อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@๓ ฉ.ม. ว ๔ ฉ.ม.,อิ. ภวิสฺสนฺตีติ. ๕ ฉ.ม.,อิ. อุกฺกเจลโต

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

พระผู้มีพระภาคเจ้าก็ตรัสกะเหล่าภิกษุผู้ยืนล้อมอยู่ว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอจงตามไปส่งพี่ชายของพวกเธอเถิด. ภิกษุทั้งหลายพากันไปจนถึงซุ้มประตู.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@๖ ฉ.ม. อญฺญาสิโกณฺฑญฺญตฺเถโร, อิ. อญฺญาตโกณฺฑญฺญตฺเถโร ๗ ฉ.ม.,อิ. ปุน อุปนิสฺสยํ ทิสฺวา "กสฺส เทสนาย อภิสมโย ภวิสฺสตี"ติ โอโลเกนฺโต "มเมว ธมฺมเทสนาย ภวิสฺสติ, น อญฺญสฺส, สเจ โข ปนาหํ อปฺโปสฺสุกฺโก ภเวยฺยํ, ภวิสฺสนฺติ เม วตฺตาโร `สาริปุตฺตตฺเถโร อวเสสชนานํปิ อวสฺสโย โหติ. ตถา หิสฺส สมจิตฺตสุตฺตเทสนาทิวเส ๑- โกฏิสตสหสฺสเทวตา อรหตฺตํ ปตฺตา. ตโย มคฺเค ปฏิวิทฺธเทวตานํ คณนา นตฺถิ. อญฺเญสุ จ ฐาเนสุ อเนกา อภิสมยา ทิสฺสนฺติ. เถเร จ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา สคฺเค นิพฺพตฺตาเนว อสีติกุลสหสฺสานิ. โสทานิ มาตุ มิจฺฉาทสฺสนมตฺตํปิ หริตุํ นาสกฺขี'ติ. ตสฺมา มาตรํ มิจฺฉาทสฺสนา โมเจตฺวา ชาโตวรเกเยว ปรินิพฺพายิสฺสามี"ติ สนฺนิฏฺฐานํ กตฺวา "อชฺเชว ภควนฺตํ อนุชานาเปตฺวา นิกฺขมิสฺสามี"ติ จุนฺทตฺเถรํ อามนฺเตสิ "อายามาวุโส ๒- จุนฺท อมฺหากํ ปญฺจสตาย ภิกฺขุปริสาย สญฺญํ เทหิ `คณฺหถาวุโส ปตฺตจีวรานิ, ธมฺมเสนาปติ นาลกคามํ คนฺตุกาโม"ติ. เถโร ตถา อกาสิ. ภิกฺขู เสนาสนํ สํสาเมตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย เถรสฺส สนฺติกํ อาคมึสุ.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

พระเถระกล่าวว่า หยุดเถิดผู้มีอายุ พวกเธอจงเป็นผู้ไม่ประมาทเถิด แล้วให้ภิกษุเหล่านั้นกลับไป ตนเองก็ไปพร้อมกับบริษัท.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

เถโร เสนาสนํ สํสาเมตฺวา ทิวาฏฺฐานํ สมฺมชฺชิตฺวา ทิวาฏฺฐานทฺวาเร ฐตฺวา ทิวาฏฺฐานํ โอโลเกนฺโต "อิทํทานิ ปจฺฉิมทสฺสนํ, ปุน อาคมนํ นตฺถี"ติ ปญฺจสตภิกฺขุปริวุโต ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา วนฺทิตฺวา ภควนฺตํ เอตทโวจ:-

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

พวกผู้คนก็พากันติดตามร่ำไรรำพันว่า แต่ก่อนพระผู้เป็นเจ้าจาริกไปก็กลับมา แต่ครั้งนี้ไปลับไม่กลับมา. พระเถระกล่าวว่า ผู้มีอายุ พวกท่านอย่าประมาท สังขารทั้งหลายก็เป็นอย่างนี้แหละ แล้วให้ผู้คนเหล่านั้นกลับไป. ครั้งนั้น พระสารีบุตรอนุเคราะห์ผู้คนตลอด ๗ วัน ในระหว่างหนทาง ถึงนาลกคามในเวลาเย็น แล้วหยุดพักอยู่ที่โคนต้นไทร ใกล้ประตูบ้าน.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

ฉินฺโนทานิ ภวิสฺสามิ โลกนาถ มหามุนิ

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

ครั้งนั้น หลานชายของพระเถระ ชื่อว่าอุปเรวตะ ไปนอกบ้านพบพระเถระเข้าไปหาแล้วไหว้ยืนอยู่. พระเถระพูดกะหลานชายว่า ย่าของเจ้าอยู่ในเรือนหรือ. หลานชายก็ตอบว่า ขอรับกระผม. พระเถระบอกว่า เจ้าจงไปบอกว่าเรามาที่นี้แล้ว และเมื่อเขาถามว่าเพราะเหตุไร จงบอกว่า ได้ยินว่า ท่านจะพักอยู่ในบ้านนี้วันเดียว จงจัดห้องน้อยที่เราเกิด และจัดที่อยู่สำหรับภิกษุ ๕๐๐ รูป.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

หลานไปบอกว่า ย่าจ๋า ลุงฉันมาแล้ว. ย่าถามว่า เดี๋ยวนี้ อยู่ที่ไหนล่ะ. ตอบว่า อยู่ใกล้ประตูบ้าน. ก็ถามว่า มาองค์เดียว หรือว่ามีภิกษุอื่นมาด้วย. หลานก็ตอบว่า มีภิกษุ ๕๐๐ รูปมาด้วย. เมื่อถามว่า มาทำไม. หลานก็บอกเรื่องนั้น.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

นางพราหมณีคิดว่า ทำไมหนอจึงต้องสั่งให้จัดสถานที่อยู่สำหรับภิกษุถึงเพียงนั้น เขาบวชเมื่อหนุ่มอยากเป็นคฤหัสถ์เมื่อแก่ จึงให้จัดห้องที่เกิด ให้ทำที่อยู่สำหรับภิกษุ ๕๐๐ รูป ตามประทีปไว้ต้อนรับพระเถระ.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

พระเถระกับภิกษุทั้งหลายขึ้นไปยังปราสาทเข้าไปสู่ห้องที่เกิดแล้วนั่ง ครั้นแล้วก็ส่งภิกษุทั้งหลายไปด้วยกล่าวว่า จงไปที่อยู่ของพวกท่านกันเถิด. พอภิกษุทั้งหลายไปแล้ว อาพาธกล้าก็เกิดขึ้นแก่พระเถระ. โรคลงโลหิตเกิดเวทนาใกล้ตาย. ภาชนะหนึ่งรอง ภาชนะหนึ่งชักออก.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๒๔๖

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. มหาปรินิพพานสูตร”