อรรถกถาบาลี อักษรไทย

สพฺพโพธิสตฺตานํ หิ เอกสฺมึ กุลวํสานุรูเป ปุตฺเต ชาเต นิกฺขมิตฺวา ปพฺพชิตพฺพนฺติ อยเมว วํโส อยํ ปเวณี. กสฺมา? สพฺพญฺญุโพธิสตฺตานญฺหิ มาตุ กุจฺฉึ โอกฺกมนโต ปฏฺฐาย ปุพฺเพ วุตฺตปฺปการานิ อเนกานิ ปาฏิหาริยานิ โหนฺติ, ตตฺร เนสํ ยทิ เนว ชาตนครํ น ปิตา น มาตา ๒- น ภริยา น ปุตฺโต ปญฺญาเยยฺย, "อิมสฺส เนว ชาตนครํ น ปิตา ฯเปฯ น ปุตฺโต ปญฺญายติ, เทโว วา สกฺโก วา มาโร วา พฺรหฺมา วา เอส มญฺเญ, เทวานญฺจ อีทิสํ ปฏิหาริยํ อนจฺฉริยนฺ"ติ มญฺญมาโน ชโน เนว โสตพฺพํ น สทฺทหิตพฺพํ ๓- มญฺเญยฺย, ตโต อภิสมโย น ภเวยฺย, อภิสมเย อสติ นิรตฺถโก ๔- พุทฺธุปฺปาโท, อนิยฺยานิกํ สาสนํ โหติ. ตสฺมา สพฺพโพธิสตฺตานํ

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บุคคลและสิ่งที่เกิดร่วมกับพระสัพพัญญูโพธิสัตว์ ๗ เหล่านี้ คือ ราหุลมารดา พระอานนทเถร พระฉันนะ ม้ากัณฐกะ หม้อขุมทรัพย์ ต้นมหาโพธิ พระกาฬุทายี.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

"เอกสฺมึ กุลวํสานุรูเป ปุตฺเต ชาเต นิกฺขมิตฺวา ปพฺพชิตพฺพนฺ"ติ อยเมว วํโส อยํ ปเวณี. ตสฺมา ปุตฺตาทีนํ วเสน สมฺพหุลวาโร อาเนตฺวา ทีเปตพฺโพ.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

อนึ่ง พระมหาบุรุษทรงปฏิสนธิในพระครรภ์ของพระมารดา เสด็จออกมหาภิเนษกรมณ์ ทรงแสดงพระธรรมจักร ทรงกระทำยมกปาฏิหาริย์ในฤกษ์อุตตราสาฬหะ ประสูติ ตรัสรู้และปรินิพพานโดยฤกษ์วิสาขะ. ประชุมพระสาวกและทรงปลงอายุสังขารโดยฤกษ์มาฆะ. เสด็จลงจากเทวโลกโดยฤกษ์อัสสยุชะ พึงนำมาแสดงเพียงเท่านี้.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

สมฺพหุลปริจฺเฉทวณฺณนา

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

นี้กำหนดหลายวาระ.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

ตตฺถ:-

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บัดนี้พึงทราบความในบทว่า อถโข เตสํ ภิกฺขูนํ เป็นต้น

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

ภิกษุเหล่านั้นเกิดความประหลาดใจยิ่งนักว่า ท่านผู้มีอายุ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงกล่าวถึงการเข้าสู่ปฏิสนธิตั้งแต่จุติ การส่งญาณย้อนหลังตั้งแต่ปฏิสนธิไปถึงจุติ อันเป็นทางของบุพเพนิวาส อันนี้หนักมาก ดุจทรงชี้รอยเท้าบนอากาศ แล้วจึงกล่าวว่า ดูกรผู้มีอายุทั้งหลาย น่าอัศจรรย์จริง เมื่อจะแสดงเหตุแม้อื่นอีก จึงกล่าวว่า ยตฺร หิ นาม ตถาคโต ดังนี้.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า ยตฺร หิ นาม เป็นนิบาตใช้ในความว่าน่าอัศจรรย์.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๒๖

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. มหาปทานสูตร”