๗. มหาสมัยสูตร

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

7. Mahāsamayasutta

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

อรรถกถามหาสมัยสูตร

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

nidānavaṇṇanā

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

มหาสมัยสูตรขึ้นต้นว่า ข้าพเจ้าได้ฟังมาแล้วอย่างนี้.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

[331] Evamme sutanti mahāsamayasuttaṃ. Tatrāyaṃ anupubbapadavaṇṇanā:- sakkesūti ambaṭṭhasutte vuttauppattinayena "sakyā vata bho kumārā"ti udānaṃ paṭicca sakkāti laddhanāmānaṃ rājakumārānaṃ nivāso ekopi janapado ruḷhisaddena "sakkā"ti vuccati, tasmiṃ sakkesu janapade. Mahāvaneti sayaṃ jāte aropite himavantena saddhiṃ ekābaddhe mahati vane. Sabbeheva arahantehīti idaṃ suttaṃ kathitadivaseyeva pattaarahattehi.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

ต่อไปนี้เป็นการพรรณนาตามลำดับบทในมหาสมัยสูตรนั้น.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Tatrāyaṃ anupubbikathā:- sākiyakoliyā kira kapilavatthunagarassa ca koliyanagarassa ca antare rohiṇiṃ nāma nadiṃ ekeneva āvaraṇena bandhāpetvā sassāni kārenti, atha jeṭṭhamūlamāse sassesu milāyantesu ubhayanagaravāsikānaṃpi kammakarā sannipatiṃsu. Tattha koliyanagaravāsino āhaṃsu "idaṃ udakaṃ ubhato hariyamānaṃ na tumhākaṃ, na amhākaṃ pahossati, amhākaṃ pana sassaṃ ekaudakeneva nippajjissati, idaṃ udakaṃ amhākaṃ dethā"ti. Kapilavatthunagaravāsino āhaṃsu "tumhesu koṭṭhe pūretavā ṭhitesu, mayaṃ rattasuvaṇṇanīlamaṇikāḷakahāpaṇe gahetvā pacchipasibbakādihatthā na sakkhissāma tumhākaṃ gharadvāre vicarituṃ, amhākaṃpi sassaṃ ekeneva udakena nippajjissati, idaṃ udakaṃ amhākaṃ dethā"ti. "na mayaṃ dassāmā"ti. "mayaṃpi na dassāmā"ti. Evaṃ kalahaṃ vaḍḍhetvā eko uṭṭhāya ekassa pahāraṃ adāsi. Sopi aññassāti evaṃ aññamaññaṃ paharitvā paharitvā rājakulānaṃ jātiṃ ghaṭṭetvā ghaṭṭetvā kalahaṃ vaḍḍhayiṃsu.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า ในแคว้นของพวกชาวสักกะ ความว่า ชนบทแม้แห่งเดียวเป็นที่อยู่แห่งพระราชกุมารที่ได้พระนามว่าสักกะ เพราะอาศัยพระอุทานว่า ท่าน! พวกเด็กช่างเก่งแท้ตามนัยแห่งการเกิดขึ้นที่กล่าวไว้ในอัมพัฏฐสูตร ก็เรียกว่า สักกะทั้งหลาย ในชนบทของพวกชาวสักกะนั้น.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า ที่ป่าใหญ่ คือ ในป่าใหญ่ที่เกิดเองมิได้ปลูกไว้ ติดต่อเป็นอันเดียวกันกับหิมพานต์.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า ล้วนแต่เป็นพระอรหันต์ทั้งหมด คือ ผู้สำเร็จพระอรหัตในวันที่ตรัสพระสูตรนี้เอง.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

ต่อไปนี้เป็นลำดับถ้อยคำ.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

เล่ากันมาว่า ชาวศากยะและโกลิยะช่วยกันกั้นแม่น้ำชื่อโรหิณี ในระหว่างเมืองกบิลพัสดุ์และเมืองโกลิยะ ด้วยเขื่อนเดียวเท่านั้นแล้วหว่านกล้า. ต่อมาในต้นเดือนเจ็ด เมื่อกล้ากำลังเหี่ยว พวกคนงานของชาวเมืองทั้งสองก็ประชุมกัน.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๔๖๕

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. มหาสมัยสูตร”