อรรถกถา ฉบับแปลไทย
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺตานํ ความว่า เมื่อภิกษุกลับจากบิณฑบาตฉันอาหารเสร็จแล้วลุกขึ้น.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
[๑] เอวมฺเม สุตํ ฯเปฯ กเรริกุฏิกายนฺติ มหาปทานสุตฺตํ.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า กเรริมณฺฑลมาเล ความว่า ณ ศาลานั่งซึ่งสร้างไว้ไม่ไกลกเรริมณฑปนั่นเอง.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
ตตฺรายุํ อนุปุพฺพปทวณฺณนา:- กเรริกุฏิกายนฺติ กเรรีติ วรุณรุกฺขสฺส นามํ, กเรริมณฺฑโป ตสฺสา กุฏิกาย ทฺวาเร ฐิโต, ตสฺมา "กเรริกุฏิกา"ติ วุจฺจติ, ยถา โกสมฺพรุกฺขสฺส ทฺวาเร ฐิตตฺตา "โกสมฺพกุฏิกา"ติ. อนฺโตเชตวเน กิร กเรริกุฏิ โกสมฺพกุฏิ คนฺธกุฏิ สฬลฆรนฺติ ๑- จตฺตาริ มหาเคหานิ, เอเกกุํ สตสหสฺสปริจฺจาเคน นิปฺผนฺนํ. เตสุ สฬลฆรุํ รญฺญา ปเสนทินา การิตํ, เสสานิ อนาถปิณฺฑิเกน การิตานิ. อิติ ภควา อนาถปิณฺฑิเกน คหปตินา ถมฺภานุํ อุปริ การิตาย เทววิมานกปฺปาย กเรริกุฏิกายํ วิหรติ. ปจฺฉาภตฺตนฺติ เอกาสนิกขลุปจฺฉาภตฺติกานํ ปาโตว ๒- ภุตฺตานํ อนฺโตมชฺฌนฺติเกปิ ๓- ปจฺฉาภตฺตเมว, อิธ ปน ปกติภตฺตสฺส ปจฺฉโต "ปจฺฉาภตฺตนฺ"ติ อธิปฺเปตํ. ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺตานนฺติ ปิณฺฑปาตโต ปฏิกฺกนฺตานํ, ภตฺตกิจฺจํ นิฏฺฐเปตฺวา อุฏฺฐิตานนฺติ อตฺโถ.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
ได้ยินว่า กเรริมณฑปนั้นอยู่ในระหว่างคันธกุฎีและศาลา. เพราะฉะนั้น คันธกุฎีบ้าง กเรริกุฎีบ้าง ศาลาบ้าง ท่านเรียกว่าโรงกเรริมณฑล.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
กเรริมณฺฑลมาเลติ ตสฺเสว กเรริมณฺฑปสฺส อวิทูเร กตาย นิสีทนสาลาย. โส กิร กเรริมณฺฑโป คนฺธกุฏิกาย จ สาลาย จ อนฺตเร โหติ, ตสฺมา คนฺธกุฏิปิ กเรริกุฏิกาปิ สาลาปิ "กเรริมณฺฑลมาโล"ติ ๔- วุจฺจติ. ปุพฺเพนิวาสปฏิสํยุตฺตาติ "เอกมฺปิ ชาตึ เทฺวปิ ชาติโย"ติ เอวํ วิภตฺเตน ปุพฺเพนิวุฏฺฐกฺขนฺธสนฺตานสงฺขาเตน ปุพฺเพนิวาเสน สทฺธึ โยเชตฺวา ปวตฺติตา. ธมฺมีติ ธมฺมสํยุตฺตา.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย
บทว่า ปุพฺเพนิวาสปฏิสํยุตฺตา ความว่า ธรรมีกถาประกอบด้วยบุพเพสันนิวาส กล่าวคือขันธสันดานที่อาศัยอยู่ในชาติก่อนจำแนกออกอย่างนี้ คือชาติหนึ่งบ้าง สองชาติบ้างอันเป็นไปแล้ว.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที