อรรถกถาบาลี อักษรไทย

[๒๖๕] เอตทโหสีติ กทา เอตํ อโหสิ. รญฺโญ กาลกิริยาทิวเส. ตทา กิร เทวตา จินฺเตสุํ "ราชา อนาถกาลกิริยํ มา กโรตุ, โอโรเธหิ ธีตราหิ ๔- ปุตฺเตหิ ปริวาริโตว กโรตู"ติ. อถ เทวึ อาวฏฺเฏตฺวา ตสฺสา เอวํ จิตฺตํ อุปฺปาเทสุํ. ปีตานิ วตฺถานีติ ตานิ กิร ปกติยา รญฺโญ มนาปานิ, ตสฺมา ปีตานิ ปารุปถาติ อาห. เอตฺเถว เทวิ ติฏฺฐาติ เทวิ อิมํ ฌานาคารํ นาม ตุเมฺหหิ สทฺธึ วสนฏฺฐานํ น โหติ, ฌานรติวินฺทนฏฺฐานํ นาม, ๕- มา อิธ ปาวิสีติ.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า เอตฺเถว เทวิ เทวิ ติฎฺฐ ความว่า ชื่อว่าฌานาคารนี้ ไม่ใช่สถานอยู่ร่วมกับท่านทั้งหลาย ชื่อว่าสถานที่ได้ความยินดีในฌาน ท่านอย่าเข้ามาในที่นี้.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

[๒๖๖] เอตทโหสีติ โลเก สตฺตา นาม มรณาสนฺนกาเล อติวิย วิโรจนฺติ, เตนสฺสา รญฺโญ วิปฺปสนฺนินฺทฺริยภาวํ ทิสฺวา เอวํ อโหสิ, ตโต มา รญฺโญ กาลกิริยา อโหสีติ ตสฺส กาลกิริยํ อนิจฺฉมานา สมฺปตฺติคุณมสฺส ๖- กถยิตฺวา ติฏฺฐมานาการํ กริสฺสามีติ จินฺตยิตฺวา อิมานิ เต เทวาติ อาทิมาห.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า เอตทโหสิ ความว่า ธรรมดาสัตว์ทั้งหลายในโลกย่อมรุ่งโรจน์ยิ่งในกาลสมัยใกล้ตาย ด้วยเหตุนั้น พระนางเทวีนั้นทรงเห็นความที่พระราชาทรงมีพระอินทรีย์ผ่องใส จึงมีพระดำรัสอย่างนั้น.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

แต่นั้น พระนางเทวีไม่ทรงปรารถนากาลกิริยาของพระราชานั้นว่า ขอกาลกิริยาอย่าได้มีแด่พระราชา ตรัสถึงคุณสมบัติของพระราชานั้น ทรงคิดว่า เราจักทำอาการให้ทรงมีพระชนม์อยู่จึงทูลว่า อิมานิ เต เทว เป็นต้น.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@ อุปฺปชฺชิตฺถาติ ๔ ฉ.ม.,อิ. พหูหิ ธีตูหิ ๕ ฉ.ม.,อิ. มม ๖ ฉ.ม. สมฺปติ...

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

ในบทเหล่านั้น บทว่า ฉนฺทํ ชเนหิ ความว่า จงทรงยังความรักให้เกิดขึ้น คือจงทรงกระทำปีติ.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๓๙๐

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. มหาสุทัสสนสูตร”