[๑๐๓] คามฏฺฐํ นาม ภณฺฑํ คาเม จตูหิ ฐาเนหิ นิกฺขิตฺตํ โหติ ภุมฺมฏฺฐํ ถลฏฺฐํ อากาสฏฺฐํ เวหาสฏฺฐํ ฯ คามฏฺฐํ ภณฺฑํ อวหริสฺสามีติ เถยฺยจิตฺโต ทุติยํ วา ปริเยสติ คจฺฉติ วา อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ อามสติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ ผนฺทาเปติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส ฯ ฐานา จาเวติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯ

[๑๐๔] อรญฺญํ นาม ยํ มนุสฺสานํ ปริคฺคหิตํ โหติ เอตํ ๑ อรญฺญํ ฯ อรญฺญฏฺฐํ นาม ภณฺฑํ อรญฺเญ จตูหิ ฐาเนหิ นิกฺขิตฺตํ โหติ ภุมฺมฏฺฐํ ถลฏฺฐํ อากาสฏฺฐํ เวหาสฏฺฐํ ฯ อรญฺญฏฺฐํ ภณฺฑํ อวหริสฺสามีติ เถยฺยจิตฺโต ทุติยํ วา ปริเยสติ คจฺฉติ วา อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ อามสติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ ผนฺทาเปติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส ฯ ฐานา จาเวติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯ ตตฺถ ชาตกํ กฏฺฐํ วา ลตํ วา ติณํ วา ปญฺจมาสกํ วา อติเรกปญฺจมาสกํ วา อคฺฆนกํ เถยฺยจิตฺโต อามสติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ ผนฺทาเปติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส ฯ ฐานา จาเวติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯ

[๑๐๕] อุทกํ นาม ภาชนคตํ วา โหติ โปกฺขรณิยํ ๒ วา ตฬาเก วา ฯ เถยฺยจิตฺโต อามสติ ๓ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ ผนฺทาเปติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส ฯ ฐานา จาเวติ อาปตฺติ #๑ ยุ. ม. ตํ ฯ ๒ ยุ. ม. โปกฺขรณิยา ฯ ๓ ยุ. ม. ตํ เถยฺยจิตฺโต อามสติ ฯ ปาราชิกสฺส ฯ อตฺตโน ภาชนํ ปเวเสตฺวา ปญฺจมาสกํ วา อติเรก- ปญฺจมาสกํ วา อคฺฆนกํ อุทกํ เถยฺยจิตฺโต อามสติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ ผนฺทาเปติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส ฯ อตฺตโน ภาชนคตํ กโรติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯ มริยาทํ ฉินฺทติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ มริยาทํ ฉินฺทิตฺวา ปญฺจมาสกํ วา อติเรก- ปญฺจมาสกํ วา อคฺฆนกํ อุทกํ นิกฺขาเมติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯ อติเรกมาสกํ วา อูนปญฺจมาสกํ วา อคฺฆนกํ อุทกํ นิกฺขาเมติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส ฯ มาสกํ วา อูนมาสกํ วา อคฺฆนกํ อุทกํ นิกฺขาเมติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ

[๑๐๖] ทนฺตโปณํ นาม ฉินฺนํ วา อจฺฉินฺนํ วา ฯ ปญฺจมาสกํ วา อติเรกปญฺจมาสกํ วา อคฺฆนกํ เถยฺยจิตฺโต อามสติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ ผนฺทาเปติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส ฯ ฐานา จาเวติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯ

เล่มที่ มหาวิภังค์ ภาค ๑๔๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “บทภาชนีย์ มาติกา