อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
ตตฺถ ยทา ราชาโน อธมฺมิกา โหนฺติ, ตทา อุปราชา ๕- เสนาปติ เสฏฺฐี สกลนครํ สกลรฏฺฐํ อธมฺมิกเมว โหติ. อถ เตสํ อารกฺขเทวตา, ตาสํ เทวตานํ มิตฺตา ภุมฺมา เทวตา, ๖- ภุมฺมเทวตานํ ๗- มิตฺตา อากาสฏฺฐกเทวตา,
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า อคฺคํ อธิบายว่า เป็นผู้สูงสุด เพราะความเป็นผู้มีคุณไม่เหมือนกับผู้ที่เหลือ ยกเว้นพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่า วิปัสสี.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า ภทฺทยุคํ อธิบายว่า ชื่อว่าคู่เจริญเพราะความเป็นผู้เลิศ.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
@๓ อิ. ชีวิ. เอวมุปริปิ ๔ สี. พกฺกุลตฺเถโร
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า อภิภูสมฺภวํ คือ สาวกชื่อว่าอภิภู และสัมภวะ
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
@๕ ฉ.ม., อิ. อุปราชาโน, ๖ ฉ.ม. ภูมฏฺฐเทวตา ๗ ฉ.ม., อิ. ตาสํ เทวตานํ อากาสฏฺฐกเทวตานํ มิตฺตา อุณฺหวลาหกา เทวตา, ตาสํ มิตฺตา อพฺภวลาหกา เทวตา, ตาสํ มิตฺตา สีตวลาหกา เทวตา, ตาสํ มิตฺตา วสฺสวลาหกา เทวตา, ตาสํ มิตฺตา จาตุมฺมหาราชิกา เทวตา, ตาสํ มิตฺตา ตาวตึสา เทวตา, ตาสํ มิตฺตา ยามา เทวตาติ เอวมาทิ เอวํ ยาว ภวคฺคา ฐเปตฺวา อริยสาวเก สพฺเพ เทวา พฺรหฺมปริสาปิ ๑- อธมฺมิกา โหนฺติ. ตาสํ อธมฺมิกตาย วิสมํ จนฺทิมสุริยา ปริหรนฺติ, วาโต ยถามคฺเคน น วายติ, ยถามคฺเคน อวายนฺโต ๒- อากาสฏฺฐกวิมานานิ โขเภติ, วิมาเนสุ โขภิเตสุ เทวตานํ กีฬนตฺถาย จิตฺตานิ น นมนฺติ, เทวตานํ กีฬนตฺถาย จิตฺเตสุ อนมนฺเตสุ สีตุณฺหเภโท อุตุ ยถากาเลน น สมฺปชฺชติ, ตสฺมึ อสมฺปชฺชนฺเต น จ สมฺมา เทโว วสฺสติ, กทาจิ วสฺสติ, กทาจิ น วสฺสติ, กตฺถจิ วสฺสติ, กตฺถจิ น วสฺสติ, วสฺสนฺโต ปน ๓- วปฺปกาเล องฺกุรกาเล นาฬกาเล ปุปฺผกาเล ขีรคฺคหณาทิกาเลสุ ยถา ยถา สสฺสานํ อุปกาโร น โหติ, ตถา ตถา วสฺสติ ๔- จิรํ วิคจฺฉติ จ, ๔- เตน สสฺสานิ วิสมปากานิ โหนฺติ วิคตคนฺธวณฺณรสาทิสมฺปตฺตีนิ ๕- เอกภาชเน ปกฺขิตฺตตณฺฑุเลสุปิ เอกสฺมึ ปเทเส ภตฺตํ อุตฺตณฺฑุลํ โหติ เอกสฺมึ อติกิลินฺนํ เอกสฺมึ สมฺปากํ, ๖- ตํ ปริภุตฺตํ กุจฺฉิยํปิ ตีหากาเรหิ คจฺฉติ. เตน สตฺตา พหวาพาธา เจว โหนฺติ อปฺปายุกา จ. เอวํ ตาว อุตุโภชนวเสน อายุ หายติ. ๗-
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
ท่านทั้งสองนั้น ท่านอภิภูบรรลุที่สุดแห่งปัญญาบารมีไปสู่พรหมโลกจากอรุณวดี กับพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าสิขี แล้วแสดงปาฎิหาริย์หลายอย่างแก่พรหมบริษัท แสดงธรรมแผ่ไปทั่วหมื่นโลกธาตุให้มืดมิด แล้วส่องแสงสว่างแก่ผู้ที่เกิดสังเวชว่านี้อะไรกัน แล้วอธิษฐานว่า ขอให้ชนทั้งปวงจงเห็นรูปของเราและจงได้ยินเสียงของเราดังนี้ ได้กล่าวสองคาถาว่า ท่านทั้งหลายจงเริ่มได้ดังนี้เป็นต้น ให้ได้ยินเสียง. ท่านสัมภวะได้บรรลุที่สุดแห่งสมาธิบารมี.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า โสณุตฺตรํ คือ พระสาวกชื่อว่าโสณะและพระอุตตระ. ในท่านทั้งสองนั้น ท่านโสณะบรรลุปัญญาบารมี ท่านอุตตระบรรลุสมาธิบารมี.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า วิธูรสญฺชีวํ คือ พระสาวกชื่อว่าวิธูระและสัญชีวะ ในท่านทั้งสองนั้น ท่านวิธุระบรรลุปัญญาบารมี. ท่านสัญชีวะบรรลุสมาธิบารมี เป็นผู้มักเข้าสมาบัติพยายามด้วยกำลังสมาบัติ ในที่พักกลางคืนที่พักกลางวัน กุฏี ถ้ำและมณฑปเป็นต้น เข้านิโรธในป่าตลอดวัน. พวกทำงานในป่าเป็นต้น เข้าใจว่า ท่านมรณภาพจึงพากันเผาท่าน. ท่านสัญชีวะนั้น ครั้นออกจากสมาบัติตามกำหนด ห่มคลุมเข้าไปยังบ้านเพื่อบิณฑบาต. อาศัยเหตุนั้นแล ชนทั้งหลายจึงรู้จักท่านว่า ท่านสัญชีวะ ดังนี้.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที