อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

@4 cha.Ma. satipaṭṭhānabuddhimeva janento

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

อีกนัยหนึ่ง ทางย่อมไป เหตุนั้นจึงชื่อว่าอยนะ. อธิบายว่า ไป คือเป็นไป. หนทางไปในธรรมวินัยอันเดียว ชื่อว่าเอกายนะ. ท่านอธิบายว่า หนทางเป็นไปในธรรมวินัยนี้เท่านั้น ไม่เป็นไปในธรรมวินัย (ศาสนา) อื่น.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Bahūni nāmāni. Svāyamidha ayananāmena vutto, tasmā ekāyano ayaṃ bhikkhave maggoti ettha ekamaggo ayaṃ bhikkhave maggo na dvedhā pathabhūtoti evamattho daṭṭhabbo,

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

เหมือนอย่างที่ตรัสไว้ (ในมหาปรินิพพานสูตร) ว่า

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

athavā ekena ayitabboti ekāyano. Ekenāti gaṇasaṅgaṇikaṃ pahāya vūpakaṭṭhena pavivittena. Ayitabboti paṭipajjitabbo, ayanti vā etenāti ayano, saṃsārato nibbānaṃ gacchantīti attho. Ekassa ayano ekāyano. Ekassāti seṭṭhassa. Sabbasattaseṭṭho ca so bhagavā, tasmā bhagavatoti vuttaṃ hoti. Kiñcāpi hi tena aññepi ayanti, evaṃ santepi bhagavatova so ayano tena uppāditattā. Yathāha "so hi brāhmaṇa bhagavā anuppannassa maggassa uppādetā"ti ādi. Ayatīti vā ayano, gacchati pavattatīti attho. Ekasmiṃ ayanoti ekāyano, imasmiṃyeva dhammavinaye pavattati, na aññatthāti vuttaṃ hoti. Yathāha "imasmiṃ kho subhadda dhammavinaye ariyo aṭṭhaṅgiko maggo upalabbhatī"ti desanābhedoyeva heso, atthato panekova. Apica ekaṃ ayatīti ekāyano. Pubbabhāge nānāmukhabhāvanānayappavattopi aparabhāge ekaṃ nibbānameva gacchatīti vuttaṃ hoti. Yathāha brahmā sahampati:-

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

ดูก่อนสุภัททะ มรรคมีองค์ ๘ ที่เป็นอริยะ บุคคลจะได้ก็แต่ในธรรมวินัยนี้แล ดังนี้.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

ekāyanaṃ jātikhayantadassī

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

ก็มรรคนั้นต่างกันโดยเทศนา แต่โดยอรรถก็อันเดียวกันนั้นเอง.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

อีกนัยหนึ่ง หนทางย่อมไปครั้งเดียว เหตุนั้นหนทางนั้นจึงชื่อเอกายนะ (ทางไปครั้งเดียว). ท่านอธิบายว่า หนทางแม้เป็นไปโดยมุข คือภาวนามีนัยต่างๆ กัน ณ เบื้องต้น ในเบื้องปลายก็ไปสู่พระนิพพานอันเดียวกันนั่นเอง.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

เหมือนอย่างที่ท่านกล่าวไว้ (ในสังยุตตนิกาย มหาวารวรรค) ว่า

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

ท้าวสหัมบดีพรหมกราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

เอกายนํ ชาติขยนฺตทสฺสี

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

มคฺคํ ปชานาติ หิตานุกมฺปี

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

เอเตน มคฺเคน ตรึสุ ปุพฺเพ

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

ตริสฺสเร เจว ตรนฺติ โอฆํ

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๕๗๑

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. มหาสติปัฏฐานสูตร”