อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
[๒๘๒] สนฺนิปติตาติ กสฺมา สนฺนิปติตา. เต กิร จตูหิ การเณหิ สนฺนิปตนฺติ. วสฺสูปนายิกสงฺคหตฺถํ, ปวารณาสงฺคหตฺถํ, ธมฺมสฺสวนตฺถํ, ปาริจฺฉตฺตกกีฬานุภวนตฺถนฺติ. ตตฺถ เสฺว วสฺสูปนายิกาติ อาสาฬฺหปุณฺณมายํ ๕- ทฺวีสุ เทวโลเกสุ เทวา สุธมฺมาย เทวสภาย สนฺนิปติตฺวา มนฺเตนฺติ อสุกวิหาเร เอโก ภิกฺขุ วสฺสูปคโต, อสุกวิหาเร เทฺว ตโย จตฺตาโร ปญฺจ ทส วีสติ ตึส จตฺตาลีส ปญฺญาส สตํ สหสฺสํ ภิกฺขู วสฺสูปคตา, เอตฺเถตฺถ ฐาเน อยฺยานํ อารกฺขํ สุสํวิหิตํ กโรถาติ. เอวํ วสฺสูปนายิกสงฺคโห กโต โหติ.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
ในเหตุการณ์เหล่านั้น ในวันอาสาฬหปุณมี เหล่าเทพในเทวโลกทั้งสองประชุมในเทวสภา ชื่อสุธัมมา ว่า พรุ่งนี้เป็นวันวัสสูปนายิกา แล้วปรึกษากันว่า ในวิหารโน้นมีพระภิกษุเข้าพรรษาหนึ่งรูป ในวิหารโน้นมีพระภิกษุเข้าพรรษา ๒ รูป ๓ รูป ๔ รูป ๕ รูป ๑๐ รูป ๒๐ รูป ๓๐ รูป ๔๐ รูป ๕๐ รูป ๑๐๐ รูป ๑,๐๐๐ รูป ท่านทั้งหลายจงทำการรักษาอารามในที่นั้นๆ ให้ดี.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
ตทาปิ เอเตเนว การเณน สนฺนิปติตา. อิทํ เนสํ ๖- โหติ อาสนสฺมินฺติ อิทํ เตสํ จตุนฺนํ มหาราชานํ อาสนํ โหติ. เอวนฺเตสุปิ นิสินฺเนสุ อถ ปจฺฉา อมฺหากํ อาสนํ โหติ.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
การสงเคราะห์วัสสูปนายิกา ทวยเทพได้ทำแล้วดังนี้.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
เยนตฺเถนาติ เยน วสฺสูปนายิกตฺเถน. ตํ อตฺถํ จินฺตยิตฺวา ตํ อตฺถํ มนฺตยิตฺวาติ ตํ อรญฺญวาสิโน ภิกฺขุสํฆสฺส อารกฺขํ ๗- จินฺตยิตฺวา เอตฺเถตฺถ วุฏฺฐภิกฺขุสํฆสฺส อารกฺขํ สํวิทหถาติ จตูหิ มหาราเชหิ สทฺธึ มนฺเตตฺวา. วุตฺตวจนาปิ ตนฺติ เตตึส เทวปุตฺตา วทนฺติ, มหาราชาโน วุตฺตวจนา นาม. ตถา เตตึส เทวปุตฺตา ปจฺจานุสาสนฺติ, อิตเร ปจฺจานุสิฏฺฐวจนา นาม. ปททฺวเยปิ ปน ตนฺติ นิปาตมตฺตเมว. อวิปกฺกนฺตาติ อคตา.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
แม้ในกาลนั้น ทวยเทพได้ประชุมแล้ว ด้วยการณ์นั่นเทียว.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า อิทํ เตสํ โหติ อาสนสฺมึ ความว่า อาสนะนี้เป็นของมหาราชทั้งสี่เหล่านั้น. ครั้นมหาราชแม้เหล่านั้นได้นั่งอย่างนี้แล้ว ต่อมาภายหลัง อาสนะจึงมีแก่เรา.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า เยนตฺเถน ความว่า ด้วยประโยชน์แห่งวัสสูปนายิกาใด.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า ตํ อตฺถํ จินฺตยิตฺวา ความว่า คิดการอารักขาพระภิกษุสงฆ์ที่อยู่ป่านั้นแล้ว ปรึกษากับมหาราชทั้งสี่ว่า ท่านทั้งหลายจงจัดแจงอารักขาพระภิกษุสงฆ์ผู้อยู่ในป่านั้นๆ.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า วุตฺตวจนาปิ ตํ ความว่า เทวบุตร ๓๓ องค์ย่อมกล่าวออกชื่อว่ามหาราช. เทวบุตร ๓๓ องค์ย่อมพร่ำเรียกอย่างนั้น. มหาราชนอกนี้ ก็ระบุชื่อรองๆ ลงมา.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
ก็บทว่า ตํ แม้ในบททั้งสองเป็นเพียงนิบาตเท่านั้น.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า อปกฺกนฺตา ความว่า ไม่หลีกไปแล้ว.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า อุฬาโร คือ ไพบูลย์ใหญ่.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที