อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@๓ ฉ.ม., อิ. วิมุตฺติจฺฉตฺตปฏิลาภสฺส. ๔ ฉ.ม. สพฺพทิสานุวิโลกนํ.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

รตนะทำความชื่นชม มีค่ามากหาเปรียบมิได้

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@๕ ฉ.ม., อิ. อนฺทุพนฺธนาทีนิ. ๖ อิ. ขณฺฑาขณฺฑานิ. ๗ อิ. โธตตมฺพโลหมลํ.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

หาดูได้ยาก เป็นของใช้ของสัตว์ผู้วิเศษ เพราะฉะนั้น

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@๘ อิ. ปกฺขนฺตา นาวา. ๙ ฉ.ม. สกเตโชภาสิตานิ, อิ. สกเตโชภาสภาสิตานิ. อวีจิมฺหิ อคฺคิ นิพฺพายิ. โลกนฺตเรสุ อาโลโก อุทปาทิ. นทีชลํ ๑- นปฺปวตฺติ. มหาสมุทฺเท มธุรํ ๒- อุทกํ อโหสิ. วาโต น วายิ. อากาสคตา ๓- ปพฺพตรุกฺขคตา สกุณา ภสฺสิตฺวา ปฐวีคตา อเหสุํ. จนฺโท อติวิโรจติ. ๔- สุริโย น อุโณฺห, น สีตโล, นิมฺมโล อุตุสมฺปนฺโน อโหสิ. เทวตา อตฺตโน อตฺตโน วิมานทฺวาเร ฐตฺวา อปฺโผฏนเสลนเจลุกฺเขปาทีหิ มหากีฬนํ ๕- กีฬึสุ. จาตุทฺทิสิกมหาเมโฆปิ ๖- วสฺสิ. มหาชนํ เนว ขุทา น ปิปาสา ปีเฬสิ. ทฺวารกวาฏานิ สยเมว วิวรึสุ. ปุปฺผูปคผลูปครุกฺขา ปุปฺผผลานิ คณฺหึสุ. ทสสหสฺสีโลกธาตุ เอกธชมาลา อโหสิ.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

จึงเรียกว่ารตนะ

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

ตตฺราปิสฺส ทสสหสฺสีโลกธาตุกมฺโป สพฺพญฺญุตญาณปฏิลาภสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. เทวตานํ เอกจกฺกวาเฬ สนฺนิปาโต ธมฺมจกฺกปฺปวตฺตนกาเล เอกปฺปหาเรเนว สนฺนิปติตฺวา ธมฺมปฏิคฺคหณสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. ปฐมํ เทวตานํ ปฏิคฺคหณํ จตุนฺนํ รูปาวจรชฺฌานานํ ปฏิลาภสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. ปจฺฉา มนุสฺสานํ ปฏิคฺคหณํ จตุนฺนํ อรูปชฺฌานานํ ๗- ปฏิลาภสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. ตนฺติพทฺธวีณานํ สยํ วชฺชนํ อนุปุพฺพวิหารปฏิลาภสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. จมฺมพทฺธเภรีนํ วชฺชนํ มหติยา ธมฺมเภริยา อนุสาวนสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. อฏฺฏพนฺธนาทีนํ ๘- เฉโท อสฺมิมานสมุจฺเฉทสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. มหาชนสฺส โรควิคโม จตุสจฺจปฏิลาภสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. ชจฺจนฺธานํ รูปทสฺสนํ ทิพฺพจกฺขุปฏิลาภสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. พธิรานํ สทฺทสวนํ ทิพฺพโสตธาตุปฏิลาภสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. ปีฐสปฺปีนํ ชวสมฺปทา จตุอิทฺธิปาทปฏิลาภสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. ชาติชฬานํ ๙- สมาลปนํ จตุนฺนํ สติปฏฺฐานานํ ปฏิลาภสฺส ๙- ปุพฺพนิมิตฺตํ. วิเทสปกฺขนฺทนาวานํ สุปฏฺฏนสมฺปาปุณนํ จตุปฏิสมฺภิทาธิคมสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. รตนานํ สกเตชภาโวภาสิตตฺตํ ๑๐- ยํ โลกสฺส ธมฺโมภาสํ ทสฺเสสฺสติ, ตสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

อนึ่ง จำเดิมแต่กาลที่จักรรตนะเกิด ไม่มีเทวสถานอื่น ชนทั้งปวงย่อมทำการบูชาจักรรตนะนั้นนั่นแล ด้วยของหอมและดอกไม้เป็นต้น และกระทำการกราบไหว้เป็นต้น เพราะฉะนั้น รตนะจึงเป็นไปโดยอรรถว่าน่าชื่นชม.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

การตีราคาว่าชื่อว่าทรัพย์มีประมาณเท่านี้ ย่อมเป็นค่าของจักรรตนะนั้นแลดังนี้ไม่มี เพราะฉะนั้น รตนะจึงเป็นไปแม้โดยอรรถว่ามีค่ามาก.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

อนึ่ง จักรแก้วไม่เหมือนรตนะอย่างอื่นที่มีอยู่ในโลก เพราะฉะนั้น รตนะจึงเป็นไปแม้โดยอรรถว่าหาเปรียบมิได้.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๕๕

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. มหาปทานสูตร”