อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
เย นาคราเช สหสา หรนฺตีติ เย อิเม วุตฺตปฺปกาเร นาเค โลภาภิภูตา สาหสิกํ ๑- กตฺวา หรนฺติ คณฺหนฺติ. ทิพฺพา ทิชา ปกฺขิ วิสุทฺธจกฺขูติ ทิพฺพานุภาวโต ทิพฺพา มาตุกุจฺฉิโต อณฺฑโกสโต จาติ เทฺว วาเร ชาตาติ ทิชา ปกฺขยุตฺตตาย ปกฺขี โยชนสตนฺตเรปิ โยชนสหสฺสนฺตเรปิ นาเค ทสฺสนสมตฺถจกฺขุตาย วิสุทฺธจกฺขู. เวหายสา ๒- เต วนมชฺฌปตฺตาติ เต อากาเสเนว อิมํ มหาวนํ สมฺปตฺตา. จิตฺรา สุปณฺณา อิติ เตสํ นามนฺติ เตสํ "จิตฺรสุปณฺณา"ติ นามํ.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า กัมพลและอัสดร คือ กัมพล ๑ อัสดร ๑.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อภยนฺตทา นาคราชานมาสิ, สุปณฺณโต เขมมกาสิ พุทฺโธติ ตสฺมา สพฺเพปิ เต อญฺญมญฺญํ สณฺหาหิ วาจาหิ อุปวฺหยนฺตา มิตฺตา วิย พนฺธวา วิย จ สมุลฺลปนฺตา สมฺโมทมานา อาลิงฺคนฺตา หตฺเถ คณฺหนฺตา อํสกูเฏ หตฺถํ ฐเปนฺตา หฏฺฐตุฏฺฐจิตฺตา. นาคา สุปณฺณา สรณมกํสุ พุทฺธนฺติ พุทฺธํเยว เต สรณํ คตา.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
เล่ากันมาว่า นาคเหล่านี้ อยู่ที่เชิงเขาสิเนรุ เป็นนาคชั้นผู้ใหญ่ที่แม้พวกสุบรรณ (ครุฑ) ก็พึงฉุดไป (= นำไป จับไป) ไม่ได้.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
[๓๓๙] เยปิ ปุพฺเพ ชิตา วชิรหตฺเถนาติ อินฺเทน เทวรญฺญา ชิตา. สมุทฺทํ อสุรา สิตาติ มหาสมุทฺทวาสิโน ๓- สุชาตาย อสุรกญฺญาย การณา สพฺเพปิ ภาตโร วาสวสฺเสเต, อิทฺธิมนฺโต ยสสฺสิโน.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า และพวกนาคชาวประยาคะ พร้อมกับหมู่ญาติ คือ และพวกนาคที่อยู่ท่าประยาคะ ก็มากับหมู่ญาติ.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
เตสุ กาลกญฺชา ๔- มหาภิสฺมาติ ๕- กาลกญฺชา จ มหนฺเต ภึสเน อตฺตภาเว มาเปตฺวา อาคมึสุ. อสุรา ทานเวฆสาติ ทานเวฆสา นาม อญฺเญ ธนุคฺคหอสุรา. เวปจิตฺติ สุจิตฺติ จ, ปหาราโท นมุจี สหาติ เวปจิตฺติ อสุโร, สุจิตฺติ อสุโร จาติ เอเต จ อสุรา. นมุจี สหาติ นมุจิ จ มาโร เทวปุตฺโต เอเตหิ สเหว อาคโต. อิเม อสุรา มหาสมุทฺทวาสิโน, อยํ ปรนิมฺมิตเทวโลกวาสี, กสฺมา
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า และพวกชาวยมุนาและพวกธตรัฏฐ์ คือ พวกนาคที่อยู่ในแม่น้ำยมุนา และพวกนาคที่เกิดในตระกูลธตรัฏฐ์.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า ช้างใหญ่ชื่อเอราวัณ คือ และเอราวัณเป็นเทวบุตร ไม่ใช่เป็นช้างโดยกำเนิด แต่เทวบุตรนั้นถูกเรียกว่าช้าง.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า แม้เขาก็มา คือ แม้เอราวัณเทวบุตรนั้นก็มา.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า พวกใดนำนาคราชไปได้รวดเร็ว คือ พวกครุฑเหล่าใด มีความโลภครอบงำแล้วนำ คือจับเอาพวกนาคมีประการที่กล่าวแล้วนี้ไปได้อย่างรวดเร็ว.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า เป็นทิพย์ เกิดสองครั้ง มีปีก มีตาหมดจด คือ ชื่อว่าเป็นทิพย์ เพราะมีอานุภาพทิพย์ ชื่อว่าเกิดสองครั้ง เพราะเกิดแล้วสองครั้ง คือจากท้องแม่และจากกะเปาะไข่ ชื่อว่ามีปีก เพราะประกอบด้วยปีก ชื่อว่ามีตาหมดจด เพราะประกอบด้วยตาที่สามารถเห็นหมู่นาคในระหว่างร้อยโยชน์บ้าง พันโยชน์บ้าง.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที