อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

So panesa ubhatobhāgavimutto ākāsānañcāyatanādīsu aññatarato vuṭṭhāya arahattaṃ patto ca anāgāmī hutvā nirodhā vuṭṭhāya arahattaṃ patto cāti pañcavidho hoti. Keci pana "yasmā rūpāvacaracatutthajjhānaṃpi duvaṅgikaṃ upekkhāsahagataṃ, arūpāvacarajjhānaṃpi tādisameva. Tasmā rūpāvacaracatutthajjhānato vuṭṭhāya arahattaṃ pattopi ubhatobhāgavimutto"ti. Ayaṃ pana ubhatobhāgavimuttapañho heṭṭhālohapāsādepi samuṭṭhahitvā tepiṭakacullasumanattherassa vaṇṇanaṃ nissāya cirena vinicchayaṃ patto.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

โส ปเนส อุภโตภาควิมุตฺโต อากาสานญฺจายตนาทีสุ อญฺญตรโต วุฏฺฐาย อรหตฺตํ ปตฺโต จ อนาคามี หุตฺวา นิโรธา วุฏฺฐาย อรหตฺตํ ปตฺโต จาติ ปญฺจวิโธ โหติ. ๔- เกจิ ปน "ยสฺมา รูปาวจรจตุตฺถชฺฌานํปิ ทุวงฺคิกํ อุเปกฺขาสหคตํ, อรูปาวจรชฺฌานํปิ ตาทิสเมว. ตสฺมา รูปาวจรจตุตฺถชฺฌานโต วุฏฺฐาย อรหตฺตํ ปตฺโตปิ อุภโตภาควิมุตฺโต"ติ. อยํ ปน อุภโตภาควิมุตฺตปโญฺห เหฏฺฐาโลหปาสาเทปิ ๕- สมุฏฺฐหิตฺวา เตปิฏกจุลฺลสุมนตฺเถรสฺส ๖- วณฺณนํ นิสฺสาย จิเรน วินิจฺฉยํ ปตฺโต.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Girivihāre kira therassa antevāsiko ekassa piṇḍapātikassa mukhatova taṃ pañhaṃ sutvā āha "āvuso heṭṭhālohapāsāde amhākaṃ ācariyassa dhammaṃ vaṇṇayato na kenaci sutapubban"ti. Kiṃ pana bhante thero avacāti? rūpāvacaracatutthajjhānaṃ kiñcāpi duvaṅgikaṃ upekkhāsahagataṃ, kilese vikkhambheti, kilesānaṃ pana āsannapakkhepi rūpārammaṇaṭṭhāne samudācarati. Ime hi kilesā nāma pañcavokārabhave nīlādīsu aññatramārammaṇaṃ upanissāya samudācaranti, rūpāvacarajjhānañca taṃ ārammaṇaṃ na samatikkamati. Tasmā sabbaso rūpaṃ nivattetvā arūpajjhānavasena kilese vikkhambhetvā arahattaṃ pattova ubhatobhāgavimuttoti idaṃ āvuso thero avaca. Idañca pana vatvā idaṃ suttaṃ āhari "katamo ca puggalo ubhatobhāgavimutto. Idhekacco puggalo aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati, paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti, ayaṃ vuccati puggalo ubhatobhāgavimutto"ti.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

คิริวิหาเร กิร เถรสฺส อนฺเตวาสิโก เอกสฺส ปิณฺฑปาติกสฺส มุขโตว ตํ ปญฺหํ สุตฺวา อาห "อาวุโส เหฏฺฐาโลหปาสาเท อมฺหากํ อาจริยสฺส ธมฺมํ วณฺณยโต น เกนจิ สุตปุพฺพนฺ"ติ. กึ ปน ภนฺเต เถโร อวจาติ? รูปาวจรจตุตฺถชฺฌานํ กิญฺจาปิ ทุวงฺคิกํ อุเปกฺขาสหคตํ, กิเลเส วิกฺขมฺเภติ, กิเลสานํ ปน อาสนฺนปกฺเขปิ รูปารมฺมณฏฺฐาเน ๗- สมุทาจรติ. อิเม หิ กิเลสา นาม ปญฺจโวการภเว นีลาทีสุ อญฺญตฺรมารมฺมณํ อุปนิสฺสาย สมุทาจรนฺติ, รูปาวจรชฺฌานญฺจ ตํ อารมฺมณํ น สมติกฺกมติ. ตสฺมา สพฺพโส รูปํ นิวตฺเตตฺวา อรูปชฺฌานวเสน กิเลเส วิกฺขมฺเภตฺวา อรหตฺตํ ปตฺโตว อุภโตภาควิมุตฺโตติ อิทํ อาวุโส เถโร อวจ. อิทญฺจ ปน วตฺวา อิทํ สุตฺตํ อาหริ "กตโม จ ปุคฺคโล อุภโตภาควิมุตฺโต. อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล อฏฺฐ วิโมกฺเข กาเยน ผุสิตฺวา วิหรติ, ปญฺญาย จสฺส ทิสฺวา อาสวา ปริกฺขีณา โหนฺติ, อยํ วุจฺจติ ปุคฺคโล อุภโตภาควิมุตฺโต"ติ. ๘-

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Imāya ca ānanda ubhatobhāgavimuttiyāti ānanda ito ubhatobhāgavimuttito. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

อิมาย จ อานนฺท อุภโตภาควิมุตฺติยาติ อานนฺท อิโต อุภโตภาควิมุตฺติโต. เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมวาติ.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Mahānidānasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

มหานิทานสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๑๘๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. มหานิทานสูตร”