อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บทว่า ขตฺติยมหาสาลา ได้แก่ พระมหากษัตริย์ผู้เป็นขัตติยมหาศาล.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@๕ ฉ.ม.,อิ. อุโปสเถ ๖ ฉ.ม.,อิ. ปูเรถ

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

ในบททั้งปวงก็นัยนี้.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

อิทานิ อานนฺทตฺเถรสฺส จกฺกวตฺตินา สทฺธึ โอปมฺมํ กโรนฺโต จตฺตาโรเม ภิกฺขเวติ อาทิมาห. ตตฺถ ขตฺติยาติ อภิสิตฺตา จ อนภิสิตฺตา จ ขตฺติยชาติกา. เต กิร "ราชา จกฺกวตฺตี นาม อภิรูโป ทสฺสนีโย ปาสาทิโก อากาเสน วิจรนฺโต รชฺชํ อนุสาสติ ธมฺมิโก ธมฺมราชา"ติ ตสฺส คุณกถํ สุตฺวา สวเนน ทสฺสนมฺหิ สเมนฺเต ๑- อตฺตมนา โหนฺติ. ภาสตีติ กเถนฺโต "กถํ ตาตา ราชธมฺมํ ปูเรถ, ปเวณึ รกฺขถา"ติ ปฏิสนฺถารํ กโรติ. พฺราหฺมเณสุ ปน "กถํ อาจริยา มนฺเต วาเจถ, กถํ อนฺเตวาสิกา มนฺเต คณฺหนฺติ, ทกฺขิณํ วา วตฺถานิ วา กปิลกํ วา ลภถา"ติ ๒- เอวํ ปฏิสนฺถารํ กโรติ. คหปตีสุ "กถํ ตาตา น โว ราชกุลโต ทณฺเฑน วา พลินา วา ปีฬา อตฺถิ, สมฺมา เทโว ธารํ อนุปเวจฺฉติ, สสฺสานิ สมฺปชฺชนฺตี"ติ เอวํ ปฏิสนฺถารํ กโรติ. สมเณสุ "กถํ ภนฺเต กจฺจิ ๓- ปพฺพชิตปริกฺขารา สุลภา, สมณธมฺเม น ปมชฺชถา"ติ เอวํ ปฏิสนฺถารํ กโรติ.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

บรรดามหาศาลเหล่านั้น ที่ชื่อว่าขัตติยมหาศาล ได้แก่เหล่ากษัตริย์ที่เก็บทรัพย์ไว้ร้อยโกฏิบ้าง พันโกฏิบ้าง จ่ายกหาปณะประจำวันออกไปวันละ ๑ เล่มเกวียน ตกเย็นกหาปณะรับเข้าวันละ ๒ เล่มเกวียน.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

ที่ชื่อว่าพราหมณมหาศาล ได้แก่เหล่าพราหมณ์ที่เก็บทรัพย์ไว้แปดสิบโกฏิ จ่ายกหาปณะไปวันละ ๑ กุมภะ ตกเย็นรับเข้าวันละ ๑ เล่มเกวียน.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๔๗๔

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. มหาปรินิพพานสูตร”