@๔ อิ. กมฺเปตฺวา. ๕ ฉ.ม. ปกฺกุฐติ. อิ. ปกฺกฏฺฐํ ๖ ม. มยฺหํ. ๗ ฉ.ม. ปิญฺฉวฏฺฏิ อนนฺโตติ วทนฺติ, กุตสฺส อนนฺตตา, มยํ ปกฺขวาตปฺปสารโณกาสํปิ น ลภามา"ติ. ตตฺถ กายูปนนฺนสฺส สุปณฺณรญฺโญ อากาโส ปริตฺโตติ อญฺเญสํ ขุทฺทกปกฺขีนํ ปริตฺโตติ น วตฺตพฺโพ, เอวเมว ญาณูปปนฺนสฺส เถรสฺเสว ปฏิจฺจสมุปฺปาโท อุตฺตาโนติ อญฺเญสํปิ อุตฺตาโนติ น วตฺตพฺโพ.

ราหุ อสุรินฺโท ปน ปาทนฺตโต ยาว เกสนฺตา โยชนานํ จตฺตาริ สหสฺสานิ อฏฺฐ จ สตานิ โหนฺติ. ตสฺส ทฺวินฺนํ พาหานํ อนฺตรํ ทฺวาทสโยชนสติกํ. พหลนฺเตน ๑- ฉโยชนสติกํ. หตฺถปาทตลานิ ปุถุลโต ทฺวิโยชนสตานิ, ติโยชนสติก นาสิกา, ตถา มุขํ. เอเกกํ องฺคุลิปพฺพํ ปญฺญาสโยชนํ, ตถา ภมุกนฺตรํ. นลาฏํ ติโยชนสติกํ. สีสํ นวโยชนสติกํ. ตสฺส มหาสมุทฺทํ โอติณฺณสฺส คมฺภีรํ อุทกํ ชานุปฺปมาณํ โหติ. โส เอวํ วเทยฺย "อยํ มหาสมุทฺโท คมฺภีโร คมฺภีโรติ วทนฺติ, กุตสฺส คมฺภีรตา, มยํ ชานุปฏิจฺฉาทนมตฺตํปิ อุทกํ น ลภามา"ติ. ตตฺถ กายูปปนฺนสฺส ราหุโน มหาสมุทฺโท อุตฺตาโนติ อญฺเญสํ อุตฺตาโนติ น วตฺตพฺโพ, เอวเมว ญาณูปปนฺนสฺส เถรสฺส ปฏิจฺจสมุปฺปาโท อุตฺตาโนติ อญฺเญสํปิ อุตฺตาโนติ น วตฺตพฺโพ. เอตมตฺถํ สนฺธาย ภควา "มา เหวํ อานนฺท อวจ, มา เหวํ อานนฺท อวจา"ติ อาห.

เถรสฺส หิ จตูหิ การเณหิ คมฺภีโรปิ ปฏิจฺจสมุปฺปาโท อุตฺตาโนติ อุปฏฺฐาสิ, ๒- กตเมหิ จตูหิ, ปุพฺพูปนิสฺสยสมฺปตฺติยา, ติตฺถวาเสน, โสตาปนฺนตาย, พหุสฺสุตภาเวนาติ.

ปุพฺพูปนิสฺสยสมฺปตฺติกถา