บทภาชนีย์ มาติกา
[๙๐] ภุมฺมฏฺฐํ ถลฏฺฐํ อากาสฏฺฐํ เวหาสฏฺฐํ อุทกฏฺฐํ นาวฏฺฐํ ยานฏฺฐํ ภารฏฺฐํ อารามฏฺฐํ วิหารฏฺฐํ เขตฺตฏฺฐํ วตฺถุฏฺฐํ คามฏฺฐํ อรญฺญฏฺฐํ อุทกํ ทนฺตโปณํ วนปฺปติ หรณกํ อุปนิธิ สุงฺกฆาตํ ปาโณ อปทํ ทฺวิปทํ จตุปฺปทํ พหุปฺปทํ โอจรโก โอณิรกฺโข สํวิธาวหาโร สงฺเกตกมฺมํ นิมิตฺตกมฺมนฺติ ฯ
[๙๑] ภุมฺมฏฺฐํ นาม ภณฺฑํ ภูมิยํ นิกฺขิตฺตํ โหติ ๑ปฏิจฺฉนฺนํ ฯ ภุมฺมฏฺฐํ ภณฺฑํ อวหริสฺสามีติ เถยฺยจิตฺโต ทุติยํ วา ปริเยสติ กุทฺทาลํ วา ปิฏกํ วา ปริเยสติ คจฺฉติ วา อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ ตตฺถ ชาตกํ กฏฺฐํ วา ลตํ วา ฉินฺทติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ ปํสุํ ขณติ วา วิยูหติ ๒ วา อุทฺธรติ วา อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ กุมฺภึ อามสติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ ผนฺทาเปติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส ฯ ฐานา จาเวติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯ อตฺตโน ภาชนํ ปเวเสตฺวา ปญฺจมาสกํ วา อติเรกปญฺจมาสกํ วา อคฺฆนกํ เถยฺยจิตฺโต อามสติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ ผนฺทาเปติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส ฯ อตฺตโน ภาชนคตํ วา กโรติ มุฏฺฐึ วา ฉินฺทติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯ สุตฺตารูฬฺหํ ภณฺฑํ ๓ ปามงฺคํ วา กณฺฐ- #๑ อิโต ปรํ ยุโรปิยมรมฺมโปตฺถเกสุ นิขาตนฺติปิ อตฺถิ ฯ ๒ ยุ. วฺยูหติ #ม. รา. พฺยูหติ ฯ ๓ อิโต ปรํ ยุโรปิยโปตฺถเก วาสทฺโท ทิสฺสติ ฯ สุตฺตกํ วา ๑ กฏิสุตฺตกํ วา สาฏกํ วา เวฐนํ วา เถยฺยจิตฺโต อามสติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ ผนฺทาเปติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจ- ยสฺส ฯ โกฏิยํ คเหตฺวา อุจฺจาเรติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส ฯ ฆํสนฺโต นิหรติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส ฯ อนฺตมโส เกสคฺคมตฺตมฺปิ กุมฺภีมุขา โมเจติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯ สปฺปึ วา เตลํ วา มธุํ วา ผาณิตํ วา ปญฺจมาสกํ วา อติเรกปญฺจมาสกํ วา อคฺฆนกํ เถยฺยจิตฺโต เอเกน ปโยเคน ปิวติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯ ตตฺเถว ภินฺทติ วา ฉฑฺเฑติ วา ฌาเปติ วา อปริโภคํ วา กโรติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ
[๙๒] ถลฏฺฐํ นาม ภณฺฑํ ถเล นิกฺขิตฺตํ โหติ ฯ ถลฏฺฐํ ภณฺฑํ อวหริสฺสามีติ เถยฺยจิตฺโต ทุติยํ วา ปริเยสติ คจฺฉติ วา อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ อามสติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ ผนฺทาเปติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส ฯ ฐานา จาเวติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯ