๔. มหาสุทัสสนสูตร

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

๔. มหาสุทสฺสนสุตฺต

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

อรรถกถามหาสุทัสสนสูตร

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

กุสาวตีราชธานีวณฺณนา

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

มหาสุทัสสนสูตรขึ้นต้นว่า ข้าพเจ้าได้ฟังมาแล้วอย่างนี้.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

[๒๔๑-๒๔๒] เอวมฺเม สุตนฺติ มหาสุทสฺสนสุตฺตํ. ตตฺรายํ อนุ- ปุพฺพปทวณฺณนา:- สพฺพรตนมโยติ เอตฺถ เอกา อิฏฺฐกา โสวณฺณมยา, เอกา รูปิยมยา, เอกา เวฬุริยมยา, เอกา ผลิกมยา, เอกา โลหิตงฺกมยา, เอกา มสารคลฺลมยา, เอกา สพฺพรตนมยา, อยํ ปากาโร สพฺพปาการานํ อนฺโต อุพฺเพเธน ๑- สฏฺฐิหตฺโถ อโหสิ. เอเก ปน เถรา "นครํ นาม อนฺโต ฐตฺวา โอโลเกนฺตานํ ทสฺสนียํ วฏฺฏติ, ตสฺมา สพฺพพาหิโร สฏฺฐิหตฺโถ, เสสา อนุปุพฺพนีจา"ติ วทนฺติ. เอเก "พหิ ฐตฺวา โอโลเกนฺตานํ ทสฺสนียํ วฏฺฏติ, ตสฺมา สพฺพอพฺภนฺตริโม สฏฺฐิหตฺโถ, เสสา อนุปุพฺพนีจา"ติ. เอเก "อนฺโต จ พหิ จ ฐตฺวา โอโลเกนฺตานํ ทสฺสนียํ วฏฺฏติ, ตสฺมา มชฺเฌ ปากาโร สฏฺฐิหตฺโถ, อนฺโต จ พหิ จ ตโย ตโย อนุปุพฺพนีจา"ติ.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

การพรรณนาตามลำดับบทในมหาสุทัสสนสูตรนั้น มีดังนี้

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

เอสิกาติ เอสิกตฺถมฺภา. ๒- ติโปริสงฺคาติ เอกํ โปริสํ ปุริสสฺส ๓- อตฺตโน หตฺเถน ปญฺจหตฺถํ, เตน ติโปริสงฺคปริกฺเขปา ๔- ปณฺณรสหตฺถปริมาณาติ อตฺโถ. เต ปน กถํ ฐิตาติ. นครสฺส พาหิรปสฺเสน ๕- เอเกกํ มหาทฺวารพาหํ นิสฺสาย เอเกโก เอสิโก, เอเกกํ ขุทฺทกทฺวารพาหํ นิสฺสาย เอเกโก, มหาทฺวารขุทฺทกทฺวารานํ อนนฺตรา ๖- ตโย ตโยติ.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

ในคำว่า เอาแก้วทุกอย่างมาสร้างปนกัน นั้น อิฐก้อนหนึ่งทำด้วยทอง ก้อนหนึ่งทำด้วยเงิน ก้อนหนึ่งทำด้วยแก้วไพฑูรย์ ก้อนหนึ่งทำด้วยแก้วผลึก ก้อนหนึ่งทำด้วยโกเมน ก้อนหนึ่งทำด้วยบุษราคัม ก้อนหนึ่งทำด้วยรัตนะทุกอย่าง. กำแพงนี้อยู่ภายในกำแพงทั้งหมด สูงประมาณ ๖๐ ศอก. แต่พระเถระพวกหนึ่งกล่าวว่า นครนี้ เมื่อคนยืนอยู่ภายนอกแลดู ก็จะมีสัณฐานกลม เพราะฉะนั้น กำแพงในที่สุด จึงสูง ๖๐ ศอก กำแพงที่เหลือจึงต่ำโดยลำดับ. พวกหนึ่งกล่าวว่า นครนี้ เมื่อคนยืนอยู่ภายในและภายนอกและดู ก็จะมีสัณฐานกลม เพราะฉะนั้น กำแพงในท่ามกลางจึงสูง ๖๐ ศอก กำแพงภายใน ๓ แห่ง และภายนอก ๓ แห่ง จึงต่ำโดยลำดับ.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า เอกสิกา คือ เสาระเนียด.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๓๕๖

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. มหาสุทัสสนสูตร”