อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
คาถาย เอกจกฺกวาฬเมว เอกา โลกธาตุ. "สหสฺสีโลกธาตุ อกมฺปิตฺถา"ติ ๑- อาคตฏฺฐาเน จกฺกวาฬสหสฺสํ เอกา โลกธาตุ. อากงฺขมาโน อานนฺท ตถาคโต ติสหสฺสึ มหาสหสฺสึ โลกธาตุํ สเรน วิญฺญาเปยฺย ฯเปฯ โอภาเสน จ ผเรยฺยา"ติ ๒- อาคตฏฺฐาเน ติสหสฺสี มหาสหสฺสี เอกา โลกธาตุ. "อยญฺจ ทสสหสฺสี โลกธาตู"ติ ๓- อาคตฏฺฐาเน ทส จกฺกวาฬสหสฺสานิ เอกา โลกธาตุ. โส ตํ สนฺธาย เอกิสฺสา โลกธาตุยาติ อาห. เอตฺตกํ หิ ชาติเขตฺตํ นาม. ตตฺราปิ ฐเปตฺวา อิมสฺมึ จกฺกวาเฬ ชมฺพูทีปสฺส มชฺฌิมเทสํ น อญฺญตฺร พุทฺธา อุปฺปชฺชนฺติ, ชาติเขตฺตโต ปน ปรํ พุทฺธานํ อุปฺปตฺติฏฺฐานเมว น ปญฺญายติ. เยนตฺเถนาติ เยน ปวารณาสงฺคหณตฺเถน. ๔-
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
พระราชาทรงพอพระทัยตรัสว่า จงเป็นค่าน้ำนมของเด็ก แล้วพระราชทานทรัพย์พันหนึ่ง ตรัสสั่งว่า จงแสดงเด็กแก่เรา ในเวลาเป็นผู้ใหญ่.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
สนงฺกุมารกถาวณฺณนา
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
เด็กถึงความเติบโตโดยลำดับ. เพราะความที่เด็กนั้นเป็นผู้รุ่งเรืองและเป็นผู้สามารถในการรักษา พ่อแม่จึงตั้งชื่อว่า โชติบาล. เพราะเหตุนั้น ท่านจึงกล่าวว่า โชติบาล เพราะความรุ่งเรือง และเพราะการรักษาดังนี้.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
[๓๐๐] วณฺเณน เจว ยสสา จาติ อลงฺการปริวาเรน จ ปุญฺญสิริยา จาติ อตฺโถ.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า ละได้อย่างถูกต้อง คือ สละได้โดยชอบ. หรือบทว่า สละได้โดยชอบ นี่เองเป็นปาฐะ.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
[๓๐๑] สาธุ มหาพฺรเหฺมติ เอตฺถ สมฺปสาทเน สาธุสทฺโท. สงฺขาย โมทามาติ ชานิตฺวา โมทาม.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า เป็นผู้สามารถเห็นและไตร่ตรองข้อความ คือ เพราะเป็นผู้สามารถ อาจหาญ เป็นผู้เห็นข้อความ จึงชื่อว่าเป็นผู้สามารถเห็นข้อความ ชื่อว่าเป็นผู้สามารถเห็นและไตร่ตรองข้อความ เพราะย่อมไตร่ตรองข้อความนั้น.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
ด้วยบทว่า อันโชติบาลมาณพนั่นแหละพึงพร่ำสอน ท่านแสดงว่า แม้พระราชานั้นก็ทรงถามโชติบาลนั่นแล แล้วจึงทรงปกครอง.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า ขอความเจริญจงมีกะโชติบาลผู้เจริญ ความว่า ความเป็น ความเจริญ ความบรรลุคุณวิเศษ ความดีงามและมหามงคลทั้งหมดจงมีแก่โชติบาลผู้เจริญ.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า ถ้อยคำนำให้เกิดความบันเทิง คือ จบคำปฏิสันถารอันเป็นเครื่องบรรเทาโศก เกี่ยวกับความตายโดยนัยเป็นต้นว่า อย่าเลยมหาราช อย่าทรงคิดเลย นี่เป็นของแน่นอนสำหรับสรรพสัตว์.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที