บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ

[309] Kiñcāpi bhavaṃ kassapo evamāha athakho evamme ettha hoti itipi natthi paro loko natthi sattā opapātikā natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti . atthi pana rājañña pariyāyo .pe. atthi bho kassapa pariyāyo .pe. yathākathaṃ viya rājaññāti . idhāhaṃ bho kassapa passāmi samaṇabrāhmaṇe sīlavante kalyāṇadhamme jīvitukāme amaritukāme sukhakāme dukkhapaṭikūle tassa mayhaṃ bho kassapa evaṃ hoti sace kho ime bhonto samaṇabrāhmaṇā sīlavanto kalyāṇadhammā evaṃ jāneyyuṃ ito no matānaṃ seyyo bhavissatīti idānīme bhonto samaṇabrāhmaṇā sīlavanto kalyāṇadhammā visaṃ vā khādeyyuṃ satthaṃ vā āhareyyuṃ ubbandhitvā vā kālaṃ kareyyuṃ papāte vā papateyyuṃ yasmā ca kho ime bhonto samaṇabrāhmaṇā sīlavanto kalyāṇadhammā na evaṃ jānanti ito no matānaṃ seyyo bhavissatīti tasmā ime bhonto samaṇabrāhmaṇā sīlavanto kalyāṇadhammā jīvitukāmā amaritukāmā sukhakāmā dukkhapaṭikūlā ayampi kho bho kassapa pariyāyo yena me pariyāyena evaṃ hoti itipi natthi paro loko natthi sattā opapātikā natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

คำว่า นิรยปาเลสุ คือ ผู้ลงโทษสัตว์ในนรก.

บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ

[310] Tenahi rājañña upamante karissāmi upamāyapīdhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṃ ājānanti bhūtapubbaṃ rājañña aññatarassa brāhmaṇassa dve pajāpatiyo ahesuṃ ekissā putto ahosi dasavassuddesiko vā dvādasavassuddesiko vā ekā gabbhinī upavijaññā athakho so brāhmaṇo kālamakāsi athakho so māṇavako mātusapatiṃ etadavoca yamidaṃ bhoti dhanaṃ vā dhaññaṃ vā rajataṃ vā jātarūpaṃ vā sabbantaṃ mayhaṃ natthi tuyhettha kiñci pitu me santako bhoti dāyajjaṃ niyyādehīti. {310.1} Evaṃ vutte sā brāhmaṇī taṃ māṇavakaṃ etadavoca āgamehi tāva tāta yāva vijāyāmi sace kumārako bhavissati tassapi ekadeso bhavissati sace kumārikā bhavissati sāpi te upabhoggā bhavissatīti . dutiyampi kho so māṇavako mātusapatiṃ etadavoca yamidaṃ bhoti dhanaṃ vā dhaññaṃ vā rajataṃ vā jātarūpaṃ vā sabbantaṃ mayhaṃ natthi tuyhettha kiñci pitu me santako bhoti dāyajjaṃ niyyādehīti . dutiyampi kho sā brāhmaṇī taṃ māṇavakaṃ etadavoca āgamehi tāva tāta yāva vijāyāmi sace kumārako bhavissati tassapi ekadeso bhavissati sace kumārikā bhavissati sāpi te upabhoggā bhavissatīti . tatiyampi kho so māṇavako mātusapatiṃ etadavoca yamidaṃ bhoti dhanaṃ vā dhaññaṃ vā rajataṃ vā jātarūpaṃ Vā sabbantaṃ mayhaṃ natthi tuyhettha kiñci pitu me santako bhoti dāyajjaṃ niyyādehīti. {310.2} Athakho sā brāhmaṇī satthaṃ gahetvā ovarakaṃ pavisitvā udaraṃ uppātesi yāva vijānāmi yadi vā kumārako yadi vā kumārikāti sā attānañceva jīvitañca gabbhañca sāpateyyañca yathā taṃ bālā abyattā anayabyasanaṃ āpannā ayoniso dāyajjaṃ gavesantī evameva kho tvaṃ rājañña bālo abyatto anayabyasanaṃ āpajjissasi ayoniso paralokaṃ gavesanto seyyathā brāhmaṇī bālā abyattā anayabyasanaṃ āpannā ayoniso dāyajjaṃ gavesantī. {310.3} Na kho rājañña samaṇabrāhmaṇā sīlavanto kalyāṇadhammā apakkaṃ paripācenti apica paripākaṃ āgamenti paṇḍitā . aññehi rājañña samaṇabrāhmaṇānaṃ sīlavantānaṃ kalyāṇadhammānaṃ jīvitena yathā rājañña samaṇabrāhmaṇā sīlavanto kalyāṇadhammā ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭhanti tathā bahupuññaṃ pasavanti bahujanahitāya ca paṭipajjanti bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ . imināpi kho [8]- rājaññe pariyāyena evaṃ hotu itipi atthi paro loko .pe. Phalaṃ vipākoti.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

ก็คนพวกใดกล่าวว่า กรรมนั่นแหละลงโทษ นายนิรยบาลไม่มี คนพวกนั้นก็ค้านเทวทูตสูตร ที่ว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นายนิรยบาลจับคนผู้นั้น ดังนี้เป็นต้น. นายนิรยบาลมีอยู่ในนรก เหมือนมนุษย์ผู้ลงโทษ ประจำราชตระกูลในมนุษย์โลก ฉะนั้น.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

คำว่า เวฬุโปสิกาหิ แปลว่า ด้วยซีกไม้ไผ่.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

คำว่า สุนิมฺมชฺชิตํ ความว่า คูถ เป็นของครูดออกด้วยดีโดยประการใด ก็ครูดออกไปโดยประการนั้น. อธิบายว่า จงครูดออก นำออกไปโดยประการนั้น.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

คำว่า อสุจิ คือ ไม่น่าพอใจ. คำว่า อสุจิสงฺขาโต คือ ที่เป็นส่วนไม่สะอาด หรือที่รู้กันว่าเป็นของไม่สะอาด. คำว่า ทุคฺคนฺโธ คือ กลิ่นเหม็นเหมือนซากศพ. คำว่า เชคุจฺโฉ คือ ควรเป็นของน่ารังเกียจ. คำว่า ปฏิกูโล คือ นำความขัดใจมาด้วยการเห็นเท่านั้น.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

คำว่า อุพฺพาธติ ความว่า กลิ่นของพวกมนุษย์ แม้จะเป็นจักรพรรดิเป็นต้น ซึ่งอาบน้ำวันละ ๒ ครั้ง เปลี่ยนผ้าวันละ ๓ ครั้ง ตกแต่งประดับประดาแล้ว ก็ยังคลุ้งไปเหมือนซากศพที่ห้อยคอเทวดาซึ่งอยู่ไกลถึงร้อยโยชน์.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

คำว่า ตาวตึสานํ ความว่า ท่านกล่าวอีกด้วยอำนาจคนที่สมาทานศีล ๕ มีเว้นปาณาติบาตเป็นต้น ประพฤติอยู่. และกล่าวอธิบายคำว่า แห่งเทวดาชั้นดาวดึงส์ว่า เทวดาผู้เกิดในที่ไกล อย่ามาก่อน เพราะเหตุไร เทวดาเหล่านี้จึงไม่มา.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

คำว่า ชจฺจนฺธูปโม มญฺเญ ปฏิภาสิ คือ ปรากฏประหนึ่งคนตาบอดแต่กำเนิด.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๑๕๕

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. ปายาสิราชัญญสูตร”