อรรถกถาบาลี อักษรไทย

อสุจีติ อมนาโป. อสุจิสงฺขาโตติ อสุจิโกฏฺฐาสภูโต อสุจีติ ญาโต วา. ทุคฺคนฺโธติ กุณปคนฺโธ. เชคุจฺโฉติ ชิคุจฺฉิตพฺพยุตฺโต. ปฏิกูโลติ ทสฺสเนเนว ปฏิฆาวโห. อุพฺพาหตีติ ๒- ทิวสสฺส ทฺวิกฺขตฺตุํ นฺหาตฺวา ติกฺขตฺตุํ วตฺถานิ ปริวฏฺเฏตฺวา อลงฺกตปฏิมณฺฑิตานํ จกฺกวตฺติอาทีนํปิ มนุสฺสานํ คนฺโธ โยชนสเต ฐิตานํ เทวานํ กณฺเฐ อาสตฺตกุณปํ วิย พาธติ.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

คำว่า เวฬุโปสิกาหิ แปลว่า ด้วยซีกไม้ไผ่.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

[๔๑๖] ปุน ปาณาติปาตาทิปญฺจสีลานิ สมาทาย วตฺเตนฺตานํ วเสน วทติ. ตาวตึสานนฺติ อิทญฺจ ทูเร นิพฺพตฺตา ตาว มา อาคจฺฉนฺตุ, อิเม กสฺมา น เอนฺตีติ วทติ.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

คำว่า สุนิมฺมชฺชิตํ ความว่า คูถ เป็นของครูดออกด้วยดีโดยประการใด ก็ครูดออกไปโดยประการนั้น. อธิบายว่า จงครูดออก นำออกไปโดยประการนั้น.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

ชจฺจนฺธูปมาวณฺณนา

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

คำว่า อสุจิ คือ ไม่น่าพอใจ. คำว่า อสุจิสงฺขาโต คือ ที่เป็นส่วนไม่สะอาด หรือที่รู้กันว่าเป็นของไม่สะอาด. คำว่า ทุคฺคนฺโธ คือ กลิ่นเหม็นเหมือนซากศพ. คำว่า เชคุจฺโฉ คือ ควรเป็นของน่ารังเกียจ. คำว่า ปฏิกูโล คือ นำความขัดใจมาด้วยการเห็นเท่านั้น.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

[๔๑๘] ชจฺจนฺธูปโม มญฺเญ ปฏิภาสีติ ชจฺจนฺโธ วิย อุปฏฺฐาสิ. อรญฺญวนปตฺถานีติ อารญฺญิกงฺคยุตฺตตาย ๓- อรญฺญานิ มหาวนสณฺฑตาย วนปตฺถานิ. ปนฺตานีติ ทูรานิ.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

คำว่า อุพฺพาธติ ความว่า กลิ่นของพวกมนุษย์ แม้จะเป็นจักรพรรดิเป็นต้น ซึ่งอาบน้ำวันละ ๒ ครั้ง เปลี่ยนผ้าวันละ ๓ ครั้ง ตกแต่งประดับประดาแล้ว ก็ยังคลุ้งไปเหมือนซากศพที่ห้อยคอเทวดาซึ่งอยู่ไกลถึงร้อยโยชน์.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

คำว่า ตาวตึสานํ ความว่า ท่านกล่าวอีกด้วยอำนาจคนที่สมาทานศีล ๕ มีเว้นปาณาติบาตเป็นต้น ประพฤติอยู่. และกล่าวอธิบายคำว่า แห่งเทวดาชั้นดาวดึงส์ว่า เทวดาผู้เกิดในที่ไกล อย่ามาก่อน เพราะเหตุไร เทวดาเหล่านี้จึงไม่มา.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

คำว่า ชจฺจนฺธูปโม มญฺเญ ปฏิภาสิ คือ ปรากฏประหนึ่งคนตาบอดแต่กำเนิด.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

คำว่า อรญฺญฺวนปฎฺฐานิ อธิบายว่า ที่ชื่อว่าอรัญ เพราะประกอบด้วยองคคุณของผู้อยู่ป่า ที่ชื่อว่าแนวป่า เพราะเป็นแนวป่าใหญ่.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๖๖๗

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. ปายาสิราชัญญสูตร”