อรรถกถาบาลี อักษรไทย

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

ใช้ในตติยาวิภัตติ์ ในบททั้งหลายเป็นต้นว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ข้อที่ไม่มีช่องว่างด้วยโลกธาตุหนึ่ง ไม่ใช่ฐานะที่จะเป็นได้.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@๓ ฉ.ม. ปฏิฆาตํ, อิ. ปฏิฆาโต. ๔ ฉ.ม. ทุพฺพลปตฺตปุโฏ.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

แต่ในบทนี้ พึงทราบว่าใช้ในสัตตมีวิภัตติ์. เพราะฉะนั้น ท่านจึงกล่าวว่า ยสฺมึ กปฺเป แปลว่า ในกัปใด.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@๕ ฉ.ม. ตํขเณ. ๖ ฉ.ม. อาทิปฏิวจนสฺส. ๗ ฉ.ม. ธมฺมึ กถํ.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า อุทปาทิ ความว่า ยังหมื่นโลกธาตุให้บันลือเกิดขึ้นแล้ว.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

อถ ภควา เตสํ ยาจนํ คเหตฺวา กเถตุกาโม "เตนหิ ภิกฺขเว สุณาถา"ติ เต โสตาวธานสาธุกมนสิกาเรสุ ๑- นิโยเชตฺวา อญฺเญสํ อสาธารณํ ฉินฺนวฏุมกานุสฺสรณํ ปกาเสตุกาโม อิโต โส ภิกฺขเวติอาทิมาห.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า ภทฺทกปฺเป ความว่า ในสุนทรกัป คือในสาระกัป เพราะมีพระพุทธเจ้าทรงอุบัติขึ้น ๕ พระองค์ ดังนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้า เมื่อจะทรงยกย่องกัปนี้ จึงตรัสอย่างนี้.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

ดังได้ทราบมาว่า ตั้งแต่พระผู้มีพระภาคเจ้าของเราทั้งหลายทรงบำเพ็ญอภินิหาร ย่อมไม่มีแม้ในกัปเดียวในระหว่างนั้นที่พระพุทธเจ้า ๕ พระองค์ทรงอุบัติแล้ว. ก็แต่ก่อนอภินิหารของพระผู้มีพระภาคเจ้าของเราทั้งหลาย พระพุทธเจ้า ๔ พระองค์ คือ พระตัณหังกร พระเมธังกร พระสรณังกร พระทีปังกร ทรงอุบัติแล้วในกัปเดียว. ในส่วนที่เหนือขึ้นไปของพระพุทธเจ้าเหล่านั้น ได้ว่างเปล่าพระพุทธเจ้าไปถึงหนึ่งอสงไขยทีเดียว.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

ในที่สุดอสงไขยกัป พระพุทธเจ้าพระนามว่าโกณฑัญญะ พระองค์เดียวเท่านั้นทรงอุบัติขึ้นในกัปหนึ่ง. แม้จากนั้นก็ได้ว่างเปล่าพระพุทธเจ้าไปอีกหนึ่งอสงไขย.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๖

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. มหาปทานสูตร”