อรรถกถา ฉบับแปลไทย

ตอบว่า เพราะในกาลนั้น ชาติชราและมรณะจะไม่ปรากฏแก่สัตว์ทั้งหลาย. ชื่อว่าพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้าทั้งหลายอันจะทำให้พ้นจากพระไตรลักษณ์ ก็จะไม่มี. เมื่อพระพุทธเจ้าทั้งหลายตรัสว่า ทุกฺขํ อนิจฺจํ อนตฺตา ดังนี้ สัตว์ทั้งหลายก็จะพูดว่า พระพุทธเจ้าตรัสอะไร แล้วไม่สำคัญเพื่อจะฟัง เพื่อจะเชื่อ. แต่นั้นก็จะไม่มีการตรัสรู้ เมื่อไม่มีการตรัสรู้. คำสอนก็จะไม่นำสัตว์ให้ออกจากทุกข์ เพราะฉะนั้น จึงไม่ใช่กาล.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@๔ ฉ.ม. กณฺฏโก, อิ. กนฺถโก ๕ ฉ.ม. นิธิกุมฺโภ, อิ. นิธิกุมฺภิ.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

แม้กาลเมื่อสัตว์มีอายุถอยลงไปกว่า ๑๐๐ ปี ก็ไม่ใช่กาล.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@๖ ฉ.ม. อุตฺตราสาฬฺหนกฺขตฺเตเนว. ๗ ฉ.ม., อิ. มาตุกุจฺฉึ นิกฺขมิ, ธมฺมจกฺกํ ปวตฺเตสิ, ยมกปาฏิหาริยํ อกาสิ. วิสาขนกฺขตฺเตน ชาโต จ อภิสมฺพุทฺโธ จ ปรินิพฺพุโต จ. มาฆนกฺขตฺเตนสฺส สาวกสนฺนิปาโต จ อโหสิ อายุสงฺขาโรสฺสชฺชนญฺจ. อสฺสยุชนกฺขตฺเตน เทโวโรหณนฺติ เอตฺตกํ อาหริตฺวา ทีเปตพฺพํ. อยํ สมฺพหุลวารปริจฺเฉโท นาม.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

ถามว่า เพราะเหตุไร.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

[๑๓] อิทานิ อถ โข เตสํ ภิกฺขูนนฺติอาทีสุ เต ภิกฺขู "อาวุโส ปุพฺเพนิวาสสฺส นาม อยํ คติ, ยํ ปนีทํ ๑- จุติโต ปฏฺฐาย ปฏิสนฺธิอาโรหณํ. ยํ ปน อิทํ ปฏิสนฺธิโต ปฏฺฐาย ปจฺฉามุขํ ญาณํ เปเสตฺวา จุตึ คนฺตพฺพํ, อิทํ อติครุกํ. อากาเส ปทํ ทสฺเสนโต วิย ภควา กเถตี"ติ ๒- อติวิมฺหยชาตา หุตฺวา "อจฺฉริยํ อาวุโส"ติอาทีนิ วตฺวา ปุน อปรํปิ การณํ ทสฺเสนฺตา ๓- "ยตฺร หิ นาม ตถาคโต"ติอาทิมาหํสุ.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

ตอบว่า เพราะในกาลนั้น สัตว์ทั้งหลายมีกิเลสหนา. โอวาทที่ให้แก่สัตว์ที่มีกิเลสหนา ย่อมไม่ดำรงอยู่ในฐานะเป็นโอวาท เหมือนไม้เท้าขีดลงไปในน้ำย่อมหายไปทันที เพราะฉะนั้น จึงไม่ใช่กาล.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๕๑

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. มหาปทานสูตร”