[๙๓] อากาสฏฺฐํ นาม ภณฺฑํ อากาสคตํ โหติ โมโร วา กปิญฺชโร วา ติตฺติโร วา วฏฺฏโก วา สาฏกํ วา เวฐนํ วา หิรญฺญํ วา สุวณฺณํ วา ฉิชฺชมานํ ปตติ ฯ อากาสฏฺฐํ ภณฺฑํ อวหริสฺสามีติ เถยฺยจิตฺโต ทุติยํ วา ปริเยสติ คจฺฉติ วา อาปตฺติ #๑ อิโต ปรํ ตตฺถ จ มรมฺมโปตฺถเก จ กณฺณสุตฺตกํ วาติ ปาโฐ #อตฺถิ ฯ ทุกฺกฏสฺส ฯ คมนํ อุปจฺฉินฺทติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ อามสติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ ผนฺทาเปติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส ฯ ฐานา จาเวติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯ

[๙๔] เวหาสฏฺฐํ นาม ภณฺฑํ เวหาสคตํ โหติ มญฺเจ วาํ ปีเฐ วา จีวรวํเส วา จีวรรชฺชุยา วา ภิตฺติขีเล วา นาคทนฺเต วา รุกฺเข วา ลคฺคิตํ โหติ อนฺตมโส ปตฺตาธารเกปิ ฯ เวหาสฏฺฐํ ภณฺฑํ อวหริสฺสามีติ เถยฺยจิตฺโต ทุติยํ วา ปริเยสติ คจฺฉติ วา อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ อามสติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ ผนฺทาเปติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส ฯ ฐานา จาเวติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯ

[๙๕] อุทกฏฺฐํ นาม ภณฺฑํ อุทเก นิกฺขิตฺตํ โหติ ฯ อุทกฏฺฐํ ภณฺฑํ อวหริสฺสามีติ เถยฺยจิตฺโต ทุติยํ วา ปริเยสติ คจฺฉติ วา อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ นิมุชฺชติ วา อุมฺมุชฺชติ วา อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ อามสติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ ผนฺทาเปติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส ฯ ฐานา จาเวติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯ ตตฺถ ชาตกํ อุปฺปลํ วา ปทุมํ วา ปุณฺฑรีกํ วา ภิสํ วา มจฺฉํ วา กจฺฉปํ วา ปญฺจมาสกํ วา อติเรกปญฺจมาสกํ วา อคฺฆนกํ เถยฺยจิตฺโต อามสติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ ผนฺทาเปติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส ฯ ฐานา จาเวติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯ

[๙๖] นาวา นาม ยาย ตรติ ฯ นาวฏฺฐํ นาม ภณฺฑํ นาวาย นิกฺขิตฺตํ โหติ ฯ นาวฏฺฐํ ภณฺฑํ อวหริสฺสามีติ เถยฺยจิตฺโต ทุติยํ วา ปริเยสติ คจฺฉติ วา อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ อามสติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ ผนฺทาเปติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส ฯ ฐานา จาเวติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯ นาวํ อวหริสฺสามีติ เถยฺยจิตฺโต ทุติยํ วา ปริเยสติ คจฺฉติ วา อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ อามสติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ ผนฺทาเปติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส ฯ พนฺธนํ โมเจติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ พนฺธนํ โมเจตฺวา อามสติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ ผนฺทาเปติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส ฯ อุทฺธํ วา อโธ วา ติริยํ วา อนฺตมโส เกสคฺคมตฺตมฺปิ สงฺกาเมติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯ

เล่มที่ มหาวิภังค์ ภาค ๑๔๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “บทภาชนีย์ มาติกา