อรรถกถาบาลี อักษรไทย

[๒๒] ปญฺจนฺนํ กามคุณานนฺติ ปุพฺเพ กามคุณูปสญฺหิตนฺติ อิมินา ปุริสาธิปฺปายวเสน วตฺถุปฏิกฺเขโป กถิโต, ๒- อิธ อารมฺมณปฏิลาโภ ทสฺสิโต. ตทา กิร เทวิยา เอวรูโป ปุตฺโต กุจฺฉิมฺหิ ๓- อุปฺปนฺโนติ สุตฺวา สมนฺตโต ราชาโน มหคฺฆาภรณตุริยาทิวเสน ปญฺจทฺวารารมฺมณวตฺถุภูตํ ปณฺณาการํ เปเสนฺติ. โพธิสตฺตสฺส จ โพธิสตฺตมาตุ จ กตกมฺมสฺส อุสฺสนฺนตฺตา ลาภสกฺการสฺส ปมาณปริจฺเฉโท นาม นตฺถิ.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

พระโพธิสัตว์พ้นจากมือมนุษย์ทั้งหลายแล้วประดิษฐานบนแผ่นดิน.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

[๒๓] อกิลนฺตกายาติ ยถา อญฺญา อิตฺถิโย คพฺภภาเรน กิลมนฺติ, หตฺถปาทา อุทฺธุมาตกาทีนิ ปาปุณนฺติ, น เอวํ ตสฺสา โกจิ กิลมโถ อโหสิ. ติโรกุจฺฉิคตนฺติ อนฺโตกุจฺฉิคตํ. ปสฺสตีติ กลลาทิกาลํ อติกฺกมิตฺวา

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า เสตมฺหิ ฉตฺเต อนุธาริยมาเน ความว่า เมื่อเทวดากั้นเศวตฉัตรทิพย์ตามเสด็จอยู่. ในบทนี้ แม้เครื่องราชกกุธภัณฑ์ ๕ มีพระขรรค์ เป็นต้นอันเป็นบริวารของฉัตรนั้นก็ปรากฏขึ้นทันที. แต่ในบาลี ท่านกล่าวถึงฉัตรดุจพระราชาในขณะเสด็จพระราชดำเนิน. ในเบญจราชกุกกุฏภัณฑ์นั้น ฉัตรเท่านั้นปรากฏ คนถือฉัตรไม่ปรากฏ. เช่นเดียวกัน พระขรรค์ พัดใบตาล แซ่หางนกยูง พัดวาลวิชนี และกรอบพระพักตร์ย่อมปรากฏ คนถือไม่ปรากฏ.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

สญฺชาตองฺคปจฺจงฺคอหีนินฺทฺริยภาวํ อุปคตํเยว ปสฺสติ. กิมตฺถํ ปสฺสติ? สุขวาสตฺถํ. ๔- ยเถว หิ มาตา ปุตฺเตน สทฺธึ นิสินฺนา วา นิปนฺนา วา "หตฺถํ วาสฺส ปาทํ วา โอลมฺพนฺตํ อุกฺขิปิตฺวา สณฺฐเปสฺสามี"ติ สุขวาสตฺถํ ๔-

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

นัยว่า เทวดาทั้งหลายไม่ปรากฏรูปถือสิ่งเหล่านั้นทั้งหมด.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

แม้ข้อนี้ ท่านก็กล่าวไว้ว่า

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

พวกเทวดากั้นฉัตรมีก้านไม่น้อย มีมณฑลพันหนึ่ง

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บนอากาศ ไม้เท้าทองคำ พัดจามรโบกสะบัดไปมา

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๔๘

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. มหาปทานสูตร”