อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
ตโต เถโร "โภ มหาสีว ๓- เทวธีตาปิ ๔- ตยา สทฺธึ เกฬึ กโรติ, อนุจฺฉวิกํ นุ โข เต เอตนฺ"ติ วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา สห ปฏิสมฺภิทาหิ อรหตฺตํ อคฺคเหสิ. โส "อิทานิ นิปชฺชิสฺสามี"ติ เสนาสนํ ปฏิชคฺคิตฺวา มญฺจํ ปญฺญเปตฺวา อุทกฏฺฐาเน อุทกํ ปจฺจุปฏฺฐเปตฺวา "ปาเท โธวิสฺสามี"ติ โสปาณผลเก นิสีทิ.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
เมื่อถึงวันอุโบสถ ก็คิดว่า เรามาแล้วด้วยคิดว่า โดยสองสามวัน เราจะเอาพระอรหัตตผลให้ได้ ก็ยังเอาไม่ได้ สามเดือนก็เหมือนสามวันนั่นแหละ คอยถึงวันมหาปวารณาก่อนจะรู้ ถึงเข้าพรรษาแล้วก็ยังเอาไม่ได้.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อนฺเตวาสิกาปิสฺส "อมฺหากํ อาจริยสฺส สมณธมฺมํ กาตุํ คตสฺส ตึส วสฺสานิ, อสกฺขิ นุ โข วิเสสํ นิพฺพตฺเตตุํ, นาสกฺขี"ติ อาวชฺชมานา "อรหตฺตํ ปตฺวา ปาทโธวนตฺถํ นิสินฺโน"ติ ทิสฺวา "อมฺหากํ อาจริโย อมฺหาทิเสสุ อนฺเตวาสิเกสุ ติฏฺฐนฺเตสุ `อตฺตนาว ปาเท โธวิสฺสตี'ติ อฏฺฐานเมตํ, อหํ โธวิสฺสามิ อหํ โธวิสฺสามี"ติ ตึสสหสฺสาปิ อากาเสนาคนฺตฺวา วนฺทิตฺวา "ปาเท โธวิสฺสาม ภนฺเต"ติ อาหํสุ. อาวุโส อิทานิ ตึส วสฺสานิ โหนฺติ มม ปาทานํ อโธตานํ, ติฏฺฐถ ตุเมฺห, อหเมว โธวิสฺสามีติ.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
ในวันปวารณา ท่านคิดว่า เรามาแล้วด้วยคิดว่า โดยสองสามวัน เราจะเอาพระอรหัตตผลให้ได้ นี่ก็ตั้งสามแล้ว ก็ยังไม่สามารถจะเอาได้ ส่วนพวกเพื่อนพรหมจรรย์จะปวารณาชนิดวิสุทธิปวารณากัน เมื่อท่านคิดอย่างนั้น สายน้ำตาก็หลั่งไหล. จากนั้น ท่านคิดว่า มรรคผลจะไม่เกิดขึ้นเพราะอิริยาบถ ๔ ของเราบนเตียง ถ้าเดี๋ยวนี้ยังไม่บรรลุพระอรหัตตผล เราจะไม่ยอมเหยียดหลังบนเตียงอย่างเด็ดขาด จะไม่ยอมล้างเท้า แล้วก็ให้ยกเอาเตียงไปเก็บไว้ภายใน พรรษาก็ถึงอีก. ท่านก็ยังเอาพระอรหัตตผลไม่ได้ตามเคย สายน้ำตาก็หลั่งไหล ในวันปวารณายี่สิบเก้าครั้ง.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
สกฺโกปิ อาวชฺเชนฺโต "มยฺหํ อยฺโย มหาสีวตฺเถโร อรหตฺตํ ปตฺโต ตึสสหสฺสานํ อนฺเตวาสิกานํ `ปาเท โธวิสฺสามา'ติ อาคตานํ ปาเท โธวิตุํ น เทติ มาทิเส ปน อุปฏฺฐาเก ติฏฺฐนฺเต `มยฺหํ อยฺโย สยํ ปาเท โธวิสฺสตี'ติ อฏฺฐานเมตํ, อหํ โธวิสฺสามี"ติ สนฺนิฏฺฐานํ กตฺวา สุชาตาย เทวิยา สทฺธึ ภึกฺขุสํฆสฺส สนฺติเก ปาตุรโหสิ. โส สุชํ อสุรกญฺญํ ปุรโต กตฺวา "อเปถ ภนฺเต มาตุคาโม"ติ โอกาสํ กาเรตฺวา เถรํ อุปสงฺกมิตฺวา วนฺทิตฺวา ปุรโต อุกฺกุฏิโก นิสีทิตฺวา "ปาเท โธวิสฺสามิ ภนฺเต"ติ อาห. โกสิย อิทานิ เม ตึส
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
พวกเด็กในหมู่บ้านพากันเอาหนามมากลัดที่ที่แตกในเท้าทั้งสองข้างของพระเถระ.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
แม้เมื่อจะพากันเล่น ก็เล่นเอาว่า ขอให้เท้าทั้งสองข้างจงเป็นเหมือนเท้าของพระคุณเจ้ามหาสิวเถระเถิด.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
ในวันมหาปวารณาปี (ที่) สามสิบ พระเถระยืนยึดแผ่นกระดานสำหรับพิง คิดว่า เมื่อเราทำสมณธรรมมาตั้งสามสิบปีเข้านี้แล้ว เราก็ไม่สามารถสำเร็จพระอรหัตตผลได้ ในอัตภาพของเรานี้ มรรคหรือผลย่อมไม่มีเป็นแน่ เราไม่ได้ปวารณาชนิดวิสุทธิปวารณากับเพื่อนพรหมจรรย์แล้ว. และก็เมื่อท่านคิดอยู่อย่างนั้น ก็เกิดโทมนัสขึ้นมา สายน้ำตาก็หลั่งไหล.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
ขณะนั้น ในที่ใกล้ๆ มีเทพธิดาองค์หนึ่ง กำลังยืนร้องไห้อยู่.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
เถระ. ใครร้องไห้ที่นี้. เทพธิดา. ดิฉัน นางเทพธิดา เจ้าค่ะ. เถระ. ร้องไห้ทำไม. เทพธิดา. เมื่อมรรคผลกำลังเกิด เพราะการร้องไห้ ดิฉันคิดว่า แม้เราก็จะให้เกิดมรรคผลหนึ่ง (หรือ) สอง จึงร้องไห้เจ้าค่ะ. จากนั้น พระเถระก็คิดว่า นี่แน่ะ มหาสิวะ แม้แต่เทพธิดาก็ยังมาเยาะเย้ยเธอได้ นี่มันควรแก่เธอหรือหนอ แล้วก็เจริญวิปัสสนา ได้ถือเอาความเป็นพระอรหันต์พร้อมกับปฏิสัมภิทาทั้งหลายแล้ว.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที