อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า เอวํปญฺญา ความว่า มีปัญญาอย่างนี้ด้วยสามารถแห่งมรรคปัญญา เป็นต้น.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

สุตฺตนา ๒- สพฺพกามา จ, สุจิตฺตา อถ โรจนี ๓-

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า เอวํวิหารี อธิบายว่า หากมีปัญหาว่า ก็ในบทนี้ เพราะธรรมฝ่ายสมาธิ ท่านยึดถือในภายหลังเป็นอันยึดถือวิหารธรรมด้วย เพราะเหตุไร จึงยึดถือธรรมที่ยึดถืออยู่แล้วอีกเล่า.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

รุจฺจตินี ๔- สุนนฺทา จ พิมฺพา ภวติ สตฺตมาติ เอตา เตสํ สตฺตนฺนํปิ ปุตฺตานํ มาตโร อเหสุํ. พิมฺพา เทวี ปน ราหุลกุมาเร ชาเต ราหุลมาตาติ ปญฺญายิตฺถ. อยํ ภริยาปริจฺเฉโท.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

ตอบว่า นี้ไม่ใช่เป็นการยึดถือ. เพราะบทนี้ ท่านกล่าวเพื่อแสดงถึงนิโรธสมาบัติ. เพราะฉะนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าเหล่านั้นได้มีธรรมเป็นเครื่องอยู่ คือนิโรธสมาบัติ พึงทราบความในบทนี้อย่างนี้.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

วิปสฺสี กกุสนฺโธติ อิเม ปน เทฺว โพธิสตฺตา ปยุตฺตอาชญฺญรถํ อารุยฺห มหาภินิกฺขมนํ นิกฺขมึสุ. สิขี โกนาคมโนติ อิเม เทฺว หตฺถิกฺขนฺธวรคตา หุตฺวา นิกฺขมึสุ. เวสฺสภู โพธิสตฺโต ๕- สุวณฺณสีวิกาย นิสีทิตฺวา นิกฺขมิ. กสฺสโป อุปริปาสาทมหาตเล นิสินฺโนว อานาปานจตุตฺถชฺฌานํ นิพฺพตฺเตตฺวา ฌานา วุฏฺฐาย ตํ ฌานํ ปาทกํ กตฺวา "ปาสาโท คนฺตฺวา ๖- โพธิมณฺเฑ โอตรตู"ติ อธิฏฺฐาสิ. ปาสาโท อากาเสน คนฺตฺวา โพธิมณฺเฑ โอตริ. มหาปุริโสปิ ตโต โอตริตฺวา ภูมิยํ ฐตฺวา "ปาสาโท ยถาฐาเนเยว ปติฏฺฐตู"ติ จินฺเตสิ. โส ยถาฐาเน ปติฏฺฐาสิ. มหาปุริโสปิ สตฺต ทิวสานิ ปธานํ อนุยุญฺชิตฺวา โพธิปลฺลงฺเก นิสีทิตฺวา สพฺพญฺญุตญาณํ ๗- ปฏิวิชฺฌิ. อมฺหากํ ปน โพธิสตฺโต กณฺฐกมารุยฺห ๘- นิกฺขนฺโตติ. อยํ ยานปริจฺเฉโท.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า เอวํ วิมุตฺตา ความว่า ความพ้นในบทนี้มี ๕ อย่าง คือ

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๔๓

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. มหาปทานสูตร”