อรรถกถาบาลี อักษรไทย

เทวกายา อภิกฺกนฺตา, เต วิชานาถ ภิกฺขโวติ เต ทิพฺพจกฺขุนา วิชานาถาติ เนสํ ภิกฺขูนํ ทิพฺพจกฺขุญาณาภินีหารตฺถาย กเถสิ. เต จ อาตปฺปมกรุํ, สุตฺวา พุทฺธสฺส สาสนนฺติ เต จ ภิกฺขู ตํ พุทฺธสฺส สาสนํ สุตฺวา ตาวเทว ตทตฺถาย วิริยํ อกรึสุ. ๑-

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า มีใจผุดผ่อง หมดจด คือ เป็นผู้มีจิตขาวผ่อง หมดจด.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

เอวํ กตมตฺตาตปฺปานํเยว เตสมฺปาตุรหุ ญาณํ. กีทิสํ? อมนุสฺสานํ ทสฺสนํ ทิพฺพจกฺขุญาณํ อุปฺปชฺชิ. น ตํ เตหิ ตสฺมึ ขเณ ปริกมฺมํ กตฺวา อุปฺปาทิตํ. อริยมคฺเคเนว หิ ตํ นิปฺผนฺนํ. อมนุสฺสทสฺสนตฺถํ ปนสฺส อภินีหารมตฺตเมว กตํ. สตฺถาปิ "อตฺถิ ตุมฺหากํ ญาณํ, ตํ นีหริตฺวา เตน หิ เต วิชานาถา"ติ อิทเมว สนฺธาย "เต วิชานาถ ภิกฺขโว"ติ อาห.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า ผ่องใส ไม่ขุ่น คือ ผ่องแผ้ว ไม่ขุ่นมัว.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

อปฺเปเก สตมทฺทกฺขุนฺติ เตสุ ภิกฺขูสุ เอกจฺเจ ภิกฺขู อมนุสฺสานํ สตํ อทฺทสํสุ. สหสฺสํ อถ สตฺตรินฺติ เอเก สหสฺสํ. เอเก สตฺตติ สหสฺสานิ. สตํ เอเก สหสฺสานนฺติ เอเก สตสหสฺสํ อทฺทสํสุ. อปฺเปเกนนฺตมทฺทกฺขุนฺติ วิปุลํ อทฺทสํสุ, สตวเสน สหสฺสวเสน จ อปริจฺฉินฺเนปิ อทฺทสํสูติ อตฺโถ. กสฺมา? ยสฺมา ทิสา สพฺพา ผุฏา อหุํ, ภริตา สมฺปุณฺณาว อเหสุํ.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า ทรงทราบภิกษุเกิน ๕๐๐ รูป คือ ทรงรู้จักภิกษุเกิน ๕๐๐ รูป รวมทั้งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าด้วย.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

ตญฺจ สพฺพํ อภิญฺญายาติ ยนฺเตสุ เอเกเนเกน ทิฏฺฐํ, ตญฺจ สพฺพํ ชานิตฺวา. ววตฺถิตฺวาน ๒- จกฺขุมาติ หตฺถตเล เลขํ วิย ปจฺจกฺขโต ววตฺถเปตฺวา ปญฺจหิ

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า ที่ป่าใกล้กรุงกบิลพัสดุ์ คือ ที่ชัฏป่าซึ่งเกิดใกล้กรุงกบิลพัสดุ์.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า แต่นั้น พระศาสดาจึงตรัสเรียก คือ ตรัสเรียกในครั้งนั้น.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า หมู่สาวกผู้ยินดีในศาสนา คือ ชื่อว่าสาวกเพราะเกิดในที่สุดการฟังพระธรรมเทศนาของพระองค์ ชื่อว่าผู้ยินดีในศาสนาเพราะยินดีในศาสนา คือสิกขาสาม.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทำคำทั้งหมดนี้ให้เหมือนคนอื่นกล่าว ตรัสด้วยพระดำรัสว่า เราจะทำโศลก.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า หมู่เทพมุ่งหน้ามากันแล้ว ภิกษุทั้งหลาย พวกเธอจงรู้จักหมู่เทพเหล่านั้นไว้ ความว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเพื่อประโยชน์แก่อภินิหารแห่งทิพยจักษุญาณของภิกษุเหล่านั้นว่า พวกเธอจงรู้จักพวกเทพเหล่านั้นด้วยทิพยจักษุ ดังนี้.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๔๘๒

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. มหาสมัยสูตร”