อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า อุปสนฺตปติสฺโส ความว่า ทรงมีทัศนสงบแล้ว.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
[๒๗๙] อุปสนฺตปติสฺโสติ ๑- อุปสนฺตทสฺสโน. ภาติริวาติ อติวิย ภาติ, อติวิย วิโรจติ. อินฺทฺริยานนฺติ มมจฺฉฏฺฐานํ อินฺทฺริยานํ. อทฺทสํ โข อหํ อานนฺทาติ เนว ทส, น วีสติ, น สตํ, สหสฺสํ, อนูนาธิกานิ จตุวีสติสตหสฺสานิ อทฺทสนฺติ อาห.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า ภาติริว ความว่า เปล่งปลั่งยิ่ง คือรุ่งโรจน์ยิ่ง.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
ชนวสภยกฺขวณฺณนา
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า อินฺทฺริยานํ ความว่า พระอินทรีย์ซึ่งมีพระหฤทัยเป็นที่หก.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
[๒๘๐] ทิสฺวา ปน เม เอตฺตโก นาม ชโน มํ นิสฺสาย ทุกฺขา มุตฺโตติ พลวโสมนสฺสํ อุปฺปชฺชิ, จิตฺตํ ปสีทิ, จิตฺตสฺส ปสนฺนตฺตา จิตฺตสมุฏฺฐานํ โลหิตํ ปสีทิ, โลหิตสฺส ปสนฺนตฺตา มนจฺฉฏฺฐานิ อินฺทฺริยานิ ปสีทึสูติ สพฺพมิทํ วตฺวา อถ โข อานนฺทาติ อาทิมาห. ตตฺถ ยสฺมา โส พิมฺพิสาโร ภควโต ธมฺมกถํ สุตฺวา ทสสหสฺสาธิกสฺส ชนสตสหสฺสสฺส เชฏฺฐโก หุตฺวา โสตาปนฺโน ชาโต, ตสฺมา ชนวสโภติสฺส นามํ อโหสิ.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า อทฺทสํ โข อหํ อานนฺท ความว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า เราได้เห็นชาวมคธผู้บำรุง ไม่ใช่จำนวนสิบ จำนวนยี่สิบ จำนวนร้อย จำนวนพัน แต่จำนวนไม่ต่ำกว่า ๒,๔๐๐,๐๐๐ คน. แต่ชนมีประมาณเท่านี้ เห็นเราแล้ว อาศัยเราพ้นจากทุกข์แล้ว โสมนัสมีกำลังเกิดขึ้นแล้ว จิตเลื่อมใส เพราะจิตเลื่อมใส โลหิตซึ่งมีจิตเป็นสมุฏฐานก็ผ่องใส เพราะโลหิตผ่องใส อินทรีย์ทั้งหลายซึ่งมีมนะเป็นที่หก ก็ผ่องใส ครั้นตรัสดังนี้แล้ว จึงตรัสว่า อถโข อานนฺท เป็นต้น. ชนวสภยกฺขวณฺณนา
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
พระเจ้าพิมพิสารพระองค์นั้นทรงสดับธรรมกถาของสมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้า ณ ที่นั้น เป็นใหญ่แห่งชนหนึ่งแสนยิ่งด้วยสิบพัน บรรลุเป็นพระโสดาบัน เพราะฉะนั้น พระองค์จึงมีพระนามว่า ชนวสภะ.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า อิโต สตฺต ความว่า จุติจากเทวโลกนี้เจ็ดครั้ง.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า ตโต สตฺต ความว่า จุติจากมนุษย์โลกนั้นเจ็ดครั้ง.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า สํสรามิ จตุทฺทส ความว่า ตามลำดับขันธ์ทั้งหมด สิบสี่ครั้ง.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า นิวาสมภิชานามิ ความว่า เรารู้นิวาสด้วยอำนาจแห่งชาติ.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที