อรรถกถาบาลี อักษรไทย

[๓๓๔] ตตฺถ สิโลกมนุกสฺสามีติ อกฺขรปทนิยมิตํ วจนสงฺฆาฏํ ปวตฺตยิสฺสามิ. ยตฺถ ภุมฺมา ตทสฺสิตาติ เยสุ เยสุ ฐาเนสุ ภุมฺมา เทวตา ตํ ตํ นิสฺสิตา. เย สิตา คิริคพฺภรนฺติ อาทีหิ เตสํ ภิกฺขูนํ วณฺณํ กเถสิ, เย ภิกฺขู คิริกุจฺฉึ นิสฺสิตาติ อตฺโถ. ปหิตตฺตาติ เปสิตจิตฺตา. สมาหิตาติ อวิกฺขิตฺตา. ปุถูติ พหุชนา. สีหาว สลฺลีนาติ สีหา วิย นิลีนา เอกตฺตํ อุปคตา.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

พระศาสดา ครั้นทรงคิดว่า เราจะกล่าวถึงชื่อและโคตรของผู้ที่มาแล้วๆ เพื่อให้พวกเทวดาเกิดความเป็นผู้มีจิตพร้อมก่อน จึงตรัสคำเป็นต้นว่า ภิกษุทั้งหลาย เราจะบอก ดังนี้

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า เราจะทำโศลก คือ ถ้อยคำที่ประพันธ์เป็นฉันท์ คือจะให้หมู่คำที่นิยมแล้วด้วยบทอักษรเป็นไป.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@๔ ขุ. ๑/๓๓๒ สุตฺตนิปาต โลมหํสาภิสมฺภุโนติ โลมหํสํ อภิภวิตฺวา ฐิตา, นิพฺภยาติ วุตฺตํ โหติ. โอทาตมนสา สุทฺธาติ โอทาตจิตฺตา หุตฺวา สุทฺธา. วิปฺปสนฺนมนาวิลาติ วิปฺปสนฺนา อนาวิลา.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า ภุมมเทวดาในที่ใดก็อาศัยที่นั้น ความว่า พวกเทวาที่อยู่ตามพื้นดินในที่ใดๆ อาศัยที่นั้นๆ แล้ว.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

ภิยฺโย ปญฺจสเต ญตฺวาติ สมฺมาสมฺพุทฺเธน สทฺธึ อติเรกปญฺจสเต ภิกฺขู ชานิตฺวา. วเน กาปิลวตฺถเวติ กปิลวตฺถุสมีปมฺหิ ชาเต วนสณฺเฑ. ตโต อามนฺตยิ สตฺถาติ ตทา อามนฺตยิ. สาวเก สาสเน รเตติ อตฺตโน ธมฺมเทสนาย สวนนฺเต ชาตตฺตา สาวเก สิกฺขตฺตยสาสเน รตตฺตา สาสเน รเต. อิทํ สพฺพํ "สิโลกมนุกสฺสามี"ติ วจนโต อญฺเญน วุตฺตํ วิย กตฺวา วทติ.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสบอกชั้นวรรณะแก่ภิกษุเหล่านั้น ด้วยบทเป็นต้นว่า พวกที่อาศัยซอกเขา. อธิบายว่า ภิกษุเหล่าใดอาศัยท้องภูเขา.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า ส่งตนไปแล้ว คือ มีตนที่ส่งไปแล้ว. บทว่า ตั้งมั่น คือ ไม่ฟุ้งซ่าน.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า มาก คือ ชนมาก.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า เหมือนสีหะซ่อนเร้น คือ เข้าถึงความเป็นผู้มีจิตเป็นหนึ่ง เหมือนสีหะหลบซ่อน.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า ครอบงำความพองขน คือ ครอบงำขนพอง แล้วตั้งอยู่. มีคำอธิบายว่า ไม่มีความกลัว.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๔๘๑

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. มหาสมัยสูตร”