อรรถกถาบาลี อักษรไทย

ตตฺถ อฑฺฒเตรสานิ ภิกฺขุสตานีติ ปุราณชฏิลานํ สหสฺสํ, ทฺวินฺนํ อคฺคสาวกานํ ปริวารานิ อฑฺฒเตยฺยสตานีติ อฑฺฒเตรสสตานิ. ตตฺถ ทฺวินฺนํ อคฺคสาวกานํ อภินีหารโต ปฏฺฐาย วตฺถุํ กเถตฺวา ปพฺพชฺชา ทีเปตพฺพา. ปพฺพชิตานํ ปน เตสํ มหาโมคฺคลฺลาโน สตฺตเม ทิวเส อรหตฺตํ ปตฺโต. ธมฺมเสนาปติ ปญฺณรสเม ทิวเส คิชฺฌกูฏปพฺพตมชฺเฌ สูกรขาตเลณปพฺภาเร ภาคิเนยฺยสฺส ทีฆนขปริพฺพาชกสฺส สชฺชิเต ธมฺมยาเค เวทนาปริคฺคหสุตฺตนฺเต ๕- เทสิยมาเน เทสนานุสาเรน ๖- อนุพุชฺฌมานญาณํ ๖- เปเสตฺวา สาวกปารมีญาณํ ปตฺโต. ภควา เถรสฺส อรหตฺตปฺปตฺตึ ญตฺวา เวหาสํ อพฺภุคฺคนฺตฺวา เวฬุวเน ๗- ปจฺจุฏฺฐาสิ. ๘- เถโร "กุหึ นุโข ภควา คโต"ติ อาวชฺเชนฺโต เวฬุวเน ปติฏฺฐิตภาวํ ญตฺวา สยํปิ เวหาสํ อพฺภุคฺคนฺตฺวา เวฬุวเนเยว ปจฺจุฏฺฐาสิ. อถ ภควา ปาฏิโมกฺขํ โอสาเรสิ. ตํ สนฺนิปาตํ สนฺธาย ภควา "อฑฺฒเตรสานิ ภิกฺขุสตานี"ติ อาห. อยํ สาวกสนฺนิปาตปริจฺเฉโท นาม.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

นี้เป็นการกำหนดอุปฐาก.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

การกำหนดบิดามีความง่ายอยู่แล้ว.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@ทุติยตติเยสุปิ. ๔ ฉ.ม.,อิ. ปฐมโพธิยา เอโก. ๕ ม.ม. ๑๓/๒๐๑-๒๐๖/๑๘๒ ทีฆนขสุตฺต

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า วิหารํ ปาวิสิ ความว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จเข้าไปสู่วิหาร เพราะเหตุอะไร

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@๖-๖ ฉ.ม. เทสนํ อนุพุชฺฌมานํ ญาณํ. อิ. อนุพชฺฌมานํ ญาณํ,

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

นัยว่า พระผู้มีพระภาคเจ้า ครั้นตรัสดังนั้นแล้วทรงดำริว่า เราบรรลุถึงที่สุดอันหาระหว่างมิได้แล้ว ยังไม่ได้กล่าวถึงวงศ์ของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย ๗ พระองค์เลย ก็เมื่อเราเข้าไปยังวิหาร ภิกษุเหล่านี้ได้ปรารภถึงบุพเพนิวาสญาณโดยประมาณอันยิ่งแล้วจักกล่าวถึงคุณ เมื่อเป็นเช่นนั้น เรามากล่าวถึงพุทธวงศ์อันหาระหว่างมิได้ให้ภิกษุทั้งหลาย บรรลุถึงที่สุดแล้วจักแสดง ดังนี้ ทรงให้โอกาสภิกษุทั้งหลายสนทนากันจึงเสด็จลุกจากอาสนะเข้าสู่พระวิหาร.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสแบบอันใดไว้ วาระ ๙ เหล่านี้มาแล้วในแบบแผนนั้น คือ กำหนดกัป กำหนดชาติ กำหนดโคตร กำหนดอายุ กำหนดการตรัสรู้ กำหนดคู่สาวก กำหนดการประชุมสาวก กำหนดอุปฐาก กำหนดบิดา. วาระหลายอย่างยังไม่มาถึงแต่จะนำมาแสดง. สมฺพหุลวาร

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

จริงอยู่ เมื่อบุตรสมควรแก่ตระกูลและวงศ์หนึ่งของพระโพธิสัตว์ทั้งปวง เกิดแล้วควรออกบวช นี้แลเป็นวงศ์ นี้เป็นประเพณี.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๒๐

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. มหาปทานสูตร”