni uposatho upacchijji. Raññopi etamatthaṃ ārocesuṃ. Rājā ekaṃ amaccaṃ āṇāpeti vihāraṃ gantvā adhikaraṇaṃ vūpasametvā uposathaṃ kārāpehīti. Amacco rājānaṃ paṭipucchituṃ avisahanto aññe amacce upasaṅkamitvā āha rājā maṃ vihāraṃ gantvā adhikaraṇaṃ vūpasametvā uposathaṃ karohīti pahiṇi kathannukho adhikaraṇaṃ vūpasammatīti. Te āhaṃsu mayaṃ evaṃ sallakkhema yathā nāma paccantaṃ vūpasamentā core ghātenti evameva ye uposathaṃ na karonti te mārāpetukāmo rājā bhavissatīti. Atha so amacco vihāraṃ gantvā bhikkhusaṅghaṃ sannipātetvā āha ahaṃ raññā uposathaṃ kārāpehīti pesito karotha dāni bhante uposathakammanti. Bhikkhū na mayaṃ titthiyehi saddhiṃ uposathaṃ karomāti āhaṃsu. Amacco therāsanato paṭṭhāya asinā sīsāni pātetuṃ āraddho. Addasā kho tissatthero taṃ amaccaṃ tathā vipaṭipannaṃ.

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๕๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “เรื่องเวรัญชพราหมณ์”