อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Antevāsikāpissa "amhākaṃ ācariyassa samaṇadhammaṃ kātuṃ gatassa tiṃsa vassāni, asakkhi nu kho visesaṃ nibbattetuṃ, nāsakkhī"ti āvajjamānā "arahattaṃ patvā pādadhovanatthaṃ nisinno"ti disvā "amhākaṃ ācariyo amhādisesu antevāsikesu tiṭṭhantesu `attanāva pāde dhovissatī'ti aṭṭhānametaṃ, ahaṃ dhovissāmi ahaṃ dhovissāmī"ti tiṃsasahassāpi ākāsenāgantvā vanditvā "pāde dhovissāma bhante"ti āhaṃsu. Āvuso idāni tiṃsa vassāni honti mama pādānaṃ adhotānaṃ, tiṭṭhatha tumhe, ahameva dhovissāmīti.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

พวกเด็กในหมู่บ้านพากันเอาหนามมากลัดที่ที่แตกในเท้าทั้งสองข้างของพระเถระ.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Sakkopi āvajjento "mayhaṃ ayyo mahāsīvatthero arahattaṃ patto tiṃsasahassānaṃ antevāsikānaṃ `pāde dhovissāmā'ti āgatānaṃ pāde dhovituṃ na deti mādise pana upaṭṭhāke tiṭṭhante `mayhaṃ ayyo sayaṃ pāde dhovissatī'ti aṭṭhānametaṃ, ahaṃ dhovissāmī"ti sanniṭṭhānaṃ katvā sujātāya deviyā saddhiṃ bhiṃkkhusaṃghassa santike pāturahosi. So sujaṃ asurakaññaṃ purato katvā "apetha bhante mātugāmo"ti okāsaṃ kāretvā theraṃ upasaṅkamitvā vanditvā purato ukkuṭiko nisīditvā "pāde dhovissāmi bhante"ti āha. Kosiya idāni me tiṃsa

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

แม้เมื่อจะพากันเล่น ก็เล่นเอาว่า ขอให้เท้าทั้งสองข้างจงเป็นเหมือนเท้าของพระคุณเจ้ามหาสิวเถระเถิด.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

ในวันมหาปวารณาปี (ที่) สามสิบ พระเถระยืนยึดแผ่นกระดานสำหรับพิง คิดว่า เมื่อเราทำสมณธรรมมาตั้งสามสิบปีเข้านี้แล้ว เราก็ไม่สามารถสำเร็จพระอรหัตตผลได้ ในอัตภาพของเรานี้ มรรคหรือผลย่อมไม่มีเป็นแน่ เราไม่ได้ปวารณาชนิดวิสุทธิปวารณากับเพื่อนพรหมจรรย์แล้ว. และก็เมื่อท่านคิดอยู่อย่างนั้น ก็เกิดโทมนัสขึ้นมา สายน้ำตาก็หลั่งไหล.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

@3 cha.Ma., i. mahāsīvatthera 4 cha.Ma., i. devatāpi. Vassāni pādānaṃ adhotānaṃ, devatānaṃ ca pakatiyāpi manussasarīragandho nāma jeguccho, yojanasate ṭhitānaṃpi kaṇṭhe āsattakuṇapaṃ viya hoti, ahameva dhovissāmīti. Bhante ayaṃ gandho nāma na paññāyati, tumhākaṃ pana sīlagandho cha devaloke atikkamitvā upari bhavaggaṃ patvā ṭhito. Sīlagandhato añño uttaritaro gandho nāma natthi bhante, tumhākaṃ sīlagandhenamhi āgatoti vāmahatthena goppakasandhiyaṃ gahetvā dakkhiṇahatthena pādatale parimajji, daharakumārasseva pādā ahesuṃ. Sakko pāde dhovitvā vanditvā devalokameva gato.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

ขณะนั้น ในที่ใกล้ๆ มีเทพธิดาองค์หนึ่ง กำลังยืนร้องไห้อยู่.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

เถระ. ใครร้องไห้ที่นี้. เทพธิดา. ดิฉัน นางเทพธิดา เจ้าค่ะ. เถระ. ร้องไห้ทำไม. เทพธิดา. เมื่อมรรคผลกำลังเกิด เพราะการร้องไห้ ดิฉันคิดว่า แม้เราก็จะให้เกิดมรรคผลหนึ่ง (หรือ) สอง จึงร้องไห้เจ้าค่ะ. จากนั้น พระเถระก็คิดว่า นี่แน่ะ มหาสิวะ แม้แต่เทพธิดาก็ยังมาเยาะเย้ยเธอได้ นี่มันควรแก่เธอหรือหนอ แล้วก็เจริญวิปัสสนา ได้ถือเอาความเป็นพระอรหันต์พร้อมกับปฏิสัมภิทาทั้งหลายแล้ว.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

ท่านคิดว่า บัดนี้ เราจะนอน แล้วก็จัดแจงเสนาสนะ ปูลาดเตียง ตั้งน้ำในที่น้ำ คิดว่า เราจะล้างเท้าทั้งสองข้าง แล้วก็นั่งลงที่ขั้นบันได.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

แม้พวกศิษย์ของท่าน ก็พากันคิดอยู่ว่า เมื่ออาจารย์ของเราไปทำสมณธรรมตั้งสามสิบปี ท่านอาจทำคุณวิเศษให้เกิดได้หรือไม่อาจ เห็นว่าท่านสำเร็จพระอรหัตแล้ว นั่งลงเพื่อล้างเท้า จึงต่างก็คิดว่า อาจารย์พวกเรา เมื่อพวกศิษย์เช่นพวกเรายังอยู่ คิดว่า จะล้างเท้าด้วยตนเองนี้ไม่ใช่ฐานะ เราจะล้าง เราจะล้าง แล้วทั้ง ๓๐,๐๐๐ รูปต่างก็เหาะมาไหว้ แล้วกราบเรียนว่า กระผมจะล้างเท้าถวาย ขอรับ.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๕๕๐

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. สักกปัญหสูตร”